Trang Chnh

TTPV 36: Cullaniddesapāḷi - Tiểu Diễn Giải

Font VU-Times

 

TAM TẠNG PĀLI - VIỆT

KHUDDAKANIKĀYA - TIỂU BỘ

CULLANIDDESAPĀḶI - TIỂU DIỄN GIẢI

* TTPV tập 36 *

(Đọc với font VU- Times v Acrobat Reader)

Cập Nhật: Monday, August 28, 2017

 

18. KHAGGAVISĀṆASUTTANIDDESO - DIỄN GIẢI KINH SỪNG T NGƯU

 

 

PAṬHAMO VAGGO - PHẨM THỨ NHẤT

 

 

Nguồn: Tam Tạng Pāli - Sinhala thuộc Buddha Jayanti Tripitaka Series (BJTS)

 

 

Lời tiếng Việt: Tỳ khưu Indacanda

 

Trang 482:

 

Trang 483:

 

 

▪ 18 - 01 - 01

 

 

▪ 18 - 01 - 01

(III) Kinh Con T Ngưu Một Sừng (Sn 6):

Sabbesu bhūtesu nidhāya daṇḍaṃ
aviheṭhayaṃ aatarampi tesaṃ,
na puttamiccheyya kuto sahāyaṃ
eko care khaggavisāṇakappo.

 

Bung bỏ việc hnh hạ đối với tất cả chng sanh,
khng hm hại bất cứ ai trong số họ,
khng ước muốn con ci, sao lại (ước muốn) bạn b?
nn sống một mnh tựa như sừng của loi t ngưu (chỉ c một).

 

35. ối với cc hữu tnh,
Từ bỏ gậy v trượng,
Chớ lm hại một ai
Trong chng hữu tnh ấy.
Con trai khng ước muốn,
Cn ni g bạn b,
Hy sống ring một mnh
Như t ngưu một sừng.

(Kinh Tập, chương I)

Sabbesu bhūtesu nidhāya daṇḍan ti - Sabbesū ti sabbena sabbaṃ, sabbathā sabbaṃ, asesaṃ nissesaṃ pariyādiyanavacanametaṃ sabbesū ti. Bhūtesū ti bhūtā vuccanti tasā ca thāvarā ca. Tasā ti yesaṃ tasinā taṇhā appahīnā, yesaṃ ca bhayabheravā appahīnā. Kiṃkāraṇā vuccanti tasā? Te tasanti uttasanti paritasanti bhāyanti santāsaṃ āpajjanti, taṃkāraṇā vuccanti tasā. Thāvarā ti yesaṃ tasinā taṇhā pahīnā, yesaṃ ca bhayabheravā pahīnā. Kiṃkāraṇā vuccanti thāvarā? Te na tasanti na uttasanti na paritasanti na bhāyanti na santāsaṃ āpajjanti, taṃkāraṇā vuccanti thāvarā. Daṇḍā ti tayo daṇḍā kāyadaṇḍo vacīdaṇḍo manodaṇḍo. Tividhaṃ kāyaduccaritaṃ kāyadaṇḍo, catubbidhaṃ vacīduccaritaṃ vacīdaṇḍo, tividhaṃ manoduccaritaṃ manodaṇḍo. Sabbesu bhūtesu nidhāya daṇḍan ti sabbesu bhūtesu daṇḍaṃ nidhāya nidahitvā oropayitvā samoropayitvā nikkhipitvā paṭippassambhitvā ti - sabbesu bhūtesu nidhāya daṇḍaṃ.

 

 

Aviheṭhayaṃ aatarampi tesan ti ekamekampi sattaṃ pāṇinā vā leḍḍunā vā daṇḍena vā satthena vā anduyā vā rajjuyā vā aviheṭhayanto, sabbepi satte pāṇinā vā leḍḍunā vā daṇḍena vā satthena vā anduyā vā rajjuyā vā aviheṭhayanto ti - aviheṭhayaṃ aatarampi tesaṃ.
 

 

Trang 484:

 

Trang 485:

 

Na puttamiccheyya kuto sahāyan ti - ti paṭikkhepo. Puttā ti cattāro puttā atrajo putto khettajo putto dinnako putto antevāsiko putto. Sahāyan ti sahāyā vuccanti yehi saha āgamanaṃ phāsu, gamanaṃ phāsu, gamanāgamanaṃ phāsu, ṭhānaṃ phāsu, nisajjā phāsu, sayanaṃ phāsu, ālapanaṃ phāsu, sallapanaṃ phāsu, ullapanaṃ phāsu, samullapanaṃ phāsu. Na puttamiccheyya kuto sahāyan ti puttampi na iccheyya na sādiyeyya na patthayeyya na pihayeyya nābhijappeyya, kuto mittaṃ vā sandiṭṭhaṃ vā sambhattaṃ vā sahāyaṃ vā iccheyya sādiyeyya patthayeyya pihayeyya abhijappeyyā ti - na puttamiccheyya kuto sahāyaṃ.  

 

 

Eko care khaggavisāṇakappo ti - Eko ti so paccekabuddho pabbajjāsaṅkhātena eko, adutiyaṭṭhena eko, taṇhāya pahānaṭṭhena eko, ekantavītarāgoti eko, ekantavītadosoti eko, ekantavītamohoti eko, ekantanikkilesoti eko, ekāyanamaggaṃ gatoti eko, eko anuttaraṃ paccekasambodhiṃ abhisambuddho ti - eko.  

 

 

Kathaṃ so paccekasambuddho pabbajjāsaṅkhātena eko? So paccekasambuddho sabbaṃ gharāvāsapaḷibodhaṃ chinditvā puttadārapaḷibodhaṃ chinditvā ātipaḷibodhaṃ chinditvā sannidhipaḷibodhaṃ chinditvā kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāti vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbajitvā akicanabhāvaṃ upagantvā eko carati viharati irīyati vattati pāleti yapeti yāpetī ti - evaṃ so paccekasambuddho pabbajjāsaṅkhātena eko.  

 

 

Kathaṃ so paccekasambuddho adutiyaṭṭhena eko? So evaṃ pabbajito samāno eko arae vanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevati appasaddāni appanigghosāni vijanavātāni manussarāhaseyyakāni paṭisallānasāruppāni. So eko carati, eko gacchati, eko tiṭṭhati, eko nisīdati, eko seyyaṃ kappeti, eko gāmaṃ piṇḍāya pavisati, eko abhikkamati, eko paṭikkamati, eko raho nisīdati, eko caṅkamaṃ adhiṭṭhāti, eko carati, viharati irīyati vattati pāleti yapeti yāpetī ti - evaṃ so paccekasambuddho adutiyaṭṭhena eko.
 

 

Trang 486:

Trang 487:

 

Kathaṃ so paccekasambuddho taṇhāya pahānaṭṭhena eko? So evaṃ eko adutiyo appamatto ātāpī pahitatto viharanto mahāpadhānaṃ padahanto māraṃ sasenaṃ namuciṃ kaṇhaṃ pamattabandhuṃ vidhametvā taṇhājāliniṃ saritaṃ visattikaṃ4 pajahi vinodesi byantīakāsi anabhāvaṃ gamesīti.  

 

 

1. Taṇhā dutiyo puriso dīghamaddhāna saṃsaraṃ,
itthabhāvaathābhāvaṃ saṃsāraṃ nātivattati
.  

 

1. C tham i l bạn lữ, trong khi lun chuyển một thời gian di đến ci ny v ci khc, con người khng vượt qua được lun hồi.

2. Evamādīnavaṃ atvā taṇhā dukkhassa sambhavaṃ,
vītataṇho anādāno sato bhikkhu paribbaje
ti.

Evaṃ so paccekasambuddho taṇhāya pahānaṭṭhena eko.  

 

2. Sau khi biết được sự bất lợi như vậy, (biết được) tham i l nguồn sanh khởi của khổ, vị tỳ khưu, đ xa la tham i, khng c nắm giữ, c niệm, nn ra đi du phương.

 

Kathaṃ so paccekasambuddho ekantavītarāgoti eko? Rāgassa pahīnattā ekantavītarāgoti eko, dosassa pahīnattā ekantavītadosoti eko, mohassa pahīnattā ekantavītamohoti eko, kilesānaṃ pahīnattā ekantanikkilesoti eko, evaṃ so paccekasambuddho ekantavītarāgoti eko.

 

 

Kathaṃ so paccekasambuddho ekāyanamaggaṃ gatoti eko? Ekāyanamaggo vuccati cattāro satipaṭṭhānā cattāro sammappadhānā cattāro iddhipādā pacindriyāni pacabalāni satta bojjhaṅgā ariyo aṭṭhaṅgiko maggo.
 

 

Trang 488:

Trang 489:

 

3. Ekāyanaṃ jātikhayantadassī
maggaṃ pajānāti hitānukampī
etena maggena tariṃsu pubbe
tarissanti ye ca taranti oghan
ti.

Evaṃ so paccekasambuddho ekāyanamaggaṃ gatoti eko.  

 

3. Vị nhn thấy sự tiu hoại v chấm dứt của sanh, c lng thương tưởng đến điều lợi ch, nhận biết con đường độc đạo. Trong thời qu khứ cc vị đ vượt qua, (trong thời vị lai) cc vị sẽ vượt qua, v (trong thời hiện tại) cc vị đang vượt qua dng lũ bằng con đường ny.

 

Kathaṃ so paccekasambuddho eko anuttaraṃ paccekasambodhiṃ abhisambuddhoti eko? Bodhi vuccati catusu maggesu āṇaṃ, paā paindriyaṃ paābalaṃ pedhammavicayasambojjhaṅgo vīmaṃsā vipassanā sammādiṭṭhi. So paccekasambuddho tena paccekabodhiāṇena sabbe saṅkhārā aniccāti bujjhi, sabbe saṅkhārā dukkhāti bujjhi, sabbe dhammā anattāti bujjhi, avijjāpaccayā saṅkhārāti bujjhi, saṅkhārapaccayā viāṇanti bujjhi, viāṇapaccayā nāmarūpanti bujjhi, nāmarūpapaccayā saḷāyatananti bujjhi, saḷāyatanapaccayā phassoti bujjhi, phassapaccayā vedanāti bujjhi, vedanāpaccayā taṇhāti bujjhi, taṇhāpaccayā upādānanti bujjhi, upādānapaccayā bhavoti bujjhi, bhavapaccayā jātīti bujjhi, jātipaccayā jarāmaraṇanti bujjhi, avijjānirodhā saṅkhāranirodhoti bujjhi, saṅkhāranirodhā viāṇanirodhoti bujjhi, viāṇanirodhā nāmarūpanirodhoti bujjhi, nāmarūpanirodhā saḷāyatananirodhoti bujjhi, saḷāyatananirodhā phassanirodhoti bujjhi, phassanirodhā vedanānirodhoti bujjhi, vedanānirodhā taṇhānirodhoti bujjhi, taṇhānirodhā upādānanirodhoti bujjhi, upādānanirodhā bhavanirodhoti bujjhi, bhavanirodhā jātinirodhoti bujjhi, jātinirodhā jarāmaraṇanirodhoti bujjhi, idaṃ dukkhanti bujjhi, ayaṃ dukkhasamudayoti bujjhi, ayaṃ dukkhanirodhoti bujjhi, ayaṃ dukkhanirodhagāminī paṭipadāti bujjhi, ime āsavāti bujjhi, ayaṃ āsavasamudayoti bujjhi, ayaṃ āsavanirodhoti bujjhi, ayaṃ āsavanirodhagāminī paṭipadāti bujjhi, ime dhammā parieyyāti bujjhi, ime dhammā pahātabbāti bujjhi, ime dhammā bhāvetabbāti bujjhi, ime dhammā sacchikātabbāti bujjhi, channaṃ phassāyatanānaṃ samudayaca atthaṅgamaca assādaca ādīnavaca nissaraṇaca bujjhi, pacannaṃ upādānakkhandhānaṃ samudayaca pe nissaraṇaca bujjhi, catunnaṃ mahābhūtānaṃ samudayaca atthaṅgamaca assādaca ādīnavaca nissaraṇaca bujjhi, yaṃ kici samudayadhammaṃ sabbaṃ taṃ nirodhadhamman ti bujjhi.
 

 

Trang 490:

 

Trang 491:

 

Athavā yaṃ bujjhitabbaṃ anubujjhitabbaṃ paṭibujjhitabbaṃ sambujjhitabbaṃ adhigantabbaṃ phassitabbaṃ sacchikātabbaṃ, sabbaṃ taṃ tena paccekabodhiāṇena bujjhi anubujjhi paṭibujjhi sambujjhi adhigacchi phassesi sacchākāsī ti - evaṃ so paccekasambuddho eko anuttaraṃ paccekasambodhi abhisambuddho ti - eko.  

 

 

Care ti aṭṭha cariyāyo iriyāpathacariyā āyatanacariyā saticariyā samādhicariyā āṇacariyā maggacariyā patticariyā lokatthacariyā. Iriyāpathacariyāti catusu iriyāpathesu. Āyatanacariyāti chasu ajjhattikabāhiresu āyatanesu. Saticariyāti catusu satipaṭṭhānesu. Samādhicariyāti catusu jhānesu. āṇacariyāti catusu ariyasaccesu. Maggacariyāti catusu ariyamaggesu. Patticariyāti catusu sāmaaphalesu. Lokatthacariyāti tathāgatesu arahantesu sammāsambuddhesu, padese paccekasambuddhesu padese sāvakesu; iriyāpathacariyā ca paṇidhisampannānaṃ, āyatanacariyā ca indriyesu guttadvārānaṃ, saticariyā ca appamādavihārinaṃ, samādhicariyā ca adhicittamanuyuttānaṃ, āṇacariyā ca buddhisampannānaṃ, maggacariyā ca sammāpaṭipannānaṃ, patticariyā ca adhigataphalānaṃ, lokatthacariyā ca tathāgatānaṃ arahantānaṃ sammāsambuddhānaṃ, padese paccekabuddhānaṃ, padese sāvakānaṃ, imā aṭṭha cariyāyo.

 

 

Aparāpi aṭṭha cariyāyo: adhimuccanto saddhāya carati, paggaṇhanto viriyena carati, upaṭṭhapento satiyā carati, avikkhepaṃ karonto samādhinā carati, pajānanto paāya carati, vijānanto viāṇena carati, evaṃ paṭipannassa kusalā dhammā āyāpentīti āyatanacariyāya carati. Evaṃ paṭipanno visesamadhigacchatīti visesacariyāya carati, imā aṭṭha cariyāyo.

 

 

Aparāpi aṭṭha cariyāyo: dassanacariyā ca sammādiṭṭhiyā, abhiniropanacariyā ca sammāsaṅkappassa, pariggahacariyā ca sammāvācāya, samuṭṭhānacariyā ca sammākammantassa, vodānacariyā ca sammāājīvassa, paggahacariyā ca sammāvāyāmassa, upaṭṭhānacariyā ca sammāsatiyā, avikkhepacariyā ca sammāsamādhissa, imā aṭṭha cariyāyo.
 

 

Trang 492:

 

Trang 493:

 

Khaggavisāṇakappo ti yathā khaggassa nāma visāṇaṃ ekaṃ hoti adutiyaṃ, evameva so paccekasambuddho, taṃkappo taṃsadiso tappaṭibhāgo. Yathā atiloṇaṃ vuccati loṇakappo, atitittakaṃ vuccati tittakappo, atimadhuraṃ vuccati madhurakappo, atiuṇhaṃ vuccati aggikappo, atisītaṃ vuccati himakappo, mahāudakakkhandho vuccati samuddakappo, mahābhiābalappatto sāvako vuccati satthukappoti, evameva so paccekasambuddho taṃkappo taṃsadiso tappaṭibhāgo eko adutiyo muttabandhano sammā loke carati viharati irīyati vattati pāleti yapeti yāpetī ti - eko care khaggavisāṇakappo. 

 

 

Tenāha so paccekasambuddho:

Sabbesu bhūtesu nidhāya daṇḍaṃ
aviheṭhayaṃ aatarampi tesaṃ,
na puttamiccheyya kuto sahāyaṃ
eko care khaggavisāṇakappo
ti.
 

V thế, vị Phật Độc Gic ấy đ ni rằng:

 

Bung bỏ việc hnh hạ đối với tất cả chng sanh,

khng hm hại bất cứ ai trong số họ,

khng ước muốn con ci, sao lại (ước muốn) bạn b?

nn sống một mnh tựa như sừng của loi t ngưu (chỉ c một).  

 

 

▪ 18 - 01 - 02

 

 

▪ 18 - 01 - 02

 

Saṃsaggajātassa bhavanti snehā
snehanvayaṃ dukkhamidaṃ pahoti,
ādīnavaṃ snehajaṃ pekkhamāno
eko care khaggavisāṇakappo.

 

Đối với người đ c sự giao tiếp, cc sự thương yu hiện hữu;

theo sau sự thương yu l khổ đau ny được hnh thnh.

Trong khi xt thấy điều bất lợi sanh ln từ sự thương yu,

nn sống một mnh tựa như sừng của loi t ngưu (chỉ c một).

 

36. Do thn cận giao thiệp,
Thn i từ đấy sanh,
Ty thuận theo thn i,
Khổ ny c thể sanh.
Nhn thấy những nguy hại,
Do thn i sanh khởi,
Hy sống ring một mnh,
Như t ngưu một sừng.

(Kinh Tập, chương I)

Saṃsaggajātassa bhavanti snehā ti - Saṃsaggā ti dve saṃsaggā: dassanasaṃsaggo ca savanasaṃsaggo ca. Katamo dassanasaṃsaggo? Idhekacco passati itthiṃ vā kumāriṃ vā abhirūpaṃ dassanīyaṃ pāsādikaṃ paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgataṃ, disvā passitvā anubyajanaso nimittaṃ gaṇhāti: kesā vā sobhanā, mukhaṃ vā sobhanaṃ, akkhī vā sobhanā, kaṇṇā vā sobhanā, nāsā vā sobhanā, oṭṭhā vā sobhanā, dantā vā sobhanā, mukhaṃ vā sobhanaṃ, gīvā vā sobhanā, thanā vā sobhanā, uraṃ vā sobhanaṃ, udaraṃ vā sobhanaṃ, kaṭi vā sobhanā, ūru vā sobhanā, jaṅghā vā sobhanā, hatthā vā sobhanā, pādā vā sobhanā, aṅguliyo vā sobhanā, nakhā vā sobhanā ti disvā passitvā abhinandati abhivadati abhipattheti anussarati anuppādeti anubandhati rāgabandhanaṃ. Ayaṃ dassanasaṃsaggo.
 

 

Trang 494:

Trang 495:

 

Katamo savaṇasaṃsaggo? Idhekacco suṇāti amukasmiṃ nāma gāme vā nigame vā itthī vā kumārī vā abhirūpā vā dassanīyā pāsādikā paramāya vaṇṇapokkharatāya samannāgatā ti, sutvā suṇitvā abhinandati abhivadati abhipattheti anuppādeti anubandhati rāgabandhanaṃ. Ayaṃ savaṇasaṃsaggo.

 
 

Snehā ti dve snehā: taṇhāsneho ca diṭṭhisneho ca. Katamo taṇhāsneho? Yāvatā taṇhāsaṅkhātena sīmakataṃ mariyādīkataṃ odhikataṃ pariyantakataṃ pariggahitaṃ mamāyitaṃ idaṃ mama, etaṃ mama, ettakaṃ mama, ettāvatā mama, rūpā saddā gandhā rasā phoṭṭhabbā attharaṇā pāpuraṇā dāsidāsā ajeḷakā kukkuṭasūkarā hatthigavāssavaḷavā khettaṃ vatthuṃ hiraaṃ suvaṇṇaṃ gāmanigamarājadhāniyo raṭṭhaṃ ca janapado ca koso ca koṭṭhāgāraṃ ca kevalampi mahāpaṭhaviṃ taṇhāvasena mamāyati, yāvatāṭṭhasatataṇhāvicaritaṃ. Ayaṃ taṇhāsneho.

 
 

Katamo diṭṭhisneho? Vīsativatthukā sakkāyadiṭṭhi, dasavatthukā micchādiṭṭhi, dasavatthukā antaggāhikādiṭṭhi, yā evarūpā diṭṭhi diṭṭhigataṃ diṭṭhigahaṇaṃ diṭṭhikantāro diṭṭhivisūkāyikaṃ diṭṭhivipphanditaṃ diṭṭhisaṃyojanaṃ gāho patiṭṭhāho abhiniveso parāmāso kummaggo micchāpatho micchattaṃ titthāyatanaṃ vipariyesagāho viparītagāho vipallāsagāho micchāgāho ayāthāvatasmiṃ yāthāvatanti gāho yāvatā dvāsaṭṭhi diṭṭhigatāni. Ayaṃ diṭṭhisneho.

 
 

Saṃsaggajātassa bhavanti snehā ti dassanasaṃsaggapaccayā ca savaṇasaṃsaggapaccayā ca taṇhāsneho ca diṭṭhisneho ca bhavanti saṃbhavanti jāyanti sajāyanti nibbattanti abhinibbattanti pātubhavantī ti - saṃsaggajātassa bhavanti snehā.

 
 

Snehanvayaṃ dukkhamidaṃ pahotī ti - Snehā ti dve snehā: taṇhāsneho ca diṭṭhisneho ca. pe Ayaṃ taṇhāsneho. pe Ayaṃ diṭṭhisneho. Dukkhamidaṃ pahotī ti idhekacco kāyena duccaritaṃ carati, vācāya duccaritaṃ carati, manasā duccaritaṃ carati, pāṇampi hanti, adinnampi ādiyati, sandhimpi chindati, nillopampi harati, ekāgārikampi karoti,
 

 

Trang 496:

 

Trang 497:

 

paripanthepi tiṭṭhati, paradārampi gacchati, musāpi bhaṇati. Tamenaṃ gahetvā rao dassenti ayaṃ deva coro āgucārī, imassa yaṃ icchati taṃ daṇḍaṃ paṇehī ti. Tamenaṃ rājā paribhāsati. So paribhāsapaccayāpi dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedeti. Etaṃ bhayaṃ dukkhaṃ domanassaṃ kuto tassa? Snehapaccayā ca nandipaccayā ca rāgapaccayā ca nandirāgapaccayā ca jātaṃ, ettakenapi rājā na tussati.

 
 

Tamenaṃ rājā bandhāpeti andubandhanena vā rajjubandhanena vā saṅkhalikabandhanena vā vettabandhanena vā latābandhanena vā pakkhepabandhanena vā parikkhepabandhanena vā gāmabandhanena vā nigamabandhanena vā nagarabandhanena vā raṭṭhabandhanena vā janapadabandhanena vā, attamaso savacanīyampi karoti na te labbhā ito pakkamitun ti. So bandhanapaccayā pi dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedeti. Etaṃ bhayaṃ dukkhaṃ domanassaṃ kuto tassa? Snehapaccayā ca nandipaccayā ca rāgapaccayā ca nandirāgapaccayā ca jātaṃ, ettakenapi rājā na tussati.

 
 

Tamenaṃ rājā tassa dhanaṃ āhārapeti sataṃ vā sahassaṃ vā satasahassaṃ vā. So dhanajāni paccayāpi dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedeti etaṃ bhayaṃ dukkhaṃ domanassaṃ kuto tassa? Snehapaccayā ca nandipaccayā ca rāgapaccayā ca nandirāgapaccayā ca jātaṃ, ettakenapi rājā na tussati.

 
 

Tamenaṃ rājā vividhā kammakāraṇā kārāpeti kasāhipi tāḷeti, vettehipi tāḷeti, addhadaṇḍakehipi tāḷeti, hatthampi chindati, pādampi chindati hatthapādampi chindati, kaṇṇampi chindati, nāsampi chindati, kaṇṇanāsampi chindati, bilaṅgathālikampi karoti, saṅkhamuṇḍikampi karoti rāhumukhampi karoti, jotimālikampi karoti, hatthapajjotikampi karoti, erakavattikampi karoti, cīrakavāsikampi karoti, eṇeyyakampi karoti, balisamaṃsikampi karoti, kahāpaṇakampi karoti, khārāpatacchikampi karoti, paḷighaparivattikampi karoti, paḷālapiṭṭhikampi karoti, tattenapi telena osicati, sunakhehipi khādāpeti, jīvantampi sūle uttāseti, asināpi sīsaṃ chindati. So kammakāraṇapaccayāpi dukkhaṃ domanassaṃ paṭisaṃvedeti. Etaṃ bhayaṃ dukkhaṃ domanassaṃ kuto tassa? Snehapaccayā ca nandipaccayā ca rāgapaccayā ca nandirāgapaccayā ca jātaṃ, rājā imesaṃ catunnaṃ daṇḍānaṃ issaro.
 

 

Trang 498:

 

Trang 499:

 

So sakena kammena kāyassa bhedā parammaraṇā, apāyaṃ duggatiṃ vinipātaṃ nirayaṃ upapajjati. Tamenaṃ nirayapālā pacavidhabandhanaṃ nāma kammakāraṇaṃ kārenti tattaṃ ayokhīlaṃ hatthe gamenti, tattaṃ ayokhīlaṃ dutiye hatthe gamenti, tattaṃ ayokhīlaṃ pāde gamenti, tattaṃ ayokhīlaṃ dutiye pāde gamenti, tattaṃ ayokhīlaṃ majjhe urasmiṃ gamenti. So tattha dukkhā tippā kharā kaṭukā vedanā vedeti, na ca tāva kālaṃ karoti yāva na taṃ pāpaṃ kammaṃ byantīhoti. Etaṃ bhayaṃ dukkhaṃ domanassaṃ kuto tassa? Snehapaccayā ca nandipaccayā ca rāgapaccayā ca nandirāgapaccayā ca jātaṃ.

 
 

Tamenaṃ nirayapālā saṃvesetvā kuṭārīhi tacchanti. Tamenaṃ nirayapālā uddhapādaṃ adhosiraṃ gahetvā vāsīhi tacchanti. Tamenaṃ nirayapālā rathe yojetvā ādittāya paṭhaviyā sampajjalitāya sajotibhūtāya sārentipi paccāsārentipi. Tamenaṃ nirayapālā mahantaṃ aṅgārapabbataṃ ādittaṃ sampajjalitaṃ sajotibhūtaṃ āropentipi oropentipi. Tamenaṃ nirayapālā uddhapādaṃ adhosiraṃ gahetvā tattāya lohakumbhiyā pakkhipanti ādittāya sampajjalitāya sajotibhūtāya. So tattha pheṇuddehakaṃ paccati. So tattha pheṇuddehakaṃ paccamāno sakimpi uddhaṃ gacchati, sakimpi adho gacchati, sakimpi tiriyaṃ gacchati. So tattha tippā kharā kaṭukā vedanā vedeti, na ca tāva kālaṃ karoti yāva na taṃ pāpaṃ kammaṃ byantīhoti. Etaṃ bhayaṃ dukkhaṃ domanassaṃ kuto tassa? Snehapaccayā ca nandipaccayā ca rāgapaccayā ca nandirāgapaccayā ca jātaṃ. Tamenaṃ nirayapālā mahāniraye pakkhipanti. So kho pana mahānirayo:

 
 

1. Catukkaṇṇo catudvāro vibhatto bhāgaso mito,
ayopākārapariyanto ayasā paṭikujjito
.

 

1. (Đại địa ngục) c bốn gc, c bốn cửa lớn, được chia thnh cc phần cn đối, được bao quanh bằng tường sắt, được đậy lại bằng mi sắt.

2. Tassa ayomayā bhūmi jalitā tejasā yutā,
samantā yojanasataṃ pharitvā tiṭṭhati sabbadā
.

 

2. Nền của (đại địa ngục) lm bằng sắt, được thiu đốt, chy với lửa ngọn, lun lun tỏa khắp v tồn tại xung quanh một trăm do-tuần.

3. Kadariyā tāpanā ghorā accimanto durāsadā,
lomahaṃsanarūpā ca bhismā paṭibhayā dukhā
.

 

3. (Cc đại địa ngục) c sự đốt nng khổ sở, gh rợn, c ngọn lửa kh lại gần, c hnh dạng lm rởn lng, gh rợn, gy ra sự sợ hi, kh chịu.

4. Puratthimāya ca bhittiyā accikkhandho samuṭṭhito,
dahanto pāpakammante pacchimāya paṭihaati
.

 

4. Khối lửa được pht khởi ở bức tường hướng đng, trong khi thiu đốt những kẻ c c nghiệp, đi đến chạm vo (khối lửa) ở hướng ty.

5. Pacchimāya ca bhittiyā accikkhandho samuṭṭhito,
dahanto pāpakammante puratthimāya paṭihaati
.
 

5. Khối lửa được pht khởi ở bức tường hướng ty, trong khi thiu đốt những kẻ c c nghiệp, đi đến chạm vo (khối lửa) ở hướng đng.

 

Trang 500:

 

Trang 501:

 

6. Uttarāya ca bhittiyā accikkhandho samuṭṭhito,
dahanto pāpakammante dakkhiṇāya paṭihaati
.

 

6. Khối lửa được pht khởi ở bức tường hướng bắc, trong khi thiu đốt những kẻ c c nghiệp, đi đến chạm vo (khối lửa) ở hướng nam.

7. Dakkhiṇāya ca bhittiyā accikkhandho samuṭṭhito,
dahanto pāpakammante uttarāya paṭihaati
.

 

7. Khối lửa được pht khởi ở bức tường hướng nam, trong khi thiu đốt những kẻ c c nghiệp, đi đến chạm vo (khối lửa) ở hướng bắc.

8. Heṭṭhato ca samuṭṭhāya accikkhandho bhayānako,
dahanto pāpakammante chadanasmiṃ paṭihaati
.

 

8. Khối lửa khủng khiếp pht xuất từ bn dưới, trong khi thiu đốt những kẻ c c nghiệp, đi đến chạm vo (khối lửa) ở mi che (bn trn).

9. Chadanamhā samuṭṭhāya accikkhandho bhayānako,
dahanto pāpakammante bhūmiyaṃ paṭihaati
.

 

9. Khối lửa khủng khiếp pht xuất từ mi che, trong khi thiu đốt những kẻ c c nghiệp, đi đến chạm vo (khối lửa) ở mặt đất (bn dưới).

10. Ayokapālamādittaṃ saṃtattaṃ jalitaṃ yathā,
evaṃ avīcinirayo heṭṭhā upari passato.

 

10. Ci chảo sắt đ được đốt chy, nng đỏ, sng chi như thế no th địa ngục Avīci, ở bn dưới, bn trn, v bn hng l như vậy.

11. Tattha sattā mahāluddā mahākibbisakārino,
accantapāpakammantā paccanti na ca mīyare
.

 

11. Ở nơi ấy, những chng sanh v cng hung dữ, đ gy ra trọng tội, c hnh động cực kỳ c độc, bị nung nấu v khng thể chết đi.

12. Jātavedasamo kāyo tesaṃ nirayavāsinaṃ,
passa kammānaṃ daḷhattaṃ na bhasmā hoti napi masi
.

 

12. Thn thể của họ, những cư dn ở địa ngục, giống như ngọn lửa. Hy nhn xem tnh chất vững bền của nghiệp, khng như tro, cũng khng như bụi.

13. Puratthimenapi dhāvanti tato dhāvanti pacchimaṃ,
uttarenapi dhāvanti tato dhāvanti dakkhiṇaṃ
.

 

13. Họ chạy về hướng đng, rồi từ đ chạy về hướng ty. Họ chạy về hướng bắc, rồi từ đ họ chạy về hướng nam.

14. Yaṃ yaṃ disaṃ padhāvanti taṃ taṃ dvāraṃ pithīyati,
abhinikkhamitāsā te sattā mokkhagavesino
.

 

14. Họ chạy đến bất cứ hướng no, cnh cửa hướng ấy đều được đng lại. Với niềm mong mỏi được thot ra, cc chng sanh ấy c sự tm kiếm lối thot.

15. Na te tato nikkhamituṃ labhanti kammapaccayā,
tesaṃ ca pāpakammaṃ taṃ avipakkaṃ kataṃ bahun
ti.

 

15. Họ khng thể đi ra khỏi nơi ấy bởi v nghiệp duyn, khi c nghiệp của họ đ tạo c nhiều v cn chưa trả xong.

 

Etaṃ bhayaṃ dukkhaṃ domanassaṃ kuto tassa? Snehapaccayā ca nandipaccayā ca rāgapaccayā ca nandirāgapaccayā ca jātaṃ. Yāni ca nerayikāni dukkhāni yāni ca tiracchānayonikāni dukkhāni yāni ca pettivisayikāni dukkhāni yāni ca mānussikāni dukkhāni tāni kuto jātāni kuto sajātāni kuto nibbattāni kuto abhinibbattāni kuto pātubhūtāni? Snehapaccayā ca nandipaccayā ca rāgapaccayā ca nandirāgapaccayā ca bhavanti sambhavanti jāyanti sajāyanti nibbattanti abhinibbattanti pātubhavantī ti - snehanvayaṃ dukkhamidaṃ pahoti.
 

 

Trang 502:

 

Trang 503:

 

Ādīnavaṃ snehajaṃ pekkhamāno ti - Sneho ti dve snehā: taṇhāsneho ca diṭṭhisneho ca. pe Ayaṃ taṇhāsneho. pe Ayaṃ diṭṭhisneho. Ādīnavaṃ snehajaṃ pekkhamāno ti taṇhāsneho ca diṭṭhisneho ca ādīnavaṃ snehajaṃ pekkhamāno dakkhamāno olokayamāno nijjhāyamāno upaparikkhamāno ti - ādīnavaṃ snehajaṃ pekkhamāno eko care khaggavisāṇakappo.

 
 

Tenāha so paccekasambuddho:

Saṃsaggajātassa bhavanti snehā
snehanvayaṃ dukkhamidaṃ pahoti,
ādīnavaṃ snehajaṃ pekkhamāno
eko care khaggavisāṇakappo
ti.
 

V thế, vị Phật Độc Gic ấy đ ni rằng:

 

Đối với người đ c sự giao tiếp, cc sự thương yu hiện hữu;

theo sau sự thương yu l khổ đau ny được hnh thnh.

Trong khi xt thấy điều bất lợi sanh ln từ sự thương yu,

nn sống một mnh tựa như sừng của loi t ngưu (chỉ c một).

 

 

▪ 18 - 01 - 03 

 

 

▪ 18 - 01 - 03 

 

Mitte suhajje anukampamāno
hāpeti atthaṃ paṭibaddhacitto,
etaṃ bhayaṃ santhave pekkhamāno
eko care khaggavisāṇakappo.

 

Trong khi thương tưởng đến cc bạn b thn hữu,

(thời) b trễ điều lợi ch, c tm bị rng buộc.

Trong khi xt thấy nỗi sợ hi ny ở sự thn thiết,

nn sống một mnh tựa như sừng của loi t ngưu (chỉ c một).

 

37. Do lng từ thương mến,
ối bạn b thn hữu,
Mục đch bị bỏ qun,
Tm tư bị buộc rng,
Do thấy sợ hi ny,
Trong giao du mật thiết,
Hy sống ring một mnh
Như t ngưu một sừng.

(Kinh Tập, chương I)

Mitte suhajje anukampamāno hāpeti atthaṃ paṭibaddhacitto ti - Mitto ti dve mittā: agārikamitto ca anagārikamitto ca. Katamo agārikamitto? Idhekacco duddadaṃ dadāti, duccajaṃ cajati, dukkaraṃ karoti, dukkhamaṃ khamati, guyhamassa ācikkhati, guyhamassa pariguyhati, āpadāsu na vijahati, jīvitaṃ cassa atthāya pariccattaṃ hoti, khīṇe nātimaati. Ayaṃ agārikamitto.

 
 

Katamo anagārikamitto? Idha bhikkhu piyo ca hoti manāpo ca garū ca bhāvanīyo ca vattā ca vacanakkhamo ca gambhīraṃ ca kathaṃ kattā no ca aṭṭhāne niyojeti, adhisīle samādapeti, catunnaṃ satipaṭṭhānānaṃ bhāvanānuyoge samādapeti, catunnaṃ sammappadhānānaṃ pe catunnaṃ iddhipādānaṃ pacannaṃ indriyānaṃ pacannaṃ balānaṃ sattannaṃ bojjhaṅgānaṃ ariyassa aṭṭhaṅgikassa maggassa bhāvanānuyoge samādapeti. Ayaṃ anagārikamitto. Suhajjā vuccanti yehi saha āgamanaṃ phāsu gamanaṃ phāsu nisajjā phāsu sayanaṃ phāsu ālapanaṃ phāsu sallapanaṃ phāsu ullapanaṃ phāsu samullapanaṃ phāsu.
 

 

Trang 504:

 

Trang 505:

 

Mitte suhajje anukampamāno hāpeti atthan ti mitte ca suhajje ca sandiṭṭhe ca sambhatte ca sahāye ca anukampamāno anupekkhamāno anugayhamāno attatthampi paratthampi ubhayatthampi hāpeti, diṭṭhadhammikampi atthaṃ hāpeti, samparāyikampi atthaṃ hāpeti, paramatthampi atthaṃ hāpeti, pahāpeti parihāpeti paridhaṃseti parivajjeti antaradhāpetī ti - mitte suhajje anukampamāno hāpeti atthaṃ.

 
 

Paṭibaddhacitto ti dvīhi kāraṇehi paṭibaddhacitto hoti: attānaṃ vā nīcaṃ ṭhapento paraṃ uccaṃ ṭhapento paṭibaddhacitto hoti, attānaṃ vā uccaṃ ṭhapento paraṃ nīcaṃ ṭhapento pabaddhacitto hoti. Kathaṃ attānaṃ nīcaṃ ṭhapento paraṃ uccaṃ ṭhapento paṭibaddhacitto hoti? Tumhe me bahūpakārā ahaṃ tumhe nissāya labhāmi cīvara-piṇḍapāta-senāsana-gilānapaccayabhesajja-parikkhāraṃ, yepi me ae dātuṃ vā kātuṃ vā maanti, tumhe nissāya tumhe sampassantā, yampi me porāṇaṃ mātāpettikaṃ nāmagottaṃ tampi antarahitaṃ, tumhehi ahaṃ āyāmi , asukassa kulūpako asukāya kulūpakoti. Evaṃ attānaṃ nīcaṃ ṭhapento paraṃ uccaṃ ṭhapento paṭibaddhacitto hoti.

 

 

Kathaṃ attānaṃ uccaṃ ṭhapento paraṃ nīcaṃ ṭhapento paṭibaddhacitto hoti? Ahaṃ tumhākaṃ bahūpakāro. Tumhe maṃ āgamma buddhaṃ saraṇaṃ gatā, dhammaṃ saraṇaṃ gatā, saṅghaṃ saraṇaṃ gatā, pāṇātipātā paṭiviratā, adinnādānā paṭiviratā, kāmesu micchācārā paṭiviratā, musāvādā paṭiviratā, surāmerayamajjapamādaṭṭhānā paṭiviratā. Ahaṃ tumhākaṃ uddesaṃ demi, paripucchaṃ demi, uposathaṃ ācikkhāmi, navakammaṃ adhiṭṭhāmi. Atha ca pana tumhe maṃ ujjhitvā ae sakkarotha garukarotha mānetha pujethāti. Evaṃ attānaṃ uccaṃ ṭhapento paraṃ nīcaṃ ṭhapento paṭibaddhacitto hotī ti - hāpeti atthaṃ paṭibaddhacitto.
 

 

Trang 506:

 

Trang 507:

 

Etaṃ bhayaṃ santhave pekkhamāno ti - Bhayan ti jātibhayaṃ jarābhayaṃ vyādhibhayaṃ maraṇabhayaṃ rājabhayaṃ corabhayaṃ aggibhayaṃ udakabhayaṃ attānuvādabhayaṃ parānuvādabhayaṃ daṇḍabhayaṃ duggatibhayaṃ ūmibhayaṃ kumbhīlabhayaṃ āvaṭṭabhayaṃ susukābhayaṃ ājīvakabhayaṃ asilokabhayaṃ parisāya sārajjabhayaṃ madanabhayaṃ bhayānakattaṃ chambhitattaṃ lomahaṃso cetaso ubbego utrāso. Santhave ti dve santhavā: taṇhāsanthavo ca diṭṭhisanthavo ca. pe Ayaṃ taṇhāsanthavo. pe Ayaṃ diṭṭhisanthavo. Etaṃ bhayaṃ santhave pekkhamāno ti etaṃ bhayaṃ santhave pekkhamāno dakkhamāno olokayamāno nijjhāyamāno upaparikkhamāno ti - etaṃ bhayaṃ santhave pekkhamāno eko caro khaggavisāṇakappo.

 
 

Tenāha so paccekasambuddho:

Mitte suhajje anukampamāno
hāpeti atthaṃ paṭibaddhacitto,
ekaṃ bhayaṃ santhave pekkhamāno
eko care khaggavisāṇakappo
ti.
 

V thế, vị Phật Độc Gic ấy đ ni rằng:

Trong khi thương tưởng đến cc bạn b thn hữu,
(thời) b trễ điều lợi ch, c tm bị rng buộc.
Trong khi xt thấy nỗi sợ hi ny ở sự thn thiết,
nn sống một mnh tựa như sừng của loi t ngưu (chỉ c một)
.
 

 

▪ 18 - 01 - 04

 

 

▪ 18 - 01 - 04

 

Vaṃso visālova yathā visatto
puttesu dāresu ca yā apekkhā,
vaṃsakaḷīrova asajjamāno
eko care khaggavisāṇakappo.

 

Giống như cy tre rậm rạp bị vướng vu,

sự mong mỏi (yu thương) cc con v những người vợ (l tương tự).

Trong khi khng bị vướng vu như l mụt măng tre,

nn sống một mnh tựa như sừng của loi t ngưu (chỉ c một).

 

38. Ai nhớ nghĩ chờ mong,
ối với con v vợ,
Người ấy bị buộc rng,
Như cnh tre rậm rạp,
Cn cc ngọn tre cao,
No c g buộc rng,
Hy sống ring một mnh
Như t ngưu một sừng.

(Kinh Tập, chương I)

Vaṃso visālova yathā visatto ti vaṃso vuccati veḷugumbo. Yathā veḷugumbasmiṃ porāṇakā vaṃsā sattā visattā āsattā laggā laggitā paḷibuddhā, evameva visattikā vuccati taṇhā, yo rāgo sārāgo anunayo anurodho nandi nandirāgo cittassa sārāgo icchā mucchā ajjhosānaṃ gedho paḷigedho saṅgo paṅko ejā māyā janikā sajananī sibbanī jālinī saritā visattikā suttaṃ visatā āyūhanī dutiyā paṇidhi bhavanetti vanaṃ vanatho santhavo sineho apekkhā paṭibandhu āsā āsiṃsanā āsiṃsitattaṃ rūpāsā saddāsā gandhāsā rasāsā phoṭṭhabbāsā lābhāsā dhanāsā puttāsā jīvitāsā jappā pajappā abhijappā jappanā jappitattaṃ loluppaṃ loluppāyanā loluppāyitattaṃ pucchacikatā sādukamyatā adhammarāgo visamalobho nikanti nikāmanā patthanā pihanā sampatthanā kāmataṇhā bhavataṇhā vibhavataṇhā rūpataṇhā
 

 

Trang 508:

 

Trang 509:

 

arūpataṇhā nirodhataṇhā rūpataṇhā saddataṇhā gandhataṇhā rasataṇhā phoṭṭhabbataṇhā dhammataṇhā ogho yogo gantho upādānaṃ āvaraṇaṃ nīvaraṇaṃ chadanaṃ bandhanaṃ upakkileso anusayo pariyuṭṭhānaṃ latā vevicchaṃ dukkhamūlaṃ dukkhanidānaṃ dukkhappabhavo mārapāso mārabalisaṃ māravisayo māranivāso mārabandhanaṃ taṇhānadī taṇhājālaṃ taṇhāgaddulaṃ taṇhāsamuddo abhijjhā lobho akusalamūlaṃ. Visattikā ti kenaṭṭhena visattikā? Visālāti visattikā, visatāti visattikā, visaṭāti visattikā, visakkatīti visattikā, visaṃharatīti visattikā, visaṃvādikāti visattikā, visamūlāti visattikā, visaphalāti visattikā, visaparibhogāti visattikā.

 
 

Visālā vā pana taṇhā rūpe sadde gandhe rase phoṭṭhabbe kule gaṇe āvāse lābhe yase pasaṃsāya sukhe cīvare piṇḍapāte senāsane gilānapaccayabhesajjaparikkhāre kāmadhātuyā rūpadhātuyā arūpadhātuyā kāmabhave rūpabhave arūpabhave saābhave asaābhave nevasaānāsaābhave ekavokārabhave catuvokārabhave pacavokārabhave atīte anāgate paccuppanne diṭṭhasutamutaviātabbesu dhammesu visatā vitthatāti visattikā ti - vaṃso visālova yathā visatto.

 
 

Puttesu dāresu ca yā apekkhā ti - Puttā ti cattāro puttā atrajo putto khettajo putto dinnako putto antevāsiko putto. Dārā vuccanti bhariyāyo. Apekkhā vuccati taṇhā, yo rāgo sārāgo pe abhijjhā lobho akusalamūlan ti - puttesu dāresu ca yā apekkhā.
 

 

Trang 510:

 

Trang 511:

 

Vaṃsakalīrova asajjamāno ti vaṃso vuccati veḷugumbo, yathā veḷugumbasmiṃ taruṇakā kaḷīrā asattā alaggā apaḷibuddhā nikkhantā nissaṭā vippamuttā, evameva asajjā ti dve sajjā taṇhāsajjā ca diṭṭhisajjā ca. pe Ayaṃ taṇhāsajjā. pe Ayaṃ diṭṭhisajjā. Tassa paccekasambuddhassa taṇhāsajjā pahīnā diṭṭhisajjā paṭinissaṭṭhā. Taṇhāsajjāya pahīnattā diṭṭhisajjāya paṭinissaṭṭhattā so paccekasambuddho rūpe na sajjati, sadde na sajjati, gandhe na sajjati, rase na sajjati, phoṭṭhabbe na sajjati, kule gaṇe āvāse lābhe yase pasaṃsāya sukhe cīvare piṇḍapāte senāsane gilānapaccayabhesajjaparikkhāre kāmadhātuyā rūpadhātuyā arūpadhātuyā kāmabhave rūpabhave arūpabhave saābhave asaābhave nevasaānāsaābhave ekavokārabhave catuvokārabhave pacavokārabhave atīte anāgate paccuppanne diṭṭhasutamutaviātabbesu dhammesu na sajjati, na gaṇhāti na bajjhati na paḷibujjhati na muccati nikkhanto nissaṭo vippamutto visaṃyutto vimariyādīkatena cetasā viharatī ti - vaṃsakaḷīrova asajjamāno eko care khaggavisāṇakappo.

 
 

Tenāha so paccekasambuddho:

Vaṃso visālova yathā visatto
puttesu dāresu ca yā apekkhā
vaṃsakaḷīrova asajjamāno
eko care khaggavisāṇakappo
ti.
 

V thế, vị Phật Độc Gic ấy đ ni rằng:

 

Giống như cy tre rậm rạp bị vướng vu,

sự mong mỏi (yu thương) cc con v những người vợ (l tương tự).

Trong khi khng bị vướng vu như l mụt măng tre,

nn sống một mnh tựa như sừng của loi t ngưu (chỉ c một).

 

 

▪ 18 - 01 - 05

 

 

▪ 18 - 01 - 05

 

Migo araamhi yathā abaddho
yenicchakaṃ gacchati gocarāya,
viū naro seritaṃ pekkhamāno
eko care khaggavisāṇakappo.

 

Giống như con nai ở trong rừng, khng bị tri buộc,

đi đến nơi kiếm ăn ty theo thch,

người hiểu biết, trong khi xem xt về sự độc lập,

nn sống một mnh tựa như sừng của loi t ngưu (chỉ c một).

 

39. Như nai trong ni rừng,
Khng g bị tri buộc,
Tự đi chỗ n muốn
ể tm kiếm thức ăn.
Như cc bậc Hiền tr,
Thấy tự do giải thot,
Hy sống ring một mnh
Như t ngưu một sừng.

(Kinh Tập, chương I)

Migo araamhi yathā abaddho yenicchakaṃ gacchati gocarāyā ti - Migo ti dve migā: eṇimigo ca pasadamigo ca. Yathā āraako migo arae pavane ca caramāno vissattho gacchati, vissattho tiṭṭhati, vissattho nisīdati, vissattho seyyaṃ kappeti. Vuttaṃ hetaṃ bhagavatā: Seyyathāpi bhikkhave āraako migo arae pavane caramāno vissattho gacchati, vissattho tiṭṭhati, vissattho nisīdati, vissattho seyyaṃ kappeti. Taṃ kissa hetu?
 

 

Trang 512:

 

Trang 513:

 

Anāpāthagato bhikkhave luddassa. Evameva kho bhikkhave, bhikkhu vivicceva kāmehi vivicca akusalehi dhammehi savitakkaṃ savicāraṃ vivekajaṃ pītisukhaṃ paṭhamaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Ayaṃ vuccati bhikkhave, bhikkhu andhamakāsi māraṃ apadaṃ vadhitvā māracakkhuṃ adassanaṃ gato pāpimato.

 
 

Punacaparaṃ bhikkhave, bhikkhu vitakkavicārānaṃ vūpasamā ajjhattaṃ sampasādanaṃ cetaso ekodibhāvaṃ avitakkaṃ avicāraṃ samādhijaṃ pītisukhaṃ dutiyaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Ayaṃ vuccati bhikkhave, bhikkhu andhamakāsi māraṃ apadaṃ vadhitvā māracakkhuṃ adassanaṃ gato pāpimato.

 
 

Punacaparaṃ bhikkhave, bhikkhu pītiyā ca virāgā upekkhako ca viharati sato ca sampajāno sukhaṃ ca kāyena paṭisaṃvedeti, yaṃ taṃ ariyā ācikkhanti upekkhako satimā sukhavihārī ti taṃ tatiyaṃ jhānaṃ upasaṃpajja viharati. Ayaṃ vuccati bhikkhave, bhikkhu andhamakāsi māraṃ apadaṃ vadhitvā māracakkhuṃ adassanaṃ gato pāpimato.

 
 

Punacaparaṃ bhikkhave, bhikkhu sukhassa ca pahānā dukkhassa ca pahānā pubbeva somanassadomanassānaṃ atthaṅgamā adukkhamasukhaṃ upekkhāsatipārisuddhiṃ catutthaṃ jhānaṃ upasampajja viharati. Ayaṃ vuccati bhikkhave, bhikkhu andhamakāsi māraṃ apadaṃ vadhitvā māracakkhuṃ adassanaṃ gato pāpimato.

 
 

Punacaparaṃ bhikkhave, bhikkhu sabbaso rūpasaānaṃ samatikkamā paṭighasaānaṃ atthaṅgamā nānattasaānaṃ amanasikārā ananto ākāso ti ākāsānacāyatanaṃ upasampajja viharati. Ayaṃ vuccati bhikkhave, bhikkhu andhamakāsi māraṃ apadaṃ vadhitvā māracakkhuṃ adassanaṃ gato pāpimato.

 

 

Punacaparaṃ bhikkhave, bhikkhu sabbaso ākāsānacāyatanaṃ samatikkamma anantaṃ viāṇan ti viāṇacāyatanaṃ upasampajja viharati pe sabbaso viāṇacāyatanaṃ samatikkamma natthi kicī ti ākicaāyatanaṃ upasampajja viharati pe sabbaso ākicaāyatanaṃ samatikkamma nevasaānāsaāyatanaṃ upasampajja viharati pe sabbaso nevasaānāsaāyatanaṃ samatikkamma saāvedayitanirodhaṃ upasampajja viharati, paāya cassa disvā āsavā parikkhīṇā honti. Ayaṃ vuccati bhikkhave, bhikkhu andhamakāsi māraṃ apadaṃ vadhitvā māracakkhuṃ adassanaṃ gato pāpimato tiṇṇo loke visattikaṃ so vissattho gacchati, vissattho tiṭṭhati, vissattho nisīdati, vissattho seyyaṃ kappeti. Taṃ kissa hetu? Anāpāthagato bhikkhave pāpimato ti - migo araamhi yathā abaddho yenicchakaṃ gacchati gocarāya.
 

 

Trang 514:

 

Trang 515:

 

Viū naro seritaṃ pekkhamāno ti - Viū ti paṇḍito paavā buddhimā āṇī vibhāvī medhāvī. Naro ti satto mānavo poso puggalo jīvo jāgū jantu indagu manujo. Serī ti dve serī: dhammopi serī puggalopi serī. Katamo dhammo serī? Cattāro satipaṭṭhānā cattāro sammappadhānā cattāro iddhipādā pacindriyāni paca balāni satta bojjhaṅgā ariyo aṭṭhaṅgiko maggo. Ayaṃ dhammo serī. Katamo puggalo serī? Yo iminā serinā dhammena samannāgato, so vuccati puggalo serī.

 
 

Viū naro seritaṃ pekkhamāno ti viū naro seritaṃ dhammaṃ pekkhamāno dakkhamāno olokayamāno nijjhāyamāno upaparikkhamāno ti - viū naro seritaṃ pekkhamāno, eko care khaggavisāṇakappo.

 

 

Tenāha so paccekasambuddho:

Migo araamhi yathā abaddho
yenicchakaṃ gacchati gocarāya,
viū naro seritaṃ pekkhamāno
eko care khaggavisāṇakappo
ti.
 

V thế, vị Phật Độc Gic ấy đ ni rằng:

 

Giống như con nai ở trong rừng, khng bị tri buộc,

đi đến nơi kiếm ăn ty theo thch,

người hiểu biết, trong khi xem xt về sự độc lập,

nn sống một mnh tựa như sừng của loi t ngưu (chỉ c một).

 

 

▪ 18 - 01 - 06

 

 

▪ 18 - 01 - 06

 

Āmantanā hoti sahāyamajjhe
vāse ca ṭhāne gamane cārikāya,
anabhijjhataṃ seritaṃ pekkhamāno
eko care khaggavisāṇakappo.

C sự mời gọi giữa bạn b về chuyện nghỉ ngơi, về việc đứng gần, về sự ra đi, về cuộc du hnh, trong khi xem xt về sự độc lập khng được (kẻ khc) ham thch,[1] nn sống một mnh tựa như sừng của loi t ngưu (chỉ c một).

 


[1] Sự xuất gia l khng được ham thch, khng được mong ước bởi tất cả những kẻ tầm thường đ bị tham chế ngự (SnA. i, 85).

 

40. Giữa bạn b thn hữu,
Bị gọi ln gọi xuống,
Tại chỗ ở tr xứ,
Hay trn đường bộ hnh.
Thấy tự do giải thot,
Khng c g tham luyến,
Hy sống ring một mnh
Như t ngưu một sừng.

(Kinh Tập, chương I)

Āmantanā hoti sahāyamajjhe vāse ca ṭhāne gamane cārikāyā ti sahāyā vuccanti yehi saha āgamanaṃ phāsu, gamanaṃ phāsu, gamanāgamanaṃ phāsu, ṭhānaṃ phāsu, nisajjaṃ phāsu, sayanaṃ phāsu, ālapanaṃ phāsu, sallapanaṃ phāsu, ullapanaṃ phāsu, samullapanaṃ phāsu. Āmantanā hoti sahāyamajjhe vāse ca ṭhāne gamane cārikāyā ti sahāyamajjhe vāsepi ṭhānepi gamanepi cārikāyapi attatthamantanā paratthamantanā ubhayatthamantanā diṭṭhadhammikatthamantanā samparāyikatthamantanā paramatthatthamantanā ti - āmantanā hoti sahāyamajjhe vāse ca ṭhāne gamane cārikāya.
 

 

Trang 516:

 

Trang 517:

 

Anabhijjhitaṃ seritaṃ pekkhamāno ti anabhijjhitaṃ etaṃ vatthu bālānaṃ asappurisānaṃ titthiyānaṃ titthiyasāvakānaṃ, yadidaṃ bhaṇḍu kāsāyavatthavasanatā. Abhijjhitaṃ etaṃ vatthu paṇḍitānaṃ sappurisānaṃ buddhasāvakānaṃ paccekabuddhānaṃ, yadidaṃ bhaṇḍukāsāyavatthavasanatā. Serī ti dve serī: dhammopi serī puggalopi serī. Katamo dhammo serī? Cattāro satipaṭṭhānā pe ariyo aṭṭhaṅgiko maggo. Ayaṃ dhammo serī. Katamo puggalo serī? Yo iminā serinā dhammena samannāgato so vuccati puggalo serī. Anabhijjhataṃ seritaṃ pekkhamāno ti seritaṃ dhammaṃ pekkhamāno dakkhamāno olokayamāno nijjhāyamāno upaparikkhamāno ti - anabhijjhitaṃ seritaṃ pekkhamāno eko care khaggavisāṇakappo. 

 

 

Tenāha so paccekasambuddho:

Āmantanā hoti sahāyamajjhe
vāse ṭhāne gamane cārikāya,
anabhijjhataṃ seritaṃ pekkhamāno
eko care khaggavisāṇakappo
ti.
 

V thế, vị Phật Độc Gic ấy đ ni rằng:

 

C sự mời gọi giữa bạn b

về chuyện nghỉ ngơi, về việc đứng gần, về sự ra đi, về cuộc du hnh,

trong khi xem xt về sự độc lập khng được (kẻ khc) ham thch,

nn sống một mnh tựa như sừng của loi t ngưu (chỉ c một).

 

 

▪ 18 - 01 - 07

 

 

▪ 18 - 01 - 07

 

Khiḍḍā ratī hoti sahāyamajjhe
puttesu ca vipulaṃ hoti pemaṃ,
piyavippayogaṃ vijigucchamāno
eko care khaggavisāṇakappo.

 

C sự đa giỡn, sự vui thch ở giữa đm bạn b,

v lng thương yu đối với con ci l bao la.

Trong khi chn ght sự chia la với những vật yu mến,

nn sống một mnh tựa như sừng của loi t ngưu (chỉ c một).

 

41. Giữ bạn b thn hữu,
Ưa thch, vui cười đa,
ối với con, với chu,
i luyến thật lớn thay,
Nhm chn sự hệ lụy,
Với những người thn i,
Hy sống ring một mnh
Như t ngưu một sừng.

(Kinh Tập, chương I)

Khiḍḍā ratī hoti sahāyamajjhe ti - Khiḍḍā ti dve khiḍḍā: kāyikā ca khiḍḍā vācasikā ca khiḍḍā. Katamā kāyikā khiḍḍā? Hatthīhipi kīḷanti, assehipi kīḷanti, rathehipi kīḷanti, dhanūhipi kīḷanti, aṭṭhapadepi kīḷanti, dasapadepi kīḷanti, ākāsepi kīḷanti, parihārapathepi kīḷanti, santikāyapi kīḷanti, khalikāyapi kīḷanti, ghaṭikāyapi kīḷanti, salākahatthenapi kīḷanti, akkhehipi kīḷanti, paṅgavīrenapi kīḷanti, vaṅkakenapi kīḷanti, mokkhacikāyapi kīḷanti, ciṅgulakenapi kīḷanti, pattāḷhakenapi kīḷanti, rathakenapi kīḷanti, dhanukenapi kīḷanti, akkharikāyapi kīḷanti, manesikāyapi kīḷanti, yathāvajjenapi kīḷanti. Ayaṃ kāyikā khiḍḍā.
 

 

Trang 518:

 

Trang 519:

 

Katamā vācasikā khiḍḍā? Mukhabherikaṃ mukhālambaraṃ mukhadeṇḍimakaṃ mukhacalimakaṃ mukhabherūlakaṃ mukhadaddarikaṃ nāṭakaṃ lāsaṃ gītaṃ davakammaṃ. Ayaṃ vācasikā khiḍḍā. Ratī ti anukkaṇṭhitādhivacanametaṃ ratīti. Sahāyā vuccanti yehi saha āgamanaṃ phāsu, gamanaṃ phāsu, gamanāgamanaṃ phāsu, ṭhānaṃ phāsu, nisajjā phāsu, sayanaṃ phāsu, ālapanaṃ phāsu, sallapanaṃ phāsu, ullapanaṃ phāsu, samullapanaṃ phāsu. Khiḍḍā ratī hoti sahāyamajjhe ti khiḍḍā ca rati ca sahāyamajjhe hotī ti - khiḍḍā ratī hoti sahāyamajjhe.

 
 

Puttesu ca vipulaṃ hoti peman ti - Puttā ti cattāro puttā atrajo putto khettajo putto dinnako putto antevāsiko putto. Puttesu ca vipulaṃ hoti peman ti puttesu ca adhimattaṃ hoti peman ti - puttesu ca vipulaṃ hoti pemaṃ.

 
 

Piyavippayogaṃ vijigucchamāno ti dve piyā: sattā vā saṅkhārā vā. Katame sattā piyā? Idha yassa te honti, atthakāmā hitakāmā phāsukāmā yogakkhemakāmā mātā vā pitā vā bhātā vā bhaginī vā putto vā dhītā vā mittā vā amaccā vā ātī vā sālohitā vā. Ime sattā piyā. Katame saṅkhārā piyā? Manāpikā rūpā manāpikā saddā manāpikā gandhā manāpikā rasā manāpikā phoṭṭhabbā. Ime saṅkhārā piyā. Piyavippayogaṃ vijigucchamāno ti piyānaṃ vippayogaṃ vijigucchamāno aṭṭīyamāno harāyamāno ti - piyavippayogaṃ vijigucchamāno, eko care khaggavisāṇakappo.

 
 

Tenāha so paccekasambuddho:

Khiḍḍā ratī hoti sahāyamajjhe
puttesu ca vipulaṃ hoti pemaṃ,
piyavippayogaṃ vijigucchamāno
eko care khaggavisāṇakappo
ti.
 

V thế, vị Phật Độc Gic ấy đ ni rằng:

 

C sự đa giỡn, sự vui thch ở giữa đm bạn b,

v lng thương yu đối với con ci l bao la.

Trong khi chn ght sự chia la với những vật yu mến,

nn sống một mnh tựa như sừng của loi t ngưu (chỉ c một).

 

Trang 520:

 

Trang 521:

 

 

▪ 18 - 01 - 08 

 

 

▪ 18 - 01 - 08 

 

Cātuddiso appaṭigho ca hoti
santussamāno itarītarena,
parissayānaṃ sahitā achambhī
eko care khaggavisāṇakappo.

 

Vị (sống an lạc) khắp cả bốn phương, khng c lng bất bnh,

tự biết đủ với bất luận vật dụng no dầu tốt hay xấu,

chịu đựng cc hiểm họa, khng c kinh hi,

nn sống một mnh tựa như sừng của loi t ngưu (chỉ c một).

 

42. Khắp cả bốn phương trời,
Khng sn hận với ai,
Tự mnh biết vừa đủ,
Với vật ny vật khc,
Vững chịu cc hiểm nguy,
Khng run sợ dao động,
Hy sống ring một mnh
Như t ngưu một sừng.

(Kinh Tập, chương I)

Cātuddiso appaṭigho ca hotī ti - Cātuddiso ti so paccekasambuddho mettāsahagatena cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā viharati, tathā dutiyaṃ, tathā tatiyaṃ, tathā catutthaṃ, iti uḍḍhamadho tiriyaṃ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṃ lokaṃ mettāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjhena pharitvā viharati. Karuṇāsahagatena pe Muditāsahagatena pe Upekkhāsahagatena cetasā ekaṃ disaṃ pharitvā viharati, tathā dutiyaṃ, tathā tatiyaṃ, tathā catutthaṁ, iti uḍḍhamadho tiriyaṁ sabbadhi sabbattatāya sabbāvantaṁ lokaṁ upekkhāsahagatena cetasā vipulena mahaggatena appamāṇena averena abyāpajjhena pharitvā viharati. Cātuddiso appaṭigho ca hotī ti mettāya bhāvitattā ye puratthimāya disāya sattā te appaṭikūlā honti, ye dakkhiṇāya disāya sattā te appaṭikūlā honti, ye pacchimāya disāya sattā te appaṭikūlā honti, ye uttarāya disāya sattā te appaṭikūlā honti, ye puratthimāya anudisāya sattā te appaṭikūlā honti, ye dakkhiṇāya anudisāya sattā te appaṭikūlā honti, ye pacchimāya anudisāya sattā te appaṭikūlā honti, ye uttarāya anudisāya sattā te appaṭikūlā honti, ye heṭṭhimāya disāya sattā te appaṭikūlā honti, ye uparimāya disāya sattā te appaṭikūlā honti, ye disāsu vidisāsu sattā te appaṭikūlā honti; karuṇāya bhāvitattā pe muditāya bhāvitattā pe upekkhāya bhāvitattā ye puratthimāya disāya sattā te appaṭikūlā honti pe ye disāsu vidisāsu sattā te appaṭikūlā hontī ti - cātuddiso appaṭigho ca hoti.
 

 

Santussamāno itarītarenā ti so paccekasambuddho santuṭṭho hoti itarītarena cīvarena itarītaracīvarasantuṭṭhiyā ca vaṇṇavādī na ca cīvarahetu anesanaṃ appatirūpaṃ āpajjati. Aladdhā ca cīvaraṃ na paritassati, laddhā ca cīvaraṃ agathito amucchito anajjhāpanno ādīnavadassāvī nissaraṇapao paribhujati. Tāya ca pana itarītaracīvarasantuṭṭhiyā nevattānukkaṃseti na paraṃ vambheti.

 

 

Trang 522:

 

Trang 523:

 

Yo hi tattha dakkho analaso sampajāno patissato, ayaṃ vuccati paccekasambuddho porāṇe aggae ariyavaṃse ṭhito. Santuṭṭho hoti itarītarena piṇḍapātena pe Santuṭṭho hoti itarītarena senāsanena pe Santuṭṭho hoti itarītarena gilānapaccayabhesajjaparikkhārena, itarītaragilānapaccayabhesajjaparikkhārasantuṭṭhiyā ca vaṇṇavādī na ca gilānapaccayabhesajjaparikkhārahetu anesanaṃ appatirūpaṃ āpajjati. Aladdhā ca gilānapaccayabhesajjaparikkhāraṁ na paritassati, laddhā ca gilānapaccayabhesajjaparikkhāraṃ agathito amucchito anajjhāpanno ādīnavadassāvī nissaraṇapao paribhujati tāya ca pana itarītaragilānapaccayabhesajjaparikkhārasantuṭṭhiyā nevattānukkaṃseti na paraṃ vambheti, yo hi tattha dakkho analaso sampajāno patissato, ayaṃ vuccati paccekasambuddho porāṇe aggae ariyavaṃse ṭhito ti - santussamāno itarītarena.

 
 

Parissayānaṃ sahitā achambhī ti - Parissayā ti dve parissayā pākaṭaparissayā ca paṭicchannaparissayā ca. Katame pākaṭaparissayā? Sīhā vyagghā dīpī acchā taracchā kokā mahisā hatthi ahi vicchikā satapadī corā vā assu mānavā vā katakammā vā akatakammā vā, cakkhurogo sotarogo ghānarogo jivhārogo kāyarogo sīsarogo kaṇṇarogo mukharogo dantarogo kāso sāso pināso ḍaho jaro kucchirogo mucchā pakkhandikā ghūlā visūcikā kuṭṭhaṃ gaṇḍo kilāso soso apamāro daddu kaṇḍu kacchu rakhasā vitacchikā lohitapittaṃ madhumeho aṃsā piḷakā bhagandalā pittasamuṭṭhānā ābādhā semhasamuṭṭhānā ābādhā vātasamuṭṭhānā ābādhā sannipātikā ābādhā utuparināmajā ābādhā visamaparihārajā ābādhā opakkamikā ābādhā kammavipākajā ābādhā, sītaṃ uṇhaṃ jighacchā pipāsā uccāro passāvo ḍaṃsamakasavātātapasiriṃsapa samphassā iti vā. Ime vuccanti pākaṭaparissayā.
 

 

Trang 524:

 

Trang 525:

 

Katame paṭicchannaparissayā? Kāyaduccaritaṃ vacīduccaritaṃ manoduccaritaṃ kāmacchandanīvaraṇaṃ vyāpādanīvaraṇaṃ thīnamiddhanīvaraṇaṃ uddhaccakukkuccanīvaraṇaṃ vicikicchānīvaraṇaṃ rāgo doso moho kodho upanāho makkho paḷāso issā macchariyaṃ māyā sāṭheyyaṃ thambho sārambho māno atimāno mado pamādo, sabbe kilesā sabbe duccaritā sabbe darathā sabbe pariḷāhā sabbe santāpā sabbākusalābhisaṅkhārā. Ime vuccanti paṭicchannaparissayā.

 
 

Parissayā ti kenaṭṭhena parissayā? Parisahantīti parissayā, parihānāya saṃvattantīti parissayā, tatrāsayāti parissayā.

 
 

Kathaṃ parisahantīti parissayā? Te parissayā taṃ puggalaṃ sahanti parisahanti abhibhavanti ajjhottharanti pariyādiyanti parimaddanti, evaṃ parisahantīti parissayā.

 
 

Kathaṃ parihānāya saṃvattantīti parissayā? Te parissayā kusalānaṃ dhammānaṃ antarāyāya parihānāya saṃvattanti. Katamesaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ? Sammāpaṭipadāya anulomapaṭipadāya apaccanīkapaṭipadāya anvatthapaṭipadāya dhammānudhammapaṭipadāya sīlesu paripūrakāritāya indriyesu guttadvāratāya bhojane mattautāya jāgariyānuyogassa, satisampajaassa catunnaṃ satipaṭṭhānaṃ bhāvanānuyogassa, catunnaṃ sammappadhānānaṃ catunnaṃ iddhipādānaṃ pacannaṃ indriyānaṃ - pacannaṃ balānaṃ sattannaṃ bojjhaṅgānaṃ ariyassa aṭṭhaṅgikassa maggassa bhāvanānuyogassa, imesaṃ kusalānaṃ dhammānaṃ antarāyāya parihānāya saṃvattanti, evaṃ parihānāya saṃvattantīti parissayā.

 
 

Kathaṃ tatrāsayāti parissayā? Tatthete pāpakā akusalā dhammā uppajjanti attabhāvasannissayā. Yathā bile bilāsayā pāṇā sayanti, dake dakāsayā pāṇā sayanti, vane vanāsayā pāṇā sayanti, rukkhe rukkhāsayā pāṇā sayanti, evameva tatthete pāpakā akusalā dhammā uppajjanti attabhāvasannissayāti evampi tatrāsayāti parissayā.
 

 

Trang 526:

 

Trang 527:

 

Vuttaṃ hetaṃ bhagavatā:

Sāntevāsiko bhikkhave, bhikkhu sācariyako dukkhaṃ na phāsu viharati. Kathaṃ ca bhikkhave, bhikkhu sāntevāsiko sācariyako dukkhaṃ na phāsu viharati? Idha bhikkhave, bhikkhu cakkhunā rūpaṃ disvā uppajjanti ye pāpakā akusalā dhammā sarasaṅkappā saojaniyā tyāssa anto vasanti anvāssavanti pāpakā akusalā dhammāti, tasmā sāntevāsiko vuccati. Te naṃ samudācaranti samudācaranti naṃ pāpakā akusalā dhammāti, tasmā sācariyakoti vuccati. Punacaparaṃ bhikkhave, bhikkhuno sotena saddaṃ sutvā pe ghānena gandhaṃ ghāyitvā pe jivhāya rasaṃ sāyitvā pe kāyena phoṭṭhabbaṃ phusitvā pe manasā dhammaṃ viāya uppajjanti ye pāpakā akusalā dhammā sarasaṅkappā saojaniyā tyāssa anto vasanti anvāssavanti pāpakā akusalā dhammāti, tasmā sāntevāsiko vuccati. Te naṃ samudācaranti samudācaranti naṃ pāpakā akusalā dhammāti, tasmā sācariyakoti vuccati. Evaṃ kho bhikkhave, bhikkhu sāntevāsiko sācariyako dukkhaṃ na phāsu viharatī ti, evampi tatrāsayāti parissayā.

 
 

Vuttaṃ hetaṃ bhagavatā:

Tayome bhikkhave, antarāmalā antarā-amittā antarāsapattā antarāvadhakā antarāpaccatthikā. Katame tayo? Lobho bhikkhave, antarāmalaṃ antarāamitto antarāsapatto antarāvadhako antarāpaccatthiko. Doso bhikkhave pe Moho bhikkhave, antarāmalaṃ antarāamitto antarāsapatto antarāvadhako antarāpaccatthiko. Ime kho bhikkhave, tayo antarāmalā antarā-amittā antarāsapattā antarāvadhakā antarāpaccatthikā .

 
 

1. Anatthajanano lobho lobho cittappakopano,
bhayamantarato jātaṃ taṃ jano nāvabujjhati.

 

1. Tham l sự sanh ra điều khng lợi ch, tham l sự rối loạn của tm. Người đời khng thấu hiểu sự nguy hiểm ấy đ được sanh ra từ bn trong.

 

2. Luddho atthaṃ na jānāti luddho dhammaṃ na passati,
andhaṃ tamaṃ tadā hoti yaṃ lobho sahate naraṃ.

 

2. Người bị khởi tham khng biết được sự tấn ha, người bị khởi tham khng nhn thấy l lẽ. Tham khống chế người no, lc ấy c sự m qung tối tăm hiện diện.

 

3. Anatthajanano doso doso cittappakopano,
bhayamantarato jātaṃ taṃ jano nāvabujjhati.

 

3. Sn l sự sanh ra điều khng lợi ch, sn l sự rối loạn của tm. Người đời khng thấu hiểu sự nguy hiểm ấy đ được sanh ra từ bn trong.

 

Trang 528:

 

Trang 529:

 

4. Duṭṭho atthaṃ na jānāti duṭṭho dhammaṃ na passati,
andhaṃ tamaṃ tadā hoti yaṃ doso sahate naraṃ.

 

4. Người bị nng giận khng biết được sự tấn ha, người bị nng giận khng nhn thấy l lẽ. Sự nng giận khống chế người no, lc ấy c sự m qung tối tăm hiện diện.

 

5. Anatthajanano moho moho cittappakopano,
bhayamantarato jātaṃ taṃ jano nāvabujjhati.

 

5. Si l sự sanh ra điều khng lợi ch, si l sự rối loạn của tm. Người đời khng thấu hiểu sự nguy hiểm ấy đ được sanh ra từ bn trong.

 

6. Mūḷho atthaṃ na jānāti mūḷho dhammaṃ na passati,
andhaṃ tamaṃ tadā hoti yaṃ moho sahate naran
ti.

Evampi tatrāsayāti parissayā.

 

6. Người bị si m khng biết được sự tấn ha, người bị si m khng nhn thấy l lẽ. Si khống chế người no, lc ấy c sự m qung tối tăm hiện diện.

 

Cc hiểm họa l v nơi ấy l chỗ tr cn l như vậy.

 

Vuttaṃ hetaṃ bhagavatā:

Tayo kho mahārāja, purisassa dhammā ajjhattaṃ uppajjamānā uppajjanti ahitāya dukkhāya aphāsuvihārāya. Katame tayo? Lobho kho mahārāja, purisassa dhammo ajjhattaṃ uppajjamāno uppajjati ahitāya dukkhāya aphāsuvihārāya. Doso kho mahārāja pe Moho kho mahārāja, purisassa dhammo ajjhattaṃ uppajjamāno uppajjati ahitāya dukkhāya aphāsuvihārāya. Ime kho mahārāja, tayo purisassa dhammā ajjhattaṃ uppajjamānā uppajjanti ahitāya dukkhāya aphāsuvihārāya.

 
 

7. Lobho doso ca moho ca purisaṃ pāpacetasaṃ,
hiṃsanti attasambhūtā tacasāraṃva samphalan
ti.

Evampi tatrāsayāti parissayā.

 

7. Tham sn v si, hiện hữu ở bản thn, hm hại người c tm xấu xa, tựa như việc kết tri hm hại cy tre.

 

Cc hiểm họa l v nơi ấy l chỗ tr cn l như vậy.

 

Vuttaṃ hetaṃ bhagavatā:

8. Rāgo ca doso ca ito nidānā
arati rati lomahaṃso itojā,
ito samuṭṭhāya manovitakkā
kumārakā dhaṃkamivossajantī
ti .

Evampi tatrāsayāti parissayā.

 

Bởi v, điều ny đ được đức Thế Tn ni đến:

 

8. Luyến i v sn hận c căn nguyn từ nơi (bản ng) ny.

Ght, thương, sự rởn lng sanh ln từ nơi (bản ng) ny.

Sự suy tư của tm c nguồn sanh khởi từ nơi (bản ng) ny,

tựa như những b trai bung lơi con quạ (bị cột chn bởi sợi chỉ di).

 

Cc hiểm họa l v nơi ấy l chỗ tr cn l như vậy.

 

Parissayānaṃ sahitā ti parissaye sahitā ārādhitā ajjhottharitā pariyāditā paṭinissaṭā ti - parissayānaṃ sahitā.
 

 

Trang 530:

 

Trang 531:

 

Achambhī ti so paccekasambuddho abhīru achambhī anutrāsī apalāyī pahīnabhayabheravo vigatalomahaṃso viharatī ti - parissayānaṃ sahitā achambhī, eko care khaggavisāṇakappo.

 
 

Tenāha so paccekasambuddho:

Cātuddiso appaṭigho ca hoti
santussamāno itarītarena,
parissayānaṃ sahitā achambhī
eko care khaggavisāṇakappo
ti.
 

V thế, vị Phật Độc Gic ấy đ ni rằng:

 

Vị (sống an lạc) khắp cả bốn phương, khng c lng bất bnh,

tự biết đủ với bất luận vật dụng no dầu tốt hay xấu,

chịu đựng cc hiểm họa, khng c kinh hi,

nn sống một mnh tựa như sừng của loi t ngưu (chỉ c một).

 

 

▪ 18 - 01 - 09 

 

 

▪ 18 - 01 - 09 

 

Dussaṅgahā pabbajitāpi eke
atho gahaṭṭhā gharamāvasantā,
appossukko paraputtesu hutvā
eko caro khaggavisāṇakappo.

 

Ngay cả một số cc vị đ xuất gia cũng c sự kh tiếp độ,

những kẻ tại gia đang sống dưới mi gia đnh cũng vậy.

L người t bị bận tm về con ci của những kẻ khc,

nn sống một mnh tựa như sừng của loi t ngưu (chỉ c một).

 

43. C số người xuất gia,
Chung sống thật kh khăn,
Cũng như cc gia chủ,
Ở tại cc cửa nh,
Sống v tư v lự,
Giữa con chu người khc,
Hy sống ring một mnh
Như t ngưu một sừng.

(Kinh Tập, chương I)

Dussaṅgahā pabbajitāpi eke ti pabbajitāpi idhekacce nissayepi diyyamāne uddesepi diyyamāne paripucchāyapi diyyamāne cīvarepi diyyamāne pattepi diyyamāne lohathālakepi diyyamāne dhammakarekepi diyyamāne parissāvanepi diyyamāne thavikepi diyyamāne upāhanepi diyyamāne kāyabandhanepi diyyamāne na sussūsanti na sotā odahanti na aācittaṃ upaṭṭhapenti, anassavā avacanakaraṃ paṭilomavuttino aeneva mukhaṃ karontī ti - dussaṅgahā pabbajitāpi eke.

 
 

Atho gahaṭṭhā gharamāvasantā ti gahaṭṭhāpi idhekacce hatthimhipi diyyamāne pe rathepi khettepi vatthumhipi hiraepi suvaṇṇepi diyyamāne gāmepi nigamepi nagarepi raṭṭhepi janapadepi diyyamāne na sussūsanti na sotā odahanti na aācittaṃ upaṭṭhapenti, anassavā avacanakaraṃ paṭilomavuttino aeneva mukhaṃ karontī ti - atho gahaṭṭhā gharamāvasantā.

 
 

Appossukko paraputtesu hutvā ti attānaṃ ṭhapetvā sabbe imasmiṃ atthe paraputtā, tesu paraputtesu appossukko hutvā avyāvaṭo hutvā anapekkho hutvā ti - appossukko paraputtesu hutvā eko care khaggavisāṇakappo.

 

 

Tenāha so paccekasambuddho:

Dussaṅgahā pabbajitāpi eke
atho gahaṭṭhā gharamāvasantā
appossukko paraputtesu hutvā
eko care khaggavisāṇakappo
ti.
 

V thế, vị Phật Độc Gic ấy đ ni rằng:

 

Ngay cả một số cc vị đ xuất gia cũng c sự kh tiếp độ,

những kẻ tại gia đang sống dưới mi gia đnh cũng vậy.

L người t bị bận tm về con ci của những kẻ khc,

nn sống một mnh tựa như sừng của loi t ngưu (chỉ c một).

 

Trang 532:

 

Trang 533:

 

 

▪ 18 - 01 - 10 

 

 

▪ 18 - 01 - 10 

 

Voropayitvā gihibyajanāni
saṃsīnapatto yathā koviḷāro,
chetvāna vīro gihibandhanāni
eko care khaggavisāṇakappo.

 

Sau khi cởi bỏ cc hnh tướng tại gia

như loi cy koviḷāra c l đ được rũ bỏ,

l bậc anh hng, sau khi cắt đứt cc sự tri buộc của gia đnh,

nn sống một mnh tựa như sừng của loi t ngưu (chỉ c một).

 

44. Từ bỏ, để một bn,
Mọi biểu dương gia đnh,
Như loại cy san h,
Tước bỏ mọi l cy,
Bậc anh hng cắt đứt,
Mọi tri buộc gia đnh.
Hy sống ring một mnh
Như t ngưu một sừng.

(Kinh Tập, chương I)

Voropayitvā gihibyajanānī ti gihibyajanaṃ vuccanti kesā ca massu ca mālā ca gandhaṃ ca vilepanaṃ ca ābharaṇaṃ ca piḷandhanaṃ ca vatthaṃ ca pārupanaṃ ca veṭhanaṃ ca ucchādanaṃ parimaddanaṃ nahāpanaṃ sambāhanaṃ ādāsaṃ ajanaṃ mālāgandhavilepanaṃ mukhacuṇṇakaṃ mukhalepanaṃ hatthabandhaṃ sikhābandhaṃ daṇḍaṃ nālikaṃ khaggaṃ chattaṃ citrūpāhanaṃ uṇhīsaṃ maṇiṃ vālavījaniṃ odātāni vatthāni dīghadasāni, iti vā. Voropayitvā gihibyajanānī ti gihibyajanāni oropayitvā samoropayitvā nikkhipitvā paṭippassambhayitvā ti - voropayitvā gihibyajanāni.

 
 

Saṃsīnapatto yathā koviḷāro ti yathā koviḷārassa pattāni tāni saṃsīnāni patitāni paripatitāni, evameva tassa paccekasambuddhassa gihibyajanāni sīnāni saṃsīnāni patitānī ti - saṃsīnapatto yathā koviḷāro.

 
 

Chetvāna vīro gihibandhanānī ti - Vīro ti viriyavāti vīro, pahūti vīro, visavīti vīro, alamattoti vīro, sūroti vīro, vikkanto abhīru acchambhī anutrāsī apalāyī pahīnabhayabheravoti vīro, vigatalomahaṃsoti vīro:

 
 

Virato idha sabbapāpakehi nirayadukkhamaticca viriyavāso,
so viriyavā padhānavā vīro tādi, pavuccate tathattā
ti.

 

Vị đ lnh xa tất cả cc việc c xấu ở đời ny, đ vượt qua sự khổ đau ở địa ngục, c tinh tấn l nơi cư ngụ, vị ấy c sự nỗ lực, anh hng, tự tại, c bản thể như thế, được gọi l bậc c sự tinh tấn.

 

Gihibandhanāni vuccanti puttā ca dārā ca dāsī ca dāsā ca ajeḷakā ca kukkuṭasūkarā ca hatthigavāssavaḷavā ca khettaṃ ca vatthuṃ ca hiraaṃ ca suvaṇṇaṃ ca gāmanigamarājadhāniyo ca raṭṭhaṃ ca janapado ca koso ca koṭṭhāgāraṃ ca yaṃ kici rajanīyavatthu. Chetvāna vīro gihibandhanānī ti so paccekasambuddho vīro gihibandhanāni chinditvā samucchinditvā jahitvā vinodetvā byantīkaritvā anabhāvaṃ gametvā ti - chetvāna vīro gihibandhanāni, eko care khaggavisāṇakappo.

 
 

Tenāha so paccekasambuddho:

Voropayitvā gihibyajanāni
saṃsīnapatto yathā koviḷāro,
chetvāna vīro gihibandhanāni
eko care khaggavisāṇakappo
ti.
 

V thế, vị Phật Độc Gic ấy đ ni rằng:

 

Sau khi cởi bỏ cc hnh tướng tại gia

như loi cy koviḷāra c l đ được rũ bỏ,

l bậc anh hng, sau khi cắt đứt cc sự tri buộc của gia đnh,

nn sống một mnh tựa như sừng của loi t ngưu (chỉ c một).

 

 

Paṭhamo vaggo.

 

 

Phẩm Thứ Nhất.

 

<Trang Trước>

<Trang Kế>

 

<Mục Lục Mahāniddesa>

<Đầu Trang>