Trang Chnh

TTPV 36: Cullaniddesapāḷi - Tiểu Diễn Giải

Font VU-Times

 

TAM TẠNG PĀLI - VIỆT

KHUDDAKANIKĀYA - TIỂU BỘ

CULLANIDDESAPĀḶI - TIỂU DIỄN GIẢI

* TTPV tập 36 *

(Đọc với font VU- Times v Acrobat Reader)

Cập Nhật: Sunday, September 17, 2017

 

18. KHAGGAVISĀṆASUTTANIDDESO - DIỄN GIẢI KINH SỪNG T NGƯU

 

 

TATIYO VAGGO - PHẨM THỨ BA

 

 

Nguồn: Tam Tạng Pāli - Sinhala thuộc Buddha Jayanti Tripitaka Series (BJTS)

 

 

Lời tiếng Việt: Tỳ khưu Indacanda

 

Trang 562:

 

Trang 563:

 

 

▪ 18 - 03 - 01

 

 

▪ 18 - 03 - 01

 

(III) Kinh Con T Ngưu Một Sừng (Sn 6):

Diṭṭhīvisūkāni upātivatto
patto niyāmaṃ paṭiladdhamaggo,
uppannaāṇomhi anaaneyyo
eko care khaggavisāṇakappo.
 

 

(Biết rằng): Ta đ vượt ln trn cc sự tri khuấy của t kiến,

đ đạt đến php bền vững, c Đạo đ được tiếp nhận,

c tr đ được sanh khởi, khng cần người khc dẫn dắt,

nn sống một mnh tựa như sừng của loi t ngưu (chỉ c một).

 

55. ược giải thot vượt khỏi,
Cc tri kiến h luận,
ạt được quyết định tnh,
Chứng đắc được con đường.
Nơi ta tr được sanh,
Khng cần nhờ người khc,
Hy sống ring một mnh
Như t ngưu một sừng.

(Kinh Tập, chương I)

Diṭṭhīvisūkāni upātivatto ti diṭṭhivisūkāni vuccanti vīsativatthukā sakkāyadiṭṭhī. Idha assutavā puthujjano ariyānaṃ adassāvī ariyadhammassa akovido, ariyadhamme avinīto, sappurisānaṃ adassāvī sappurisadhammassa akovido sappurisadhamme avinīto, rūpaṃ attato samanupassati rūpavantaṃ vā attānaṃ attani vā rūpaṃ rūpasmiṃ vā attānaṃ, vedanaṃ - saaṃ - saṅkhāre - viāṇaṃ attato samanupassati viāṇavantaṃ vā attānaṃ attani vā viāṇaṃ viāṇasmiṃ vā attānaṃ, yā evarūpā diṭṭhi diṭṭhigataṃ diṭṭhigahaṇaṃ diṭṭhikantāro diṭṭhivisūkāyikaṃ diṭṭhivipphanditaṃ diṭṭhisaṃyojanaṃ gāho patiṭṭhāho abhiniveso parāmāso kummaggo micchāpatho micchattaṃ titthāyatanaṃ vipariyesagāho viparītagāho vipallāsagāho micchāgāho ayāthāvatasmiṃ yāthāvatanti gāho yāvatā dvāsaṭṭhi diṭṭhigatāni imāni diṭṭhivisūkāni. Diṭṭhīvisūkāni upātivatto ti diṭṭhivisūkāni upātivatto atikkanto samatikkanto vītivatto ti - diṭṭhīvisūkāni upātivatto.

 

 

Patto niyāmaṃ paṭiladdhamaggo ti niyāmā vuccanti cattāro maggā ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathīdaṃ sammādiṭṭhi sammāsaṅkappo sammāvācā sammākammanto sammāājīvo sammāvāyāmo sammāsati sammāsamādhi. Catūhi ariyamaggehi samannāgato niyāmaṃ patto sampatto adhigato phassito sacchikato ti - patto niyāmaṃ. Paṭiladdhamaggo ti laddhamaggo paṭiladdhamaggo adhigatamaggo phassitamaggo sacchikatamaggo ti - patto niyāmaṃ paṭiladdhamaggo.
 

 

Trang 564:

 

Trang 565:

 

Uppannaāṇomhi anaaneyyo ti tassa paccekasambuddhassa āṇaṃ uppannaṃ samuppannaṃ nibbattaṃ abhinibbattaṃ pātubhūtaṃ. Sabbe saṅkhārā aniccā ti āṇaṃ uppannaṃ samuppannaṃ nibbattaṃ abhinibbattaṃ pātubhūtaṃ, sabbe saṅkhārā dukkhā ti pe sabbe dhammā anattā ti pe yaṃ kici samudayadhammaṃ sabbaṃ taṃ nirodhadhamman ti āṇaṃ uppannaṃ samuppannaṃ nibbattaṃ abhinibbattaṃ pātubhūtan ti - uppannaāṇomhi. Anaaneyyo ti so paccekasambuddho na paraneyyo, na parappattiyo, na parappaccayo na parapaṭibaddhagū yathābhūtaṃ jānāti passati asammūḷho sampajāno patissato. Sabbe saṅkhārā aniccā ti na paraneyyo na parappattiyo na parapaṭibaddhagū, yathābhūtaṃ jānāti passati asammūḷho sampajāno patissato, sabbe saṅkhārā dukkhā ti pe sabbe dhammā anattā ti pe yaṃ kici samudayadhammaṃ sabbaṃ taṃ nirodhadhammanti na paraneyyo na parappattiyo na parappaccayo na parapaṭibaddhagū yathābhūtaṃ jānāti passati asammūḷho sampajāno patissato ti - uppannaāṇomhi anaaneyyo, eko care khaggavisāṇakappo. 

 

 

Tenāha so paccekasambuddho:

Diṭṭhīvisūkāni upātivatto
patto niyāmaṃ paṭiladdhamaggo,
uppannaāṇomhi anaaneyyo
eko care khaggavisāṇakappo
ti.
 

V thế, vị Phật Độc Gic ấy đ ni rằng:

 

(Biết rằng): Ta đ vượt ln trn cc sự tri khuấy của t kiến,

đ đạt đến php bền vững, c Đạo đ được tiếp nhận,

c tr đ được sanh khởi, khng cần người khc dẫn dắt,

nn sống một mnh tựa như sừng của loi t ngưu (chỉ c một).

 

 

▪ 18 - 03 - 02 

 

 

▪ 18 - 03 - 02 

 

Nillolupo nikkuho nippipāso
nimmakkho niddhantakasāvamoho,
nirāsaso sabbaloke bhavitvā
eko care khaggavisāṇakappo.
 

Khng tham lam, khng lừa gạt, khng khao kht, khng gim pha, đ dứt trừ cc khuyết tật v sự si m, sau khi đ trở nn khng cn ước ao (tham vọng) về tất cả thế gian, nn sống một mnh tựa như sừng của loi t ngưu (chỉ c một).

 

56. Khng tham, khng lừa đảo,
Khng kht dục, gim pha,
Mọi si m c trược,
ược gạn sạch quạt sạch.
Trong tất cả thế giới,
Khng tham i ước vọng,
Hy sống ring một mnh
Như t ngưu một sừng.

(Kinh Tập, chương I)

Nillolupo nikkuho nippipāso ti loluppaṃ vuccati taṇhā, yo rāgo sārāgo pe abhijjhā lobho akusalamūlaṃ. Sā loluppā taṇhā paccekasambuddhassa pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvakatā āyatiṃ anuppādadhammā, tasmā paccekasambuddho nillolupo. Nikkuho ti tīṇi kuhanavatthūni: paccayapaṭisedhanasaṅkhātaṃ kuhanavatthu, iriyāpathasaṅkhātaṃ kuhanavatthu, sāmantajappanasaṅkhātaṃ kuhanavatthu.
 

 

Trang 566:

Trang 567:

 

Katamaṃ paccayapaṭisedhanasaṅkhātaṃ kuhanavatthu? Idha gahapatikā bhikkhuṃ nimantenti cīvara-piṇḍapāta-senāsana-gilānapaccayabhesajja-parikkhārehi. So pāpiccho icchāpakato atthiko cīvara-piṇḍapāta-senāsana-gilānapaccayabhesajja-parikkhārānaṃ bhīyokamyataṃ upādāya cīvaraṃ paccakkhāti, piṇḍapātaṃ paccakkhāti, senāsanaṃ paccakkhāti, gilānapaccayabhesajjaparikkhāraṃ paccakkhāti. So evamāha: Kiṃ samaṇassa mahagghena cīvarena! Etaṃ sāruppaṃ yaṃ samaṇo susānā vā saṅkhārakūṭā vā pāpanikā vā nantakāni uccinitvā saṅghāṭikaṃ katvā dhāreyya. Kiṃ samaṇassa mahagghena piṇḍapātena! Etaṃ sāruppaṃ yaṃ samaṇo uchācariyāya piṇḍiyālopena jīvikaṃ kappeyya. Kiṃ samaṇassa mahagghena senāsanena! Etaṃ sāruppaṃ yaṃ samaṇo rukkhamūliko vā assa sosāniko vā abbhokāsiko vā. Kiṃ samaṇassa mahagghena gilānapaccayabhesajjaparikkhārena! Etaṃ sāruppaṃ yaṃ samaṇo pūtimuttena vā haritakīkhaṇḍena vā osadhaṃ kareyyāti tadupādāya lūkhaṃ cīvaraṃ dhāreti, lūkhaṃ piṇḍapātaṃ paribhujati, lūkhaṃ senāsanaṃ paṭisevati, lūkhaṃ gilānapaccayabhesajjaparikkhāraṃ paṭisevati. Tamenaṃ gahapatikā evaṃ jānanti: Ayaṃ samaṇo appiccho santuṭṭho pavivitto asaṃsaṭṭho āraddhaviriyo dhutavādo ti bhīyo bhīyo nimantenti cīvara-piṇḍapāta-senāsana-gilānapaccayabhesajja-parikkhārehi. So evamāha: Tiṇṇaṃ sammukhībhāvā saddho kulaputto bahuṃ puaṃ pasavati: saddhāya sammukhībhāvā saddho kulaputto bahuṃ puaṃ pasavati, deyyadhammassa sammukhībhāvā saddho kulaputto bahuṃ puaṃ pasavati, dakkhiṇeyyānaṃ sammukhībhāvā saddho kulaputto bahuṃ puaṃ pasavati. Tumhākaṃ cevāyaṃ saddhā atthi, deyyadhammo ca saṃvijjati ahaṃ ca paṭiggāhako. Sacehaṃ na paṭiggahessāmi evaṃ tumhe puena paribāhirā bhavissatha, na mayhaṃ iminā attho tumhākaṃyeva anukampāya paṭigaṇhāmīti, tadupādāya bahumpi cīvaraṃ paṭigaṇhāti, bahumpi piṇḍapātaṃ paṭigaṇhāti, bahumpi senāsanaṃ paṭigaṇhāti, bahumpi gilānapaccayabhesajjaparikkhāraṃ paṭigaṇhāti, yā evarūpā bhākuṭikā bhākuṭiyaṃ kuhanā kuhāyanaṃ kuhitatattaṃ, idaṃ paccayapaṭisedhanasaṅkhātaṃ kuhanavatthu.

 

 

Trang 568:

Trang 569:

 

Katamaṃ iriyāpathasaṅkhātaṃ kuhanavatthu? Idhekacco pāpiccho icchāpakato sambhāvanādhippāyo, evaṃ maṃ jano sambhāvissatīti gamanaṃ saṇṭhapeti ṭhānaṃ saṇṭhapeti nisajjaṃ saṇṭhapeti sayanaṃ saṇṭhapeti, paṇidhāya gacchati, paṇidhāya tiṭṭhati, paṇidhāya nisīdati, paṇidhāya seyyaṃ kappeti, samāhito viya gacchati, samāhito viya tiṭṭhati, samāhito viya nisīdati, samāhito viya seyyaṃ kappeti āpāthakajjhāyi ca hoti yā evarūpā iriyāpathassa aṭṭhapanā ṭhapanā saṇṭhapanā bhākuṭikā bhākuṭiyaṃ kuhanā kuhāyanā kuhitattaṃ, idaṃ iriyāpathasaṅkhātaṃ kuhanavatthu.

 
 

Katamaṃ sāmantajappanasaṅkhātaṃ kuhanavatthu? Idhekacco pāpiccho icchāpakato sambhāvanādhippāyo evaṃ maṃ jano sambhāvessatī ti ariyadhammasannissitaṃ vācaṃ bhāsati. Yo evarūpaṃ cīvaraṃ dhāreti, so samaṇo mahesakkho ti bhaṇati, yo evarūpaṃ pattaṃ dhāreti, lohathālakaṃ dhāreti, dhammakarakaṃ dhāreti, parissāvanaṃ dhāreti, kucikaṃ dhāreti, upāhanaṃ dhāreti, kāyabandhanaṃ dhāreti, āyogaṃ dhāreti, so samaṇo mahesakkho ti bhaṇati. Yassa evarūpo upajjhāyo so samaṇo mahesakkho ti, bhaṇati, yassa evarūpo ācariyo, evarūpā samānupajjhāyakā samānācariyakā mittā sandiṭṭhā sambhattā sahāyā, so samaṇo mahesakkhoti bhaṇati. Yo evarūpe vihāre vasati, aḍḍhayoge vasati pāsāde vasati hammiye vasati guhāyaṃ vasati leṇe vasati kuṭiyā vasati kūṭāgāre vasati aṭṭe vasati, māḷe vasati uddaṇḍe vasati, upaṭṭhānasālāyaṃ vasati, maṇḍape vasati, rukkhamūle vasati, so samaṇo mahesakkho ti bhaṇati. Athavā korajikakorajiko bhākuṭikabhākuṭiko kuhakakuhako lapakalapako mukhasambhāvito ayaṃ samaṇo imāsaṃ evarūpānaṃ santānaṃ vihārasamāpattīnaṃ labhīti. Tādisaṃ gambhīraṃ gūḷhaṃ nipuṇaṃ paṭicchannaṃ lokuttaraṃ suatāpaṭisauttaṃ kathaṃ katheti. Yā evarūpā bhākuṭikā bhākuṭiyaṃ kuhanā kuhāyanā kuhitattaṃ, idaṃ sāmantajappanasaṅkhātaṃ kuhanavatthu.

 
 

Tassa paccekasambuddhassa imāni tīṇi kuhanavatthūni pahīnāni samucchinnāni vūpasantāni paṭippassaddhāni abhabbuppattikāni āṇagginā daḍḍhāni, tasmā so paccekasambuddho nikkuho.
 

 

Trang 570:

 

Trang 571:

 

Nippipāso ti pipāsā vuccati taṇhā, yo rāgo sārāgo pe abhijjhā lobho akusalamūlaṃ. Sā pipāsā taṇhā tassa paccekasambuddhassa pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvakatā āyatiṃ anuppādadhammā; tasmā so paccekasambuddho nippipāso ti - nillolupo nikkuho nippipāso.

 
 

Nimmakkho niddhantakasāvamoho ti - Makkho ti yo makkho makkhāyanā makkhāyitattaṃ niṭṭhuriyaṃ niṭṭhuriyakammaṃ. Kasāvo ti rāgo kasāvo, doso kasāvo, moho kasāvo, kodho kasāvo, upanāho makkho paḷāso pe sabbākusalābhisaṅkhārā kasāvā. Moho ti dukkhe aāṇaṃ, dukkhasamudaye aāṇaṃ, dukkhanirodhe aāṇaṃ, dukkhanirodhagāminiyā paṭipadāya aāṇaṃ, pubbante aāṇaṃ, aparante aāṇaṃ, pubbantāparante aāṇaṃ, idappaccayatāpaṭiccasamuppannesu dhammesu aāṇaṃ, yaṃ evarūpaṃ aāṇaṃ adassanaṃ anabhisamayo ananubodho appaṭivedho asaṃgāhanā apariyogāhanā asamapekkhanā apaccavekkhanā apaccakkhakammaṃ dummejjhaṃ bālyaṃ asampajaaṃ moho pamoho sammoho avijjā avijjogho avijjāyogo avijjānusayo avijjāpariyuṭṭhānaṃ avijjālaṅgī moho akusalamūlaṃ. Tassa paccekasambuddhassa makkho ca moho ca vantā saṃvantā niddhantā pahīnā samucchinnā vūpasantā paṭippassaddhā abhabbuppattikā āṇagginā daḍḍhāti so paccekasambuddho nimmakkho niddhantakasāvamoho.

 

 

Nirāsaso sabbaloke bhavitvā ti - Āsā vuccati taṇhā, yo rāgo sārāgo pe abhijjhā lobho akusalamūlaṃ. Sabbaloke ti sabba-apāyaloke sabbamanussaloke sabbadevaloke sabbakhandhaloke sabbadhātuloke sabbaāyatanaloke. Nirāsaso sabbaloke bhavitvā ti sabbaloke nirāsaso bhavitvā nittaṇho bhavitvā, nippipāso bhavitvā ti - nirāsaso sabbaloke bhavitvā, eko care khaggavisāṇakappo.

 

 

Tenāha so paccekasambuddho:

Nillolupo nikkuho nippipāso
nimmakkho niddhantakasāvamoho,
nirāsaso sabbaloke bhavitvā
eko care khaggavisāṇakappo
ti.
 

V thế, vị Phật Độc Gic ấy đ ni rằng:

 

Khng tham lam, khng lừa gạt, khng khao kht, khng gim pha, đ dứt trừ cc khuyết tật v sự si m, sau khi đ trở nn khng cn ước ao (tham vọng) về tất cả thế gian, nn sống một mnh tựa như sừng của loi t ngưu (chỉ c một).

 

Trang 572:

 

Trang 573:

 

 

▪ 18 - 03 - 03 

 

 

▪ 18 - 03 - 03 

 

Pāpaṃ sahāyaṃ parivajjayetha
anatthadassiṃ visame niviṭṭhaṃ,
sayaṃ na seve pasutaṃ pamattaṃ
eko care khaggavisāṇakappo.

 

Nn lnh xa hẳn người bạn c xấu, kẻ khng nhn thấy mục đch, đ ln su vo (sở hnh) sai tri. Bản thn khng nn giao thiệp với kẻ bị đeo nu (ở cc dục), bị xao lng, nn sống một mnh tựa như sừng của loi t ngưu (chỉ c một).

 

57. Với bạn b độc c,
Hy từ bỏ lnh xa,
Bạn khng thấy mục đch,
Quen nếp sống quanh co,
Chớ tự mnh thn cận,
Kẻ đam m phng dật,
Hy sống ring một mnh
Như t ngưu một sừng.

(Kinh Tập, chương I)

Pāpaṃ sahāyaṃ parivajjayethā ti - Pāpasahāyo vuccati yo so sahāyo dasavatthukāya micchādiṭṭhiyā samannāgato: natthi dinnaṃ, natthi yiṭṭhaṃ, natthi hutaṃ, natthi sukaṭadukkaṭānaṃ kammānaṃ phalaṃ vipāko, natthi ayaṃ loko, natthi paro loko, natthi mātā, natthi pitā, natthi sattā opapātikā, natthi loke samaṇabrāhmaṇā sammaggatā sammāpaṭipannā ye imaṃ ca lokaṃ paraṃ ca lokaṃ sayaṃ abhiā sacchikatvā pavedentī ti; ayaṃ pāpasahāyo. Pāpaṃ sahāyaṃ parivajjayethā ti pāpaṃ sahāyaṃ vajjeyya parivajjeyyā ti - pāpaṃ sahāyaṃ parivajjayetha.

 

 

Anatthadassiṃ visame niviṭṭhan ti - Anatthadassī vuccati yo so sahāyo dasavatthukāya micchādiṭṭhiyā samannāgato: natthi dinnaṃ pe ye imaṃ ca lokaṃ paraṃ ca lokaṃ sayaṃ abhiā sacchikatvā pavedentī ti. Visame niviṭṭhan ti visame kāyakamme niviṭṭhaṃ, visame vacīkamme niviṭṭhaṃ, visame manokamme niviṭṭhaṃ, visame pāṇātipāte niviṭṭhaṃ, visame adinnādāne niviṭṭhaṃ, visame kāmesu micchācāre niviṭṭhaṃ, visame musāvāde niviṭṭhaṃ, visamāya pisunāya vācāya niviṭṭhaṃ, visamāya pharusāya vācāya niviṭṭhaṃ, visame samphappalāpe niviṭṭhaṃ, visamāya abhijjhāya niviṭṭhaṃ, visame vyāpāde niviṭṭhaṃ, visamāya micchādiṭṭhiyā niviṭṭhaṃ, visamesu saṅkhāresu niviṭṭhaṃ, visamesu pacasu kāmaguṇesu niviṭṭhaṃ, visamesu pacasu nīvaraṇesu niviṭṭhaṃ viniviṭṭhaṃ, sattaṃ allīnaṃ upagataṃ ajjhositaṃ adhimuttan ti - anatthadassiṃ visame niviṭṭhaṃ.
 

 

Trang 574:

Trang 575:

 

Sayaṃ na seve pasutaṃ pamattan ti - Pasutan ti yopi kāme esati gavesati pariyesati taccarito tabbahulo taggaruko tanninno tappono tappabbhāro tadadhimutto tadadhipateyyo, sopi kāme pasuto. Yopi taṇhāvasena rūpe pariyesati, sadde gandhe rase phoṭṭhabbe pariyesati taccarito tabbahulo taggaruko tanninno tappono tappabbhāro tadadhimutto tadadhipateyyo, sopi kāme pasuto. Yopi taṇhāvasena rūpe paṭilabhati sadde gandhe rase phoṭṭhabbe paṭilabhati taccarito tabbahulo taggaruko tanninno tappono tappabbhāro tadadhimutto tadadhipateyyo, sopi kāme pasuto. Yopi taṇhāvasena rūpe paribhujati pe sadde gandhe rase phoṭṭhabbe paribhujati taccarito tabbahulo taggaruko tanninno tappono tappabbhāro tadadhimutto tadadhipateyyo, sopi kāme pasuto.

 
 

Yathā kalahakārako kalahapasuto, kammakārako kammapasuto, gocare caranto gocarapasuto, jhāyī jhānapasuto, evameva yo kāme esati gavesati pariyesati taccarito tabbahulo taggaruko tantinno tappono tappabhāro tadadhimutto tadadhipateyyo, sopi kāmapasuto. Yopi taṇhāvasena rūpe pariyesati pe yopi taṇhāvasena rūpe paṭilabhati pe Yopi taṇhāvasena rūpe paribhujati, sadde gandhe rase phoṭṭhabbe paribhujati taccarito tabbahulo taggaruko tanninno tappono tappabbhāro tadadhimutto tadadhipateyyo, sopi kāme pasuto. Pamattan ti pamādo vattabbo kāyaduccarite vā vacīduccarite vā manoduccarite vā pacasu kāmaguṇesu vā cittassa vossaggo vossaggānuppadānaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ bhāvanāya asakkaccakiriyatā asātaccakiriyatā anavaṭṭhitakiriyātā olīnavuttitā nikkhittachandatā nikkhittadhuratā anāsevanā abhāvanā abahulīkammaṃ anadhiṭṭhānaṃ ananuyogo pamādo, yo evarūpo pamādo pamajjanā pamajjitattaṃ, ayaṃ vuccanti pamādo. Sayaṃ na seve pasutaṃ pamattan ti pasutaṃ na seveyya pamattaṃ ca sayaṃ na seveyya, sāmaṃ na seveyya, na niseveyya, na saṃseveyya na paṭisaṃseveyya na ācareyya na samācareyya na samādāya vatteyyā ti - sayaṃ na seve pasutaṃ pamattaṃ, eko care khaggavisāṇakappo.

 
 

Tenāha so paccekasambuddho:

Pāpaṃ sahāyaṃ parivajjayetha
anatthadassiṃ visame niviṭṭhaṃ,
sayaṃ na seve pasutaṃ pamattaṃ
eko care khaggavisāṇakappo
ti.
 

V thế, vị Phật Độc Gic ấy đ ni rằng:

 

Nn lnh xa hẳn người bạn c xấu,

kẻ khng nhn thấy mục đch, đ ln su vo (sở hnh) sai tri.

Bản thn khng nn giao thiệp với kẻ bị đeo nu (ở cc dục), bị xao lng,

nn sống một mnh tựa như sừng của loi t ngưu (chỉ c một).

 

Trang 576:

 

Trang 577:

 

 

▪ 18 - 03 - 04 

 

 

▪ 18 - 03 - 04 

 

Bahussutaṃ dhammadharaṃ bhajetha
mittaṃ uḷāraṃ paṭibhānavantaṃ,
aāya atthāni vineyya kaṅkhaṃ
eko care khaggavisāṇakappo.

 

Nn thn cận với vị nghe nhiều (học rộng), vị nắm giữ Gio Php, người bạn cao thượng, sng tr. Sau khi hiểu thng về cc lợi ch, nn dẹp bỏ sự nghi hoặc, nn sống một mnh tựa như sừng của loi t ngưu (chỉ c một).

 

58. Bậc nghe nhiều tr php,
Hy gần gũi người ấy,
Bạn người tm rộng lớn,
Người thng minh biện ti,
Biết điều khng nn lm,
Nhiếp phục được nghi hoặc,
Hy sống ring một mnh
Như t ngưu một sừng.

(Kinh Tập, chương I)

Bahussutaṃ dhammadharaṃ bhajethā ti bahussuto hoti mitto sutadharo sutasannicayo, ye te dhammā ādikalyāṇā majjhekalyāṇā pariyosānakalyāṇā sātthaṃ savyajanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ abhivadanti, tathārūpāssa dhammaṃ bahussutā honti dhatā vacasā paricitā, manasānupekkhitā diṭṭhiyā suppaṭividdhā. Dhammadharan ti dhammaṃ dhārentaṃ suttaṃ geyyaṃ veyyākaraṇaṃ gāthaṃ udānaṃ itivuttakaṃ jātakaṃ abbhutadhammaṃ vedallaṃ. Bahussutaṃ dhammadharaṃ bhajethā ti bahussutaṃ ca dhammadharaṃ ca mittaṃ bhajeyya saṃbhajeyya seveyya niseveyya saṃseveyya paṭiseveyyā ti - bahussutaṃ dhammadharaṃ bhajetha.

 
 

Mittaṃ uḷāraṃ paṭibhānavantan ti uḷāro hoti mitto sīlena samādhinā paāya vimuttiyā vimuttiāṇadassanena. Paṭibhānavantan ti tayo paṭibhānavanto pariyattipaṭibhānavā paripucchāpaṭibhānavā adhigamanapaṭibhānavā. Katamo pariyattipaṭibhānavā? Idhekaccassa buddhavacanaṃ pariyāputaṃ hoti suttaṃ geyyaṃ veyyākaraṇaṃ gāthā udānaṃ itivuttakaṃ jātakaṃ abbhutadhammaṃ vedallaṃ. Tassa pariyattiṃ nissāya paṭibhāti, ayaṃ pariyattipaṭibhānavā.

 
 

Katamo paripucchāpaṭibhānavā? Idhekacco paripucchitāpi hoti atthe ca āye ca lakkhaṇe ca kāraṇe ca ṭhānāṭhāne ca. Tassa paripucchaṃ nissāya paṭibhāti, ayaṃ paripucchāpaṭibhānavā.

 

 

Katamo adhigamapaṭibhānavā? Idhekaccassa adhigatā honti cattāro satipaṭṭhānā cattāro sammappadhānā cattāro iddhipādā pacindriyāni pacabalāni sattabojjhaṅgā ariyo aṭṭhaṅgiko maggo cattāro ariyamaggā cattāri sāmaaphalāni catasso paṭisambhidāyo cha abhiāyo. Tassa attho āto dhammo āto nirutti ātā. Atthe āte attho paṭibhāti, dhamme āte dhammo paṭibhāti, niruttiyā ātāya nirutti paṭibhāti. Imesu tīsu āṇaṃ paṭibhānapaṭisambhidā. So paccekasambuddho imāya paṭibhānapaṭisambhidāya upeto samupeto upagato samupagato upapanno sampanno samannāgato. Tasmā paccekasambuddho paṭibhānavā. Yassa pariyatti natthi paripucchā natthi adhigamo natthi, kiṃ tassa paṭibhāyissatī ti - mittaṃ uḷāraṃ paṭibhānavantaṃ.
 

 

Trang 578:

 

Trang 579:

 

Aāya atthāni vineyya kaṅkhan ti attatthaṃ aāya paratthaṃ aāya ubhayatthaṃ aāya diṭṭhadhammikatthaṃ aāya samparāyikatthaṃ aāya paramatthatthaṃ aāya abhiāya jānitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṃ katvā kaṅkhaṃ vineyya paṭivineyya pajaheyya vinodeyya byantīkareyya anabhāvaṃ gameyyā ti - aāya atthāni vineyya kaṅkhaṃ, eko care khaggavisāṇakappo.

 
 

Tenāha so paccekasambuddho:

Bahussutaṃ dhammadharaṃ bhajetha
mittaṃ uḷāraṃ paṭibhānavantaṃ,
aāya atthāni vineyya kaṅkhaṃ
eko care khaggavisāṇakappo
ti.
 

V thế, vị Phật Độc Gic ấy đ ni rằng:

 

Nn thn cận với vị nghe nhiều (học rộng), vị nắm giữ Gio Php,

người bạn cao thượng, sng tr.

Sau khi hiểu thng về cc lợi ch, nn dẹp bỏ sự nghi hoặc,

nn sống một mnh tựa như sừng của loi t ngưu (chỉ c một).

 

 

▪ 18 - 03 - 05 

 

 

▪ 18 - 03 - 05 

 

Khiḍḍaṃ ratiṃ kāmasukhaṃ ca loke
analaṃkaritvā anapekkhamāno,
vibhūsaṇaṭṭhānā virato saccavādī
eko care khaggavisāṇakappo.

 

Người khng trng ngng v khng mong mỏi

sự đa giỡn, sự vui thch, v khoi lạc ngũ dục ở thế gian,

đ xa lnh hẳn việc trang điểm, c lời ni chn thật,

nn sống một mnh tựa như sừng của loi t ngưu (chỉ c một).

 

59. Mọi du h vui đa,
V dục lạc ở đời,
Khng điểm trang by biện,
Khng ước vọng mong cầu,
Từ bỏ mọi ho nhong,
Ni ln lời chn thật,
Hy sống ring một mnh
Như t ngưu một sừng.

(Kinh Tập, chương I)

Khiḍḍaṃ ratiṃ kāmasukhaṃ ca loke ti - Khiḍḍā ti dve khiḍḍā kāyikā ca khiḍḍā vācasikā ca khiḍḍā pe ayaṃ kāyikā khiḍḍā pe ayaṃ vācasikā khiḍḍā. Ratī ti anukkaṇṭhitādhivacanametaṃ ratīti. Kāmasukhan ti vuttaṃ hetaṃ bhagavatā: Pacime bhikkhave kāmaguṇā. Katame paca? Cakkhuvieyyā rūpā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā, sotavieyyā saddā pe ghānavieyyā gandhā jivhāvieyyā rasā kāyavieyyā phoṭṭhabbā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā. Ime kho bhikkhave paca kāmaguṇā. Yaṃ kho bhikkhave ime paca kāmaguṇe paṭicca uppajjati sukhaṃ somanassaṃ, idaṃ vuccati kāmasukhaṃ. Loke ti manussaloke ti - khiḍḍaṃ ratiṃ kāmasukhaṃ ca loke.

 

 

Analaṃkaritvā anapekkhamāno ti khiḍḍaṃ ca ratiṃ ca kāmasukhaṃ ca loke analaṃkaritvā anapekkho hutvā pajahitvā vinodetvā byantīkaritvā anabhāvaṃ gametvā ti - analaṃkaritvā anapekkhamāno.
 

 

Trang 580:

 

Trang 581:

 

Vibhūsanaṭṭhānā virato saccavādī ti - Vibhūsā ti dve vibhūsā atthi agāriyassa vibhūsā, atthi pabbajitassa vibhūsā. Katamā agāriyassa vibhūsā? Kesā ca massu ca mālā ca gandhā ca vilepanā ca ābharaṇā ca piḷandhanā ca vatthaṃ ca sārasāmanaṃ ca veṭhanaṃ ca ucchādanaṃ parimaddanaṃ nahāpanaṃ sambāhanaṃ ādāsaṃ ajanaṃ mālāgandhavilepanaṃ mukhacuṇṇaṃ mukhalepanaṃ hatthabandhanaṃ sikhābandhanaṃ daṇḍaṃ nālikaṃ khaggaṃ chattaṃ chatrūpāhanaṃ uṇhīsaṃ maṇiṃ vālavījaniṃ odātāni vatthāni dīghadasāni iti vā, ayaṃ agāriyassa vibhūsā.  

 

 

Katamā pabbajitassa vibhūsā? Cīvaramaṇḍanā pattamaṇḍanā senāsanamaṇḍanā imassa vā pūtikāyassa bāhirānaṃ vā parikkhārānaṃ maṇḍanā vibhūsanā kelanā parikelanā gedhitatā gedhitattaṃ capalatā cāpalyaṃ, ayaṃ pabbajitassa vibhūsā.  

 

 

Saccavādī ti so paccekasambuddho saccavādī saccasandho theto paccayiko avisaṃvādako lokassa. Vibhūsanaṭṭhānā ārato virato paṭivirato nikkhanto nissaṭo vippamutto visaṃyutto vimariyādikatena cetasā viharatī ti - vibhūsanaṭṭhānā virato saccavādī, eko care khaggavisāṇakappo.  

 

 

Tenāha so paccekasambuddho:

Khiḍḍaṃ ratiṃ kāmasukhaṃ ca loke
analaṃkaritvā anapekkhamāno
vibhūsanaṭṭhānā virato saccavādī
eko care khaggavisāṇakappo
ti.
 

V thế, vị Phật Độc Gic ấy đ ni rằng:

 

Người khng trng ngng v khng mong mỏi

sự đa giỡn, sự vui thch, v khoi lạc ngũ dục ở thế gian,

đ xa lnh hẳn việc trang điểm, c lời ni chn thật,

nn sống một mnh tựa như sừng của loi t ngưu (chỉ c một).

 

 

▪ 18 - 03 - 06  

 

 

▪ 18 - 03 - 06  

 

Puttaṃ ca dāraṃ pitaraṃ ca mātaraṃ
dhanāni dhaāni ca bandhavāni,
hitvāna kāmāni sakodhikāni
eko care khaggavisāṇakappo.

 

Sau khi từ bỏ con v vợ, cha v mẹ, cc ti sản v la đậu, cc quyến thuộc, v cc dục theo mức giới hạn (của chng), nn sống một mnh tựa như sừng của loi t ngưu (chỉ c một).

 

60. Với con v với vợ,
Với cha v với mẹ,
Ti sản cng la gạo,
Những tri buộc b con,
Hy từ bỏ buộc rng,
Cc dục vọng như vậy,
Hy sống ring một mnh
Như t ngưu một sừng.

(Kinh Tập, chương I)

Puttaṃ ca dāraṃ pitaraṃ ca mātaran ti - Puttā ti cattāro puttā: atrajo putto, khettajo putto, dinnako putto, antevāsiko putto. Dārā vuccanti bhariyāyo. Pitā ti yo so janako. Mātā ti yā sā janakā ti - puttaṃ ca dāraṃ pītaraṃ ca mātaraṃ.
 

 

Trang 582:

 

Trang 583:

 

Dhanāni dhaāni ca bandhavānī ti - Dhanāni vuccanti hiraaṃ suvaṇṇaṃ muttā maṇi veḷuriyo saṅkho silā pavāḷaṃ rajataṃ jātarūpaṃ lohitaṅko masāragallaṃ. Dhaāni vuccanti pubbannaṃ aparannaṃ. Pubbannaṃ nāma sāli vīhi yavo godhumo kaṅgu varako kudrūsako. Aparannaṃ nāma sūpeyyaṃ. Bandhavānī ti cattāro bandhavā: ātibandhavāpi bandhu, gottabandhavāpi bandhu, mittabandhavāpi bandhu, sippabandhavāpi bandhū ti - dhanāni dhaāni ca bandhavāni.

 
 

Hitvāna kāmāni sakodhikānī ti - Kāmā ti uddānato dve kāmā: vatthukāmā ca kilesakāmā ca pe ime vuccanti vatthukāmā pe ime vuccanti kilesakāmā. Hitvāna kāmānī ti vatthukāme parijānitvā kilesakāme pahāya pajahitvā vinoditvā byantiṃ karitvā anabhāvaṃ gametvā. Hitvāna kāmāni sakodhikānī ti sotāpattimaggena ye kilesā pahīnā te kilese na puneti na pacceti na paccāgacchati; sakadāgāmimaggena ye kilesā pahīnā anāgāmimaggena ye kilesā pahīnā arahattamaggena ye kilesā pahīnā te kilese na puneti na pacceti na paccāgacchatī ti - hitvāna kāmāni sakodhikāni, eko care khaggavisāṇakappo.

 
 

Tenāha so paccekasambuddho:

Puttaṃ ca dāraṃ pītaraṃ ca mātaraṃ
dhanāni dhaāni ca bandhavāni,
hitvāna kāmāni sakodhikāni
eko care khaggavisāṇakappo
ti.
 

V thế, vị Phật Độc Gic ấy đ ni rằng:

 

Sau khi từ bỏ con v vợ, cha v mẹ, cc ti sản v la đậu, cc quyến thuộc, v cc dục theo mức giới hạn (của chng), nn sống một mnh tựa như sừng của loi t ngưu (chỉ c một).

 

 

▪ 18 - 03 - 07  

 

 

▪ 18 - 03 - 07  

 

Saṅgo eso parittamettha sokhyaṃ
appassādo dukkhamettha bhīyo,
gaḷo eso iti atvā matimā
eko care khaggavisāṇakappo.

 

Điều ny (ngũ dục) l sự quyến luyến, hạnh phc ở đy l nhỏ nhoi, t khoi lạc, sự khổ đau ở đy l nhiều hơn. Người c sự nhận thức, sau khi biết được điều ny l mc cu, nn sống một mnh tựa như sừng của loi t ngưu (chỉ c một).

 

61. Chng đều l tri buộc,
Lạc th thật nhỏ b,
Vị ngọt thật t oi,
Khổ đau lại nhiều hơn,
Chng đều l cu mc,
Bậc tr biết như vậy,
Hy sống ring một mnh
Như t ngưu một sừng.

(Kinh Tập, chương I)

Saṅgo eso parittamettha sokhyan ti saṅgo ti vā balisanti vā āmisanti vā laggananti vā paḷibodhoti vā pacannetaṃ kāmaguṇānaṃ adhivacanaṃ. Parittamettha sokhyan ti vuttaṃ hetaṃ bhagavatā:
 

 

Trang 584:

 

Trang 585:

 

Pacime bhikkhave kāmaguṇā. Katame paca? Cakkhuvieyyā rūpā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā pe kāyavieyyā phoṭṭhabbā iṭṭhā kantā manāpā piyarūpā kāmūpasaṃhitā rajanīyā. Ime kho bhikkhave pacakāmaguṇā. Yaṃ kho bhikkhave ime paca kāmaguṇe paṭicca uppajjati sukhaṃ somanassaṃ, idaṃ vuccati kāmasukhaṃ. Appakaṃ etaṃ sukhaṃ, omakaṃ etaṃ sukhaṃ, thokaṃ etaṃ sukhaṃ, lāmakaṃ etaṃ sukhaṃ, chattakaṃ etaṃ sukhaṃ, parittakaṃ etaṃ sukhan ti - saṅgo eso parittamettha sokhyaṃ.

 
 

Appassādo dukkhamettha bhīyo ti appassādā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahūpāyāsā ādīnavo ettha bhīyo, aṭṭhikaṅkhalūpamā kāmā vuttā bhagavatā maṃsapesūpamā kāmā vuttā bhagavatā tiṇukkūpamā kāmā vuttā bhagavatā aṅgārakāsūpamā kāmā vuttā bhagavatā supinakūpamā kāmā vuttā bhagavatā yācitakūpamā kāmā vuttā bhagavatā rukkhaphalūpamā kāmā vuttā bhagavatā asisūnūpamā kāmā vuttā bhagavatā sattisūlūpamā kāmā vuttā bhagavatā sappasirūpamā kāmā vuttā bhagavatā bahudukkhā bahūpāyāsā ādīnavo ettha bhīyo ti - appassādo dukkhamettha bhīyo.

 
 

Gaḷo eso iti atvā matimā ti gaḷoti vā balisanti vā āmisanti vā laggananti vā bandhananti vā paḷibodhoti vā pacannetaṃ kāmaguṇānaṃ adhivacanaṃ. Itī ti padasandhi padasaṃsaggo padapāripūri akkharasamavāyo byajanasiliṭṭhatā padānupubbatāmetaṃ itī ti. Matimā ti dhīro paṇḍito paavā buddhimā āṇī vibhāvi medhāvī.

 

 

Gaḷo eso iti atvā matimā ti matimā gaḷoti atvā balisanti atvā āmisanti atvā laggananti atvā bandhananti atvā paḷibodhoti atvā jānitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṃ katvā ti - gaḷo eso iti atvā matimā, eko care khaggavisāṇakappo.

 

 

Tenāha so paccekasambuddho:

Saṅgo eso parittamettha sokhyaṃ
appassādo dukkhamettha bhīyo,
gaḷo eso iti atvā matimā
eko care khaggavisāṇakappo
ti.
 

V thế, vị Phật Độc Gic ấy đ ni rằng:

 

Điều ny (ngũ dục) l sự quyến luyến, hạnh phc ở đy l nhỏ nhoi,

t khoi lạc, sự khổ đau ở đy l nhiều hơn.

Người c sự nhận thức, sau khi biết được điều ny l mc cu,

nn sống một mnh tựa như sừng của loi t ngưu (chỉ c một).

 

Trang 586:

 

Trang 587:

 

 

▪ 18 - 03 - 08  

 

 

▪ 18 - 03 - 08  

 

Sandālayitvāna saojanāni
jālaṃva bhetvā salilambucārī,
aggīva daḍḍhaṃ anivattamāno
eko care khaggavisāṇakappo.

 

Sau khi ph tan hon ton cc sự rng buộc,

tựa như loi thủy tộc đ ph tan chiếc lưới ở trong nước,

tựa như ngọn lửa khng quay lại nơi đ bị đốt chy,

nn sống một mnh tựa như sừng của loi t ngưu (chỉ c một).

 

62. Hy chặt đứt, bẻ gy,
Cc kiết sử tri buộc,
Như cc loi thủy tộc,
Ph hoại cc mạng lưới.
Như lửa đ chy xong,
Khng cn trở lui lại,
Hy sống ring một mnh
Như t ngưu một sừng.

(Kinh Tập, chương I)

Sandālayitvāna saojanānī ti dasa saojanāni: kāmarāgasaojanaṃ paṭighasaojanaṃ mānasaojanaṃ diṭṭhisaojanaṃ vicikicchāsaojanaṃ sīlabbataparāmāsasaojanaṃ bhavarāgasaojanaṃ issāsaojanaṃ macchariyasaojanaṃ avijjāsaojanaṃ. Sandālayitvāna saojanānī ti dasasaojanāni dālayitvā sandālayitvā pajahitvā vinodetvā byantiṃ karitvā anabhāvaṃ gametvā ti - sandālayitvāna saojanāni.

 

 

Jālaṃva bhetvā salilambucārī ti - Jālaṃ vuccati suttajālaṃ. Salilaṃ vuccati udakaṃ. Ambucārī vuccati maccho. Yathā maccho jālaṃ bhinditvā sambhinditvā dālayitvā padālayitvā sampadālayitvā carati viharati irīyati vatteti pāleti yapeti yāpetī, evameva dve jālā: taṇhājālaṃ ca diṭṭhijālaṃ ca pe idaṃ taṇhājālaṃ pe idaṃ diṭṭhijālaṃ. Tassa paccekasambuddhassa taṇhājālaṃ pahīnaṃ, diṭṭhijālaṃ paṭinissaṭṭhaṃ. Taṇhājālassa pahīnattā diṭṭhijālassa paṭinissaṭṭhattā so paccekasambuddho rūpe na sajjati, sadde na sajjati, gandhe na sajjati pe diṭṭhasutamutaviātabbesu dhammesu na sajjati na gaṇhāti na bajjhati na paḷibajjhati, nikkhanto nissaṭo vippamutto visautto vimariyādīkatena cetasā viharatī ti - jālaṃva bhetvā salilambucārī.

 
 

Aggīva daḍḍhaṃ anivattamāno ti yathā aggi tiṇakaṭṭhupādānaṃ dahanto gacchati anivattanto, evameva tassa paccekasambuddhassa sotāpattimaggena ye kilesā pahīnā te kilese na puneti na pacceti na paccāgacchati. Sakadāgāmimaggena Anāgāmimaggena Arahattamaggena ye kilesā pahīnā te kilese na puneti na pacceti na paccāgacchatī ti - aggīva daḍḍhaṃ anivattamāno, eko care khaggavisāṇakappo.

 
 

Tenāha so paccekasambuddho:

Sandālayitvāna saojanāni
jālaṃva hetvā salilambucārī,
aggīva daḍḍhaṃ anivattamāno
eko care khaggavisāṇakappo
ti.
 

V thế, vị Phật Độc Gic ấy đ ni rằng:

 

Sau khi ph tan hon ton cc sự rng buộc,

tựa như loi thủy tộc đ ph tan chiếc lưới ở trong nước,

tựa như ngọn lửa khng quay lại nơi đ bị đốt chy,

nn sống một mnh tựa như sừng của loi t ngưu (chỉ c một).

 

Trang 588:

 

Trang 589:

 

 

▪ 18 - 03 - 09  

 

 

▪ 18 - 03 - 09  

 

Okkhittacakkhu na ca pādalolo
guttindriyo rakkhitamānasāno,
anavassuto apariḍayhamāno
eko care khaggavisāṇakappo.

 

C mắt nhn xuống, v khng bung thả bn chn (đi đ đy),

c gic quan được bảo vệ, c tm được hộ tr,

khng bị nhiễm dục vọng, khng bị thiu đốt (bởi phiền no),

nn sống một mnh tựa như sừng của loi t ngưu (chỉ c một).

 

63. Với mắt ci nhn xuống,
Chn đi khng lưu luyến,
Cc căn được hộ tr,
Tm kho chế ngự.
Khng đầy ứ, rỉ chảy,
Khng chy đỏ bừng ln,
Hy sống ring một mnh
Như t ngưu một sừng.

(Kinh Tập, chương I)

Okkhittacakkhu na ca pādalolo ti Kathaṃ khittacakkhu hoti? Idhekacco bhikkhu cakkhulolo cakkhuloliyena samannāgato hoti, adiṭṭhaṃ dakkhitabbaṃ diṭṭhaṃ samatikkamitabbanti ārāmena ārāmaṃ uyyānena uyyānaṃ gāmena gāmaṃ nigamena nigamaṃ nagarena nagaraṃ raṭṭhena raṭṭhaṃ janapadena janapadaṃ dīghacārikaṃ anavatthitacārikaṃ anuyutto hoti rūpadassanāya, evaṃ khittacakkhu hoti.

 
 

Athavā bhikkhu antaragharaṃ paviṭṭho vīthiṃ paṭipanno asaṃvuto gacchati: hatthiṃ olokento assaṃ olokento rathaṃ olokento pattiṃ olokento itthiyo olokento purise olokento kumārake olokento kumārikāyo olokento antarāpanaṃ olokento gharamukhāni olokento uddhaṃ olokento adho olokento disāvidisaṃ vipekkhamāno gacchati, evampi khittacakkhu hoti.

 
 

Athavā bhikkhu cakkhunā rūpaṃ disvā nimittaggāhī hoti anubyajanaggāhī yatvādhikaraṇamenaṃ cakkhundriyaṃ asaṃvutaṃ viharantaṃ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṃ tassa saṃvarāya na paṭipajjati, na rakkhati cakkhundriyaṃ, cakkhundriye na saṃvaraṃ āpajjati, evampi khittacakkhu hoti.

 
 

Yathā vā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhujitvā te evarūpaṃ visūkadassanaṃ anuyuttā viharanti, seyyathīdaṃ: naccaṃ gītaṃ vāditaṃ pekkhaṃ akkhānaṃ pāṇissaraṃ vetāḷaṃ kumbhathūnaṃ sobhanagarakaṃ caṇḍālaṃ vaṃsaṃ dhovanaṃ hatthiyuddhaṃ assayuddhaṃ mahisayuddhaṃ usabhayuddhaṃ ajayuddhaṃ meṇḍayuddhaṃ kukkuṭayuddhaṃ vaṭṭakayuddhaṃ daṇḍayuddhaṃ muṭṭhiyuddhaṃ nibbuddhaṃ uyyodhikaṃ balaggaṃ senābyūhaṃ anīkadassanaṃ iti vā, evampi khittacakkhu hoti.
 

 

Trang 590:

 

Trang 591:

 

Kathaṃ okkhittacakkhu hoti? Idhekacco bhikkhu na cakkhulolo na cakkhuloliyena samannāgato hoti, adiṭṭhaṃ dakkhitabbaṃ diṭṭhaṃ samatikkamitabbanti na ārāmena ārāmaṃ, na uyyānena uyyānaṃ, na gāmena gāmaṃ, na nigamena nigamaṃ, na nagarena nagaraṃ, na raṭṭhena raṭṭhaṃ, na janapadena janapadaṃ, dīghacārikaṃ anavatthitacārikaṃ ananuyutto hoti rūpadassanāya. Evampi okkhittacakkhu hoti.

 
 

Athavā bhikkhu antaragharaṃ paviṭṭho vīthiṃ paṭipanno saṃvuto gacchati na hatthiṃ olokento na assaṃ olokento na rathaṃ olokento na pattiṃ olokento na itthiyo olokento na purise olokento na kumārake olokento na kumārikāyo olokento na antarāpanaṃ olokento na gharamukhāni olokento na uddhaṃ olokento na adho olokento na disāvidisaṃ vipekkhamāno gacchati, evampi okkhittacakkhu hoti.

 
 

Athavā bhikkhu cakkhunā rūpaṃ disvā na nimittaggāhī hoti nānubyajanaggāhī yatvādhikaraṇamenaṃ cakkhundriyaṃ asaṃvutaṃ viharantaṃ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṃ, tassa saṃvarāya paṭipajjati rakkhati cakkhundriyaṃ cakkhundriye saṃvaraṃ āpajjati, evampi okkhittacakkhu hoti.

 

 

Yathāvā paneke bhonto samaṇabrāhmaṇā saddhādeyyāni bhojanāni bhujitvā te evarūpaṃ visūkadassanaṃ ananuyuttā viharanti seyyathīdaṃ: naccaṃ gītaṃ vāditaṃ pe anīkadassanaṃ iti vā, iti evarūpā visūkadassanā paṭivirato; evampi okkhittacakkhu hoti.

 
 

Na ca pādalolo ti kathaṃ pādalolo hoti? Idhekacco bhikkhu pādalolo pādaloliyena samannāgato hoti ārāmena ārāmaṃ uyyānena uyyānaṃ gāmena gāmaṃ nigamena nigamaṃ nagarena nagaraṃ raṭṭhena raṭṭhaṃ janapadena janapadaṃ dīghacārikaṃ anavatthitacārikaṃ anuyutto viharati; evampi pādalolo hoti.
 

 

Trang 592:

 

Trang 593:

 

Athavā bhikkhu antopi saṅghārāme pādalolo pādaloliyena samannāgato hoti. Na atthahetu na kāraṇahetu uddhato avūpasantacitto pariveṇato pariveṇaṃ gacchati, vihārato vihāraṃ gacchati, aḍḍhayogato aḍḍhayogaṃ gacchati, pāsādato pāsādaṃ gacchati, hammiyato hammiyaṃ gacchati, guhāya guhaṃ gacchati, lenato lenaṃ gacchati, kuṭiyā kuṭiṃ gacchati, kūṭāgārato kūṭāgāraṃ gacchati, aṭṭato aṭṭaṃ gacchati, mālato mālaṃ gacchati, uddaṇḍato uddaṇḍaṃ gacchati, uddositato uddositaṃ gacchati, upaṭṭhānasālato upaṭṭhānasālaṃ gacchati, maṇḍalamālato maṇḍalamālaṃ gacchati, rukkhamūlato rukkhamūlaṃ gacchati, yattha vā pana bhikkhū nisīdanti tahiṃ gacchati tattha ekassa vā dutiyo hoti, dvinnaṃ vā tatiyo hoti, tiṇṇaṃ vā catuttho hoti, tattha bahuṃ samphappalāpaṃ palapati seyyathīdaṃ: rājakathaṃ corakathaṃ pe iti bhavābhavakathaṃ katheti. Evampi pādalolo hoti.

 
 

Na ca pādalolo ti so paccekasambuddho pādaloliyā ārato virato paṭivirato nikkhanto nissaṭo vippamutto visautto vimariyādīkatena cetasā [viharati ] paṭisallānārāmo hoti paṭisallānarato ajjhattaṃ cetosamathamanuyutto anirākatajjhāno vipassanāya samannāgato brūhetā suāgārānaṃ jhāyī jhānarato ekattamanuyutto sadatthagaruko ti - okkhittacakkhu na ca pādalolo.

 
 

Guttindriyo rakkhitamānasāno ti - Guttindriyo ti so paccekasambuddho cakkhunā rūpaṃ disvā na nimittaggāhī hoti nānubyajanaggāhī. Yatvādhikaraṇamenaṃ cakkhundriyaṃ asaṃvutaṃ viharantaṃ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṃ tassa saṃvarāya paṭipajjati, rakkhati cakkhundriyaṃ, cakkhundriye saṃvaraṃ āpajjati. Sotena saddaṃ sutvā pe ghānena gandhaṃ ghāyitvā jivhāya rasaṃ sāyitvā kāyena phoṭṭhabbaṃ phusitvā manasā dhammaṃ viāya na nimittaggāhī hoti, nānubyajanaggāhī. Yatvādhikaraṇamenaṃ manindriyaṃ asaṃvutaṃ viharantaṃ abhijjhādomanassā pāpakā akusalā dhammā anvāssaveyyuṃ. Tassa saṃvarāya paṭipajjati rakkhati manindriyaṃ manindriye saṃvaraṃ āpajjatī ti - guttindriyo. Rakkhitamānasāno ti gopitamānasāno ti - guttindriyo rakkhitamānasāno.
 

 

Trang 594:

 

Trang 595:

 

Anavassuto apariḍayhamāno ti vuttaṃ hetaṃ āyasmatā mahāmoggallānena: Avassutapariyāyaṃ ca vo āvuso desessāmiṃ anavassutapariyāyaṃ ca, taṃ suṇātha sādhukaṃ manasikarotha bhāsissāmīti. Evamāvusoti kho te bhikkhū āyasmato mahāmoggallānassa paccassosuṃ. Āyasmā mahāmoggallāno etadavoca:

 
 

Kathaṃ cāvuso avassuto hoti? Idhāvuso bhikkhu cakkhunā rūpaṃ disvā piyarūpe rūpe adhimuccati, appiyarūpe rūpe byāpajjati, anupaṭṭhitakāyasati ca viharati parittacetaso, taṃ ca cetovimuttiṃ paāvimuttiṃ yathābhūtaṃ nappajānāti yatthassa te uppannā pāpakā akusalā dhammā aparisesā nirujjhanti. Sotena saddaṃ sutvā pe manasā dhammaṃ viāya piyarūpe dhamme adhimuccati, appiyarūpe dhamme byāpajjati, anupaṭṭhitakāyasati ca viharati parittacetaso. Taṃ ca cetovimuttiṃ paāvimuttiṃ yathābhūtaṃ nappajānāti, yatthassa te uppannā pāpakā akusalā dhammā aparisesā nirujjhanti. Ayaṃ vuccatāvuso bhikkhu avassuto cakkhuvieyyesu rūpesu pe avassuto manovieyyesu dhammesu. Evaṃ vihāriṃ cāvuso bhikkhuṃ cakkhuto cepi naṃ māro upasaṅkamati labhetheva māro otāraṃ labhetha māro ārammaṇaṃ. Sotato cepi naṃ pe Manato cepi naṃ māro upasaṅkamati labhetheva māro otāraṃ labhetha māro ārammaṇaṃ.

 

 

Seyyathāpi āvuso naḷāgāraṃ vā tiṇāgārāṃ vā sukkhaṃ kolāpaṃ tero vassikaṃ puratthimāya cepi naṃ disāya puriso ādittāya tiṇukkāya upasaṅkameyya labhetheva aggi otāraṃ labhetha aggi ārammaṇaṃ; pacchimāya cepi naṃ disāya uttarāya cepi naṃ disāya dakkhiṇāya cepi naṃ disāya pe heṭṭhimāya cepi naṃ disāya pe uparimāya cepi naṃ disāya pe Yato kutoci cepi naṃ disāya puriso ādittāya tiṇukkāya upasaṅkameyya labhetheva aggi otāraṃ, labhetha aggi ārammaṇaṃ, evameva kho āvuso evaṃ vihāriṃ bhikkhuṃ cakkhuto cepi naṃ māro upasaṅkamati, labhetheva māro otāraṃ labhetha māro ārammaṇaṃ, sotato cepi naṃ pe manato cepi naṃ māro upasaṅkamati labhetheva māro otāraṃ, labhetha māro ārammaṇaṃ.
 

 

Trang 596:

 

Trang 597:

 

Evaṃ vihāriṃ cāvuso bhikkhuṃ rūpā abhibhaṃsu. Na bhikkhu rūpe abhibhosi saddā bhikkhuṃ abhibhaṃsu na bhikkhu sadde abhibhosi, gandhā bhikkhuṃ abhibhaṃsu na bhikkhu gandhe abhibhosi, rasā bhikkhuṃ abhibhaṃsu na bhikkhu rase abhibhosi, phoṭṭhabbā bhikkhuṃ abhibhaṃsu, na bhikkhu phoṭṭhabbe abhibhosi. Ayaṃ vuccatāvuso bhikkhu rūpābhibhūto saddābhibhūto gandhābhibhūto rasābhibhūto phoṭṭhabbābhibhūto dhammābhibhūto abhibhaṃsu naṃ pāpakā akusalā dhammā saṅkilesā ponobhavikā sadarā dukkhavipākā āyatiṃ jātijarāmaraṇīyā, evaṃ kho āvuso avassuto hoti.

 

 

Kathaṃ cāvuso anavassuto hoti? Idhāvuso bhikkhu cakkhunā rūpaṃ disvā piyarūpe rūpe nādhimuccati, appiyarūpe rūpe na byāpajjati, upaṭṭhitakāyasati ca viharati appamāṇacetaso, taṃ ca cetovimuttiṃ paāvimuttiṃ yathābhūtaṃ pajānāti yatthassa te uppannā pāpakā akusalā dhammā aparisesā nirujjhanti. Sotena saddaṃ sutvā pe manasā dhammaṃ viāya piyarūpe dhamme nādhimuccati, appiyarūpe dhamme na byāpajjati, upaṭṭhitakāyasati ca viharati appamāṇacetaso, taṃ ca cetovimuttiṃ paāvimuttiṃ yathābhūtaṃ pajānāti yatthassa te uppannā pāpakā akusalā dhammā aparisesā nirujjhanti. Ayaṃ vuccatāvuso bhikkhu anavassuto cakkhuvieyyesu rūpesu, pe anavassuto manovieyyesu dhammesu. Evaṃ vihāriṃ cāvuso bhikkhuṃ cakkhuto cepi naṃ māro upasaṅkamati neva labhetha māro otāraṃ na labhetha māro ārammaṇaṃ, sotato cepi naṃ pe manato cepi naṃ māro upasaṅkamati neva labhetha māro otāraṃ, na labhetha māro ārammaṇaṃ.
 

 

Trang 598:

 

Trang 599:

 

Seyyathāpi āvuso kuṭāgāraṃ vā kuṭāgārasālā vā bahalamattikā addāvalepanā, puratthimāya cepi naṃ disāya puriso ādittāya tiṇukkāya upasaṅkameyya neva labhetha aggi otāraṃ na labhetha aggi ārammaṇaṃ, pacchimāya cepi naṃ disāya uttarāya cepi naṃ disāya dakkhiṇāya cepi naṃ disāya heṭṭhimāya cepi naṃ disāya uparimāya cepi naṃ disāya yato kutoci cepi naṃ puriso disāya ādittāya tiṇukkāya upasaṅkameyya neva labhetha aggi otāraṃ na labhetha aggi ārammaṇaṃ. Evameva kho āvuso evaṃ vihāriṃ bhikkhuṃ cakkhuto cepi naṃ māro upasaṅkamati, neva labhetha māro otāraṃ na labhetha māro ārammaṇaṃ. Sotato cepi naṃ pe manato cepi naṃ māro upasaṅkamati neva labhetha māro otāraṃ na labhetha māro ārammaṇaṃ.

 
 

Evaṃvihārī cāvuso bhikkhu rūpe abhibhosi na rūpā bhikkhuṃ abhibhaṃsu, sadde bhikkhu abhibhosi, na saddā bhikkhuṃ abhibhaṃsu, gandhe bhikkhu abhibhosi, na gandhā bhikkhuṃ abhibhaṃsu, rase bhikkhu abhibhosi, na rasā bhikkhuṃ abhibhaṃsu, phoṭṭhabbe bhikkhu abhibhosi, na phoṭṭhabbā bhikkhuṃ abhibhaṃsu, dhamme bhikkhu abhibhosi, na dhammā bhikkhuṃ abhibhaṃsu, ayaṃ vuccatāvuso bhikkhu rūpābhibhū saddābhibhū gandhābhibhū rasābhibhū phoṭṭhabbābhibhū dhammābhibhū abhibhū anabhibhūto kehici kilesehi abhibhosi te pāpake akusale dhamme saṃkilesike ponobhavike sadare dukkhavipāke āyatiṃ jātijarāmaraṇīye. Evaṃ kho āvuso anavassuto hotī ti.

 
 

Anavassuto apariḍayhamāno ti rāgajena pariḷāhena apariḍayhamāno, dosajena pariḷāhena apariḍayhamāno, mohajena pariḷāhena apariḍayhamāno ti - anavassuto apariḍayhamāno, eke care khaggavisāṇakappo.
 

 

Tenāha so paccekasambuddho:

Okkhittacakkhu na ca pādalolo
guttindriyo rakkhitamānasāno,
anavassuto apariḍayhamāno
eko care khaggavisāṇakappo
ti.

 

V thế, vị Phật Độc Gic ấy đ ni rằng:

 

C mắt nhn xuống, v khng bung thả bn chn (đi đ đy),

c gic quan được bảo vệ, c tm được hộ tr,

khng bị nhiễm dục vọng, khng bị thiu đốt (bởi phiền no),

nn sống một mnh tựa như sừng của loi t ngưu (chỉ c một).

 

Trang 600:

 

Trang 601:

 

 

▪ 18 - 03 - 10  

 

 

▪ 18 - 03 - 10  

 

Ohārayitvā gihibyajanāni
saṃchannapatto yathā pāricchattako,
kāsāyavattho abhinikkhamitvā
eko care khaggavisāṇakappo.

 

Sau khi trt bỏ cc hnh tướng tại gia,

giống như cy san h c l che phủ,

sau khi đ ra đi, mặc y mu ca-sa,

nn sống một mnh tựa như sừng của loi t ngưu (chỉ c một).

 

64. Hy trt bỏ, để lại,
Cc biểu tượng gia chủ,
Như loại cy san h,
Loại bỏ cc nhnh l.
đắp o c sa,
Xuất gia bỏ thế tục,
Hy sống ring một mnh
Như t ngưu một sừng.

(Kinh Tập, chương I)

Ohārayitvā gihibyajanānī ti gihibyajanāni vuccanti kesā ca massu ca pe dīghadasāni iti vā. Ohārayitvā gihibyajanānī ti gihibyajanāni oropayitvā samoropayitvā nikkhipitvā paṭippassambhitvā ti - ohārayitvā gihibyajanāni.

 
 

Sachannapatto yathā pāricchattako ti yathā so pārichattako koviḷāro bahalapattapalāso sandacchāyo. Evameva so paccekasambuddho paripuṇṇapattacīvaradharo ti - sachannapatto yathā pāricchattako.

 
 

Kāsāyavattho abhinikkhamitvā ti so paccekasambuddho sabbaṃ gharāvāsapaḷibodhaṃ chinditvā puttadārapaḷibodhaṃ chinditvā ātipaḷibodhaṃ chinditvā mittāmaccapaḷibodhaṃ chinditvā sannidhipaḷibodhaṃ chinditvā kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbajitvā akicanabhāvaṃ upagantvā eko carati viharati irīyati vatteti pāleti yapeti yāpetī ti - kāsāyavattho abhinikkhamitvā, eko care khaggavisāṇakappo.

 
 

Tenāha so paccekasambuddho:

Ohārayitvā gihibyajanāni
sachannapatto yathā pāricchattako,
kāsāyavattho abhinikkhamitvā
eko care khaggavisāṇakappo
ti.
 

V thế, vị Phật Độc Gic ấy đ ni rằng:

 

Sau khi trt bỏ cc hnh tướng tại gia,

giống như cy san h c l che phủ,

sau khi đ ra đi, mặc vải mu ca-sa,

nn sống một mnh tựa như sừng của loi t ngưu (chỉ c một).

 

 

Tatiyo Vaggo.

 

 

Phẩm Thứ Ba.

 

<Trang Trước>

<Trang Kế>

 

<Mục Lục Mahāniddesa>

<Đầu Trang>