Trang Chnh

TTPV 36: Cullaniddesapāḷi - Tiểu Diễn Giải

Font VU-Times

 

TAM TẠNG PĀLI - VIỆT

KHUDDAKANIKĀYA - TIỂU BỘ

CULLANIDDESAPĀḶI - TIỂU DIỄN GIẢI

* TTPV tập 36 *

(Đọc với font VU- Times v Acrobat Reader)

Cập Nhật: Friday, August 18, 2017

 

17. PĀRĀYANĀNUGĪTINIDDESO - DIỄN GIẢI PHẦN TƯỜNG THUẬT KINH ĐƯỜNG ĐI ĐẾN BỜ KIA

 

 

Nguồn: Tam Tạng Pāli - Sinhala thuộc Buddha Jayanti Tripitaka Series (BJTS)

 

 

Lời tiếng Việt: Tỳ khưu Indacanda

 

Trang 412:

 

Trang 413:

 

 

▪ 17 - 00

 

 

▪ 17 - 00

(XVIII) Kết luận:

Idamavoca bhagavā magadhesu viharanto pāsāṇake cetiye paricārakasoḷasānaṃ brāhmaṇānaṃ ajjhiṭṭho puṭṭho puṭṭho pahaṃ byākāsi.

 

Đức Thế Tn đ ni điều ny trong lc cư ngụ ở xứ sở Magadha tại bảo điện Pāsāṇaka. Được yu cầu bởi mười su vị B-la-mn ty tng, Ngi đ giải đp cu hỏi mỗi khi được hỏi.


 

Thế Tn ni như vậy. Trong khi ở tại Magadha, tại điện Ph-xa-na-ka, Thế Tn được mười su B-la-mn đệ tử của Bvani tm đến, được hỏi nhiều cu hỏi v Ngi đ trả lời.

(Kinh Tập, chương V)

Idamavoca bhagavā ti imaṃ pārāyānaṃ avoca. Bhagavā ti gāravādhivacanametaṃ pe sacchikā paatti, yadidaṃ bhagavā ti - idamavoca bhagavā.

 
 

Magadhesu viharanto pāsāṇake cetiye ti - Magadhesū ti magadhanāmake janapade. Viharanto ti caranto viharanto irīyanto vattento pālento yapento yāpento. Pāsāṇake cetiye ti pāsāṇakacetiyaṃ vuccati buddhāsanan ti - magadhesu viharanto pāsāṇake cetiye.

 

 

Paricārakasoḷasānaṃ brāhmaṇānan ti piṅgiyo brāhmaṇo bāvarissa brāhmaṇassa paddho paddhacaro paricārako sisso. Tena te soḷasā ti - evampi paricārakasoḷasānaṃ brāhmaṇānaṃ. Athavā te soḷasabrāhmaṇā buddhassa bhagavato paddhā paddhacarā paricārikā sissā ti - evampi paricārakasoḷasānaṃ brāhmaṇānaṃ.

 

 

Ajjhiṭṭho puṭṭho puṭṭho pahaṃ byākāsī ti - Ajjhiṭṭho ti ajjhiṭṭho ajjhesito. Puṭṭho puṭṭho ti puṭṭho puṭṭho pucchito pucchito yācito yācito ajjhesito ajjhesito pāsādito pāsādito. Pahaṃ byākāsī ti pahaṃ byākāsi ācikkhi desesi paapesi paṭṭhapesi vivari vibhaji uttānīakāsi pakāsesī ti - ajjhiṭṭho puṭṭho puṭṭho pahaṃ byākāsi.

 

 

Tenetaṃ vuccati: Idamavoca bhagavā magadhesu viharanto pāsāṇake cetiye paricārikasoḷasānaṃ brāhmaṇānaṃ ajjhiṭṭho puṭṭho puṭṭho pahaṃ byākāsī ti.

 

V thế, điều ny được ni đến: Đức Thế Tn đ ni điều ny trong lc cư ngụ ở xứ sở Magadha tại bảo điện Pāsāṇaka. Được yu cầu bởi mười su vị B-la-mn ty tng, Ngi đ giải đp cu hỏi mỗi khi được hỏi.

 

Ekamekassa cepi pahassa atthamaāya dhammamaāya dhammānudhammaṃ paṭipajjeyya gaccheyyeva jarāmaraṇassa pāraṃ. Pāraṃ gamaniyā ime dhammāti tasmā imassa dhammapariyāyassa pārāyanaṃ tveva adhivacanaṃ.
 

Nếu đối với từng cu hỏi một, sau khi hiểu thng nghĩa, sau khi hiểu thng Gio Php, th c thể thực hnh đng php v thuận php, v cn c thể đi đến bờ kia của sự gi v sự chết. Cc php ny l sẽ đi đến bờ kia, v thế, tn gọi của bi giảng php ny l Đường Đi Đến Bờ Kia.

 

Nu từng cu hỏi một, sau khi hiểu nghĩa, sau khi hiểu php, thực hnh php v ty php, th c thể đi đến bờ bn kia của gi chết. Những php ny c thể đưa người qua bờ bn kia, cho nn php mn ny cũng được gọi l Pryanam: "Con đường đưa đến bờ bn kia".

(Kinh Tập, chương V)

Trang 414:

 

Trang 415:

 

Ekamekassa cepi pahassā ti ekamekassa cepi ajitapahassa, ekamekassa cepi tissametteyyapahassa, ekamekassa cepi puṇṇakapahassa, ekamekassa cepi mettagupahassa, ekamekassa cepi dhotakapahassa, ekamekassa cepi upasīvapahassa, ekamekassa cepi nandakapahassa, ekamekassa cepi hemakapahassa, ekamekassa cepi todeyyapahassa, ekamekassa cepi kappapahassa, ekamekassa cepi jatukaṇṇipahassa, ekamekassa cepi bhadrāvudhapahassa, ekamekassa cepi udayapahassa, ekamekassa cepi posālapahassa, ekamekassa cepi mogharājapahassa ekamekassa cepi piṅgiyapahassā ti - ekamekassa cepi pahassa.

 
 

Atthamaāya dhammamaāyā ti sveva paho dhammo, vissajjanaṃ attho. Atthamaāyā ti atthaṃ aāya jānitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṃ katvā ti - atthamaāya. Dhammamaāyā ti dhammaṃ aāya jānitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṃ katvā ti - atthamaāya dhammamaāya.

 
 

Dhammānudhammaṃ paṭipajjeyyā ti sammāpaṭipadaṃ anulomapaṭipadaṃ apaccanīkapaṭipadaṃ anvatthapaṭipadaṃ dhammānudhammapaṭipadaṃ paṭipajjeyyā ti - dhammānudhammaṃ paṭipajjeyya.

 
 

Gaccheyyeva jarāmaraṇassa pāran ti jarāmaraṇassa pāraṃ vuccati amataṃ nibbānaṃ, yo so sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhakkhayo virāgo nirodho nibbānaṃ. Gaccheyyeva jarāmaraṇassa pāran ti jarāmaraṇassa pāraṃ gaccheyya, pāraṃ adhigaccheya, pāraṃ adhiphasseyya, pāraṃ sacchikareyyā ti - gaccheyyeva jarāmaraṇassa pāraṃ.

 

 

Pāraṃ gamaniyā ime dhammā ti ime dhammā pāraṃ gamaniyā pāraṃ pāpenti pāraṃ saṃpāpenti pāraṃ samanupāpenti jarāmaraṇassa taraṇāya saṃvattantī ti - pāraṃ gamaniyā ime dhammāti.

 

 

Tasmā imassa dhammapariyāyassā ti - Tasmā ti tasmā taṃkāraṇā taṃhetu tappaccayā taṃnidānā ti - tasmā. Imassa dhammapariyāyassā ti imassa pārāyanassā ti - tasmā imassa dhammapariyāyassa.
 

 

Trang 416:

Trang 417:

 

Pārāyanaṃ tveva adhivacanan ti pāraṃ vuccati amataṃ nibbānaṃ pe nirodho nibbānaṃ, ayanaṃ vuccati maggo, seyyathīdaṃ: sammādiṭṭhi pe sammāsamādhi. Adhivacanan ti saṅkhā samaā paatti vohāro nāmaṃ nāmakammaṃ nāmadheyyaṃ nirutti byajanaṃ abhilāpo ti - pārāyanaṃ tveva adhivacanaṃ.

 

 

Tenetaṃ vuccati:

Ekamekassa cepi pahassa atthamaāya dhammamaāya dhammānudhammaṃ paṭipajjeyya gaccheyyeva jarāmaraṇassa pāraṃ pāraṅgamaniyā ime dhammāti tasmā imassa dhammapariyāyassa pārāyanaṃ tveva adhivacananti.
 

V thế, điều ny được ni đến:

 

Nếu đối với từng cu hỏi một, sau khi hiểu thng nghĩa, sau khi hiểu thng Gio Php, th c thể thực hnh đng php v thuận php, v cn c thể đi đến bờ kia của sự gi v sự chết. Cc php ny l sẽ đi đến bờ kia, v thế, tn gọi của bi giảng php ny l Đường Đi Đến Bờ Kia.

 

 

▪ 17 - 01 - 02 - 03

 

 

▪ 17 - 01 - 02 - 03

 

1. Ajito tissametteyyo puṇṇako atha mettagū,
dhotako upasīvo ca nando ca atha hemako.
 

 

1. Vị Ajita, vị Tissametteyya, vị Puṇṇaka, rồi vị Mettagū, vị Dhotaka, v vị Upasīva, vị Nanda, rồi vị Hemaka,

 

1124. Phạm ch Ajita,
Tissa-Met-tayya,
Phạm ch Pun-na-ka,
Cng với Met-ta-g,
Thanh nin Dhotaka,
V Upasiva,
Nan-đa, He-ma-ka,
Cả hai vị thanh nin.

(Kinh Tập, chương V)

2. Todeyyakappā dubhayo jatukaṇṇī ca paṇḍito,
bhadrāvudho udayo ca posālo cāpi brāhmaṇo,
mogharājā ca medhāvī piṅgiyo ca mahāisi.

 

2. cả hai vị l vị Todeyya với vị Kappa, v vị sng suốt Jatukaṇṇī, vị Bhadrāvudha, v vị Udaya, lun cả B-la-mn Posāla, vị thng minh Mogharājā, v vị đại ẩn sĩ Piṅgiya,

 

1125. To-dey-ya, Kap-p;
V Ja-tu-kha-ni,
Với Bhad-r-vu-dha
Phạm ch U-da-ya
Phạm ch Po-s-la,
Với Mo-gha-r-ja
L bậc đại Hiền tr,
Cng với bậc đại sĩ,
Tn l Pin-gi-ya.

3. Ete buddhaṃ upāgachuṃ sampannacaraṇaṃ isiṃ,
pucchantā nipuṇe pahe buddhaseṭṭhaṃ upāgamuṃ.

 

3. những vị ny đ đi đến gặp đức Phật, bậc ẩn sĩ c đức hạnh đầy đủ. Trong khi hỏi cc cu hỏi vi tế, họ đ đến gần đức Phật tối thượng.

1126. Những vị ny đi đến,
ức Phật, bậc Tin nhn,
Bậc hạnh đức đầy đủ,
Những vị ny đi đến,
Bậc gic ngộ tối thượng,
Hỏi cu hỏi tế nhị.

Ete buddhaṃ upāgachun ti - Ete ti soḷasa pārāyaniyā brāhmaṇā. Buddho ti yo so bhagavā sayambhū anācariyako pubbe ananussutesu dhammesu sāmaṃ saccāni abhisambujjhi, tattha ca sabbautaṃ patto balesu ca vasībhāvaṃ. Buddho ti kenaṭṭhena buddho? Bujjhitā saccānīti buddho, bodhetā pajāyāti buddho, sabbautāya buddho, sabbadassāvitāya buddho, anaaneyyatāya buddho, visavitāya buddho, khīṇāsavasaṅkhātena buddho, nirupakkilesasaṅkhātena buddho, ekantavītarāgoti buddho ekantavītadosoti buddho, ekantavītamohoti buddho, ekantanikkilesoti buddho, ekāyanamaggaṃ gatoti buddho, eko anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddhoti buddho, abuddhivihatattā buddhipaṭilābhāti buddho. Buddho ti netaṃ nāmaṃ mātarā kataṃ, na pitarā kataṃ, na bhātarā kataṃ, na bhaginiyā kataṃ, na mittāmaccehi kataṃ, na ātisālohitehi kataṃ, na samaṇabrāhmaṇehi kataṃ, na devatāhi kataṃ, vimokkhantikametaṃ buddhānaṃ bhagavantānaṃ bodhiyā mūle saha sabbautaāṇassa paṭilābhā sacchikā paatti yadidaṃ buddhoti. Ete buddhaṃ upāgachun ti ete buddhaṃ upāgamiṃsu, upasaṅkamiṃsu, payirupāsiṃsu, paripucchiṃsu, paripahiṃsū ti - ete buddhaṃ upāgachuṃ.
 

 

Trang 418:

Trang 419:

 

Sampannacaraṇaṃ isin ti caraṇaṃ vuccati sīlapāramippatti, sīlasaṃvaropi caraṇaṃ, indriyasaṃvaropi caraṇaṃ, bhojane mattautāpi caraṇaṃ, jāgariyānuyogopi caraṇaṃ, sattapi saddhammā caraṇaṃ, cattāripi jhānāni caraṇaṃ. Sampannacaraṇan ti sampannacaraṇaṃ seṭṭhacaraṇaṃ viseṭṭhacaraṇaṃ pāmokkhacaraṇaṃ uttamacaraṇaṃ pavaracaraṇaṃ. Isī ti isi bhagavā mahantaṃ sīlakkhandhaṃ esi gavesi pariyesīti isi pe mahesakkhehi vā sattehi esito gavesito pariyesito kahaṃ buddho, kahaṃ bhagavā, kahaṃ devadevo, kahaṃ narāsabho ti - isī ti - sampannacaraṇaṃ isiṃ.

 
 

Pucchantā nipuṇe pahe ti - Pucchantā ti pucchantā yācantā ajjhesantā pasādentā. Nipuṇe pahe ti gambhīre duddase duranubodhe sante paṇīte atakkāvacare nipuṇe paṇḍitavedanīye pahe ti - pucchantā nipuṇe pahe.

 

 

Buddhaseṭṭhaṃ upāgamun ti - Buddho ti yo so bhagavā pe sacchikā paatti yadidaṃ buddho ti. Seṭṭhan ti aggaṃ seṭṭhaṃ viseṭṭhaṃ pāmokkhaṃ uttamaṃ pavaraṃ buddhaseṭṭhaṃ. Upāgamun ti upāgamiṃsu upasaṅkamiṃsu payirupāsiṃsu paripucchiṃsu paripahiṃsū ti - buddhaseṭṭhaṃ upāgamuṃ.

 

 

Tenetaṃ vuccati:

Ete buddhaṃ upāgachuṃ sampannacaraṇaṃ isiṃ,
pucchantā nipuṇe pahe buddhaseṭṭhaṃ upāgamun
ti.
 

V thế, điều ny được ni đến:

Những vị ny đ đi đến gặp đức Phật, bậc ẩn sĩ c đức hạnh đầy đủ. Trong khi hỏi cc cu hỏi vi tế, họ đ đến gần đức Phật tối thượng.
 

 

▪ 17 - 04

 

 

▪ 17 - 04

 

Tesaṃ buddho byākāsi pahe puṭṭho yathātathaṃ,
pahānaṃ veyyākaraṇena tosesi brāhmaṇe muni
.

 

Được hỏi những cu hỏi, đức Phật đ giải đp cho cc vị ấy đng theo sự thật. Với việc giải đp cc cu hỏi, bậc Hiền Tr đ lm hi lng cc vị B-la-mn.

 

1127. ức Phật đ như thật,
Trả lời cc vị ấy,
Ty theo cc cu hỏi,
V bậc đại ẩn sĩ
Trả lời những cu hỏi,
Khiến cc B-la-mn,
ược hoan hỷ vui thch.

(Kinh Tập, chương V)

Tesaṃ buddho byākāsī ti - Tesan ti soḷasannaṃ pārāyaniyānaṃ brāhmaṇānaṃ. Buddho ti yo so bhagavā pe sacchikā paatti, yadidaṃ buddho ti. Byākāsī ti tesaṃ buddho byākāsi ācīkkhi desesi paapesi paṭṭhapesi vivari vibhaji uttānī akāsi pakāsesī ti - tesaṃ buddho byākāsi.
 

 

Trang 420:

 

Trang 421:

 

Pahe puṭṭho yathātathan ti - Pahe puṭṭho ti pahe puṭṭho pucchito yācito ajjhesito pasādito. Yathātathan ti yathā ācikkhitabbaṃ tathā ācikkhi, yathā desitabbaṃ tathā desesi, yathā paāpetabbaṃ tathā paāpesi, yathā paṭṭhapetabbaṃ tathā paṭṭhapesi, yathā vivaritabbaṃ tathā vivari, yathā vibhajitabbaṃ tathā vibhaji, yathā uttānīkātabbaṃ tathā uttānīakāsi, yathā pakāsesitabbaṃ tathā pakāsesī ti - pahe puṭṭho yathātathaṃ. 

 

 

Pahānaṃ veyyākaraṇenā ti pahānaṃ veyyākaraṇena ācikkhanena desanena paāpanena paṭṭhapanena vivaraṇena vibhajanena uttānīkammena pakāsanenā ti - pahānaṃ veyyākaraṇena. 

 

 

Tosesi brāhmaṇe munī ti - Tosesī ti tosesi vitosesi pasādesi ārādhesi attamane akāsi. Brāhmaṇe ti soḷasa pārāyaniye brāhmaṇe. Munī ti monaṃ vuccati āṇaṃ pe saṅgajālamaticca so munī ti - tosesi brāhmaṇe muni.

 

 

Tenetaṃ vuccati:

Tesaṃ buddho byākāsi pahe puṭṭho yathā tathaṃ
pahānaṃ veyyākaraṇena tosesi brāhmaṇe munī
ti.
 

V thế, điều ny được ni đến:

 

Được hỏi những cu hỏi, đức Phật đ giải đp cho cc vị ấy đng theo sự thật. Với việc giải đp cc cu hỏi, bậc Hiền Tr đ lm hi lng cc vị B-la-mn.

 

 

▪ 17 - 05

 

 

▪ 17 - 05

 

Te tositā cakkhumatā buddhenādiccabandhunā,
brahmacariyamacariṃsu varapaassa santike.
 

Cc vị ấy được hi lng với bậc Hữu Nhn, đức Phật, đấng quyến thuộc của mặt trời, cc vị đ thực hnh Phạm hạnh trong sự hiện diện của bậc c tuệ cao qu.

 

1128. Họ được vui, hoan hỷ,
Nhờ Phật, bậc c mắt,
Nhờ b con mặt trời,
Họ hnh tr Phạm hạnh,
Dưới chỉ đạo hướng dẫn,
Bậc tr tuệ tuyệt diệu.

(Kinh Tập, chương V)

Te tositā cakkhumatā ti - Te ti soḷasa pārāyaniyā brāhmaṇā. Tositā ti tositā vitositā pasāditā ārādhitā attamanā katā ti - te tositā. Cakkhumatā ti bhagavā pacahi cakkhūhi cakkhumā maṃsacakkhunāpi cakkhumā, dibbacakkhunāpi cakkhumā, paācakkhunāpi cakkhumā, buddhacakkhunāpi cakkhumā, samantacakkhunāpi cakkhumā. Kathaṃ bhagavā maṃsacakkhunāpi cakkhumā pe evaṃ bhagavā samantacakkhunāpi cakkhumā ti - to tositā cakkhumatā. 

 

 

Buddhenādiccabandhunā ti - Buddho ti yo so bhagavā pe sacchikā paatti, yadidaṃ buddho ti. Ādiccabandhunā ti ādicco vuccati suriyo. So gotamo gottena bhagavāpi gotamo gottena, bhagavā suriyassa gottaātako gottabandhu; tasmā buddho ādiccabandhū ti - buddhenādiccabandhunā.
 

 

Trang 422:

 

Trang 423:

 

Brahmacariyamacariṃsū ti brahmacariyaṃ vuccati asaddhammasamāpattiyā ārati virati paṭivirati veramaṇī viramaṇā akiriyā akaraṇaṃ anajjhāpatti velāanatikkamo setughāto. Apica nippariyāyavasena brahmacariyā vuccati ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathīdaṃ sammādiṭṭhi sammāsaṅkappo sammāvācā sammākammanto sammāājīvo sammāvāyāmo sammāsati sammāsamādhi. Brahmacariyamacariṃsū ti brahmacariyaṃ ācariṃsu samādāya vattiṃsū ti - brahmacariyamacariṃsu. 

 

 

Varapaassa santike ti varapaassa aggapaassa seṭṭhapaassa viseṭṭhapaassa pāmokkhapaassa uttamapaassa pavarapaassa. Santike ti santike sāmantā āsanne avidūre upakaṭṭhe ti - varapaassa santike. 

 

 

Tenetaṃ vuccati:

Te tositā cakkhumatā buddhenādiccabandhunā,
brahmacariyamacariṃsu varapaassa santike
ti.
 

V thế, điều ny được ni đến:

 

Cc vị ấy được hi lng với bậc Hữu Nhn, đức Phật, đấng quyến thuộc của mặt trời, cc vị đ thực hnh Phạm hạnh trong sự hiện diện của bậc c tuệ cao qu.

 

 

▪ 17 - 06

 

 

▪ 17 - 06

 

Ekamekassa pahassa yathā buddhena desitaṃ,
tathā yo paṭipajjeyya gacche pāraṃ apārato.
 

Theo như điều đ được chỉ bảo bởi đức Phật đối với từng cu hỏi một, người no thực hnh theo như thế th c thể từ bờ bn ny đi đến bờ kia.

 

1129. Theo từng cu hỏi một,
Ty đức Phật thuyết giảng,
Ai như vậy hnh tr,
i được từ bờ ny,
ến được bờ bn kia.

(Kinh Tập, chương V)

Ekamekassa pahassā ti ekamekassa ajitapahassa, ekamekassa tissametteyyapahassa, pe ekamekassa piṅgiyapahassā ti - ekamekassa pahassa.

 

 

Yathā buddhena desitan ti - Buddho ti yo so bhagavā sayambhū pe sacchikā paatti, yadidaṃ buddhoti. Yathā buddhena desitan ti yathā buddhena ācikkhitaṃ desitaṃ paapitaṃ paṭṭhapitaṃ vivaritaṃ vibhajitaṃ uttānīkataṃ pakāsitan ti - yathā buddhena desitaṃ.

 

 

Tathā yo paṭipajjeyyā ti sammāpaṭipadaṃ anulomapaṭipadaṃ apaccanīkapaṭipadaṃ anvatthapaṭipadaṃ dhammānudhammapaṭipadaṃ paṭipajjeyyā ti - tathā yo paṭipajjeyya.
 

 

Trang 424:

Trang 425:

 

Gacche pāraṃ apārato ti pāraṃ vuccati amataṃ nibbānaṃ pe nirodho nibbānaṃ. Apāraṃ vuccati kilesā ca khandhā ca abhisaṅkhārā ca. Gacche pāraṃ apārato ti apārato pāraṃ gaccheyya, pāraṃ adhigaccheyya, pāraṃ phasseyya, pāraṃ sacchikareyyā ti - gacche pāraṃ apārato. 

 

 

Tenetaṃ vuccati:

Ekamekassa pahassa yathā buddhena desitaṃ,
yathā yo paṭipajjeyya gacche pāraṃ apārato
ti.
 

V thế, điều ny được ni đến:

 

Theo như điều đ được chỉ bảo bởi đức Phật đối với từng cu hỏi một, người no thực hnh theo như thế th c thể từ bờ bn ny đi đến bờ kia.

 

 

▪ 17 - 07

  

 

▪ 17 - 07

  

Apārā paraṃ gaccheyya bhāvento maggamuttamaṃ,
maggo so pāraṃ gamanāya tasmā pārāyanaṃ iti

Người tu tập đạo lộ tối thượng c thể từ bờ bn ny đi đến bờ kia. Đạo lộ ấy đưa đến việc đi đến bờ kia, v thế gọi l Đường Đi Đến Bờ Kia.

 

1130. i được từ bờ ny,
ến được bờ bn kia,
Tu tập đạo v thượng,
V chnh con đường ấy,
ưa đến bờ bn kia,
Do vậy được tn gọi,
Con đường đến bờ kia.

(Kinh Tập, chương V)

Apārā pāraṃ gaccheyyā ti apāraṃ vuccati kilesā ca khandhā ca abhisaṅkhārā ca. Pāraṃ vuccati amataṃ nibbānaṃ pe taṇhakkhayo virāgo nirodho nibbānaṃ. Apārā pāraṃ gaccheyyā ti apārā pāraṃ gaccheyya, pāraṃ adhigaccheyya, pāraṃ phasseyya, pāraṃ sacchikareyyā ti - apārā pāraṃ gaccheyya. 

 

 

Bhāvento maggamuttaman ti maggamuttamaṃ vuccati ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, seyyathīdaṃ: sammādiṭṭhi pe sammāsamādhi. Maggamuttaman ti maggaṃ aggaṃ seṭṭhaṃ viseṭṭhaṃ pāmokkhaṃ uttamaṃ pavaraṃ. Bhāvento ti bhāvento āsevanto bahulīkaronto ti - bhāvento maggamuttamaṃ. 

 

 

Maggo so pāraṃ gamanāyā ti:

1. Maggo pantho patho pajjo ajasaṃ vaṭumāyanaṃ,
nāvā uttarasetu ca kullo ca bhisi saṅkamo
.

 

Đạo lộ ấy đưa đến việc đi đến bờ kia:

 

1. Đạo lộ, đường lộ, lộ trnh, con lộ, con đường, lối đi, đường đi,

chiếc thuyền, cy cầu để vượt qua, chiếc b, chiếc phao, ng đi qua.

 

Pāraṃ gamanāyā ti pāraṃ gamanāya pāraṃ sampāpanāya pāraṃ samanupāpanāya jarāmaraṇassa taraṇāyā ti - maggo so pāraṃ gamanāya.

 

 

Tasmā pārāyanaṃ itī ti - Tasmā ti tasmā taṃkāraṇā taṃhetu tappaccayā taṃnidānā. Pāraṃ vuccati amataṃ nibbānaṃ pe nirodho nibbānaṃ. Ayanaṃ vuccati maggo. Itī ti padasandhi pe padānupubbatāpetaṃ itī ti - tasmā pārāyanaṃ iti.

 

 

Tenetaṃ vuccati:

Apārā pāraṃ gaccheyya bhāvento maggamuttamaṃ,
maggo so pāraṃ gamanāya tasmā parāyanaṃ itī
ti.
 

V thế, điều ny được ni đến:

 

Người tu tập đạo lộ tối thượng c thể từ bờ bn ny đi đến bờ kia. Đạo lộ ấy đưa đến việc đi đến bờ kia, v thế gọi l Đường Đi Đến Bờ Kia.

 

Trang 426:

 

Trang 427:

 

 

▪ 17 - 08

 

 

▪ 17 - 08

 

Pārāyanamanugāyissaṃ (iccāyasmā piṅgiyo)
(yathā addakkhi tathā akkhāsi ) vimalo bhūri medhaso
nikkāmo nibbano nāgo kissa hetu musā bhaṇe.

 

(Tn giả Piṅgiya ni rằng:) Con sẽ tường thuật Kinh Đường Đi Đến Bờ Kia. Bậc khng c vết nhơ, c sự thng minh bao la, khng cn dục, đ ra khỏi rừng (tham i), bậc long tượng đ thấy như thế no, Ngi đ ni ra như thế ấy. Nguyn nhn của việc g khiến Ngi lại ni lời dối tr?

 

Pingiya:
1131. Tn giả Pin-gi-ya:
Con sẽ đọc tụng ln
Con đường đến bờ kia,
Ngi được thấy thế no,
Ngi ni ln thế ấy,
Bậc v cấu, quảng tr,
Bậc lnh đạo khng dục,
Bậc Niết-bn an tịnh,
Lm sao do nhn g,
Ngi ni điều khng thật.

(Kinh Tập, chương V)

Pārāyanamanugāyissan ti gītamanugāyissaṃ kathitamanukathayissaṃ, bhaṇitamanubhaṇissaṃ, lapitamanulapissaṃ, bhāsitamanubhāsissan ti - pārāyanamanugāyissaṃ.

 
 

Iccāyasmā piṅgiyo ti - Iccā ti padasandhi pe padānupubbatāpetaṃ iccā ti. Āyasmā ti piyavacanaṃ garuvacanaṃ sagāravasappatissādhivacanametaṃ āyasmā ti. Piṅgiyo ti tassa therassa nāmaṃ saṅkhā samaā paatti vohāro nāmaṃ nāmakammaṃ nāmadheyyaṃ nirutti byajanaṃ abhilāpo ti - iccāyasmā piṅgiyo.

 
 

Yathā addakkhi tathā akkhāsī ti yathā addakkhi tathā akkhāsi ācikkhi desesi paapesi paṭṭhapesi vivari vibhaji uttānīakāsi pakāsesi. Sabbe saṅkhārā aniccā ti yathā addakkhi tathā akkhāsi ācikkhi desesi paapesi paṭṭhapesi vivari vibhaji uttānīakāsi pakāsesi. Sabbe saṅkhārā dukkhā ti pe Yaṃ kici samudayadhammaṃ sabbaṃ taṃ nirodhadhamman ti yathā addakkhi tathā akkhāsi ācikkhi desesi paapesi paṭṭhapesi vivari vibhaji uttānīakāsi pakāsesī ti - yathā addakkhi tathā akkhāsi.

 

 

Vimalo bhūri medhaso ti - Vimalo ti rāgo malaṃ, doso malaṃ, moho malaṃ, kodho upanāho pe sabbākusalābhisaṅkhārā malā. Te malā buddhassa bhagavato pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvakatā āyatiṃ anuppādadhammā. Tasmā buddho acalo vimalo nimmalo malāpagato malavippahīno malavippamutto sabbamalavītivatto. Bhūri vuccati paṭhavi. Bhagavā tāya paṭhavisamāya paāya vipulāya vitthatāya samannāgato. Medhā vuccati paā, yā paā pajānanā pe amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi. Bhagavā imāya medhāya paāya upeto samupeto upāgato samupāgato upapanno sampanno samannāgato, tasmā buddho sumedhaso ti - vimalo bhūri medhaso.
 

 

Trang 428:

 

Trang 429:

 

Nikkāmo nibbano nāgo ti - Kāmā ti uddānato dve kāmā: vatthukāmā ca kilesakāmā ca. pe Ime vuccanti vatthukāmā. pe Ime vuccanti kilesakāmā. Buddhassa bhagavato vatthukāmā pariātā kilesakāmā pahīnā, vatthukāmānaṃ pariātattā kilesakāmānaṃ pahīnattā bhagavā na kāme kāmeti na kāme icchati na kāme pattheti na kāme piheti na kāme abhijappeti. Ye kāme kāmenti, kāme icchanti, kāme patthenti, kāme pihenti, kāme abhijappenti, te kāmakāmino rāgarāgino saasaino. Bhagavā na kāme kāmeti, na kāme icchati, na kāme pattheti, na kāme piheti, na kāme abhijappeti, tasmā buddho akāmo nikkāmo cattakāmo vantakāmo muttakāmo pahīnakāmo paṭinissaṭṭhakāmo, vītarāgo vigatarāgo cattarāgo vantarāgo muttarāgo pahīnarāgo paṭinissaṭṭharāgo, nicchāto nibbuto sītibhūto sukhapaṭisaṃvedī brahmabhūtena attanā viharatī ti - nikkāmo. Nibbano ti rāgo vanaṃ, doso vanaṃ, moho vanaṃ, kodho vanaṃ, upanāho vanaṃ pe sabbākusalābhisaṅkhārā vanā. Te vanā buddhassa bhagavato pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvakatā āyatiṃ anuppādadhammā. Tasmā buddho avano vivano nibbano vanāpagato vanavippahīno vanavippamutto sabbavanavītivatto ti - nibbano. Nāgo ti nāgo bhagavā, āguṃ na karotīti nāgo, na gacchatīti nāgo, na āgacchatīti nāgo pe evaṃ bhagavā na āgacchatīti nāgo ti - nikkāmo nibbano nāgo.

 
 

Kissa hetu musā bhaṇe ti - Kissa hetū ti kissa hetu, kiṃhetu, kiṃkāraṇā kiṃnidānā, kiṃpaccayā ti - kissa hetu. Musā bhaṇe ti musā bhaṇeyya katheyya dīpeyya vohareyya. Musā bhaṇe ti mosavajjaṃ bhaṇeyya, musāvādaṃ bhaṇeyya, anariyavādaṃ bhaṇeyya, idhekacco sabhaggato vā parisagato vā ātimajjhagato vā pugamajjhagato vā rājakulamajjhagato vā abhinīto sakkhipuṭṭho ehambho purisa, yaṃ jānāsi taṃ vadehī ti, so ajānaṃ vā āha jānāmī ti, jānaṃ vā āha na jānāmī ti, apassaṃ vā āha passāmī ti, passaṃ vā āha na passāmī ti. Iti attahetu vā parahetu vā āmisakicikkhahetu vā sampajānamusā bhāsati , idaṃ vuccati mosavajjaṃ.
 

 

Trang 430:

 

Trang 431:

 

Apica tīhākārehi musāvādo hoti: pubbevassa hoti musā bhaṇissan ti, bhaṇantassa hoti musā bhaṇāmī ti, bhaṇitassa hoti musā mayā bhaṇitan ti; imehi tīhākārehi musāvādo hoti. Apica catuhākārehi musāvādo hoti: pubbevassa hoti musābhaṇissan ti, bhaṇantassa hoti musā bhaṇāmī ti, bhaṇitassa hoti musā mayā bhaṇitan ti, vinidhāya diṭṭhiṃ. Imehi catuhākārehi musāvādo hoti.

 
 

Apica pacahākārehi chahākārehi sattahākārehi aṭṭhahākārehi musāvādo hoti: pubbevassa hoti musā bhaṇissan ti, bhaṇantassa hoti musā bhaṇāmī ti, bhaṇitassa hoti musā mayā bhaṇitan ti, vinidhāya diṭṭhiṃ vinidhāya khantiṃ vinidhāya ruciṃ vinidhāya saaṃ vinidhāya bhāvaṃ. Imehi aṭṭhahākārehi musāvādo hoti. Kissa hetu musā bhaṇe ti kissa hetu musā bhaṇeyya katheyya dīpeyya vohareyyā ti - kissa hetu musā bhaṇe.

 
 

Tenāha thero piṅgiyo:

Pārāyanamanugāyissaṃ (iccāyasmā piṅgiyo)
(yathā addakkhi tathā akkhāsi) vimalo bhūri medhaso
nikkāmo nibbano nāgo kissa hetu musā bhaṇe
ti.
 

V thế, vị trưởng lo Piṅgiya đ ni:

 

(Tn giả Piṅgiya ni rằng:) Con sẽ tường thuật Kinh Đường Đi Đến Bờ Kia. Bậc khng c vết nhơ, c sự thng minh bao la, khng cn dục, đ ra khỏi rừng (tham i), bậc long tượng đ thấy như thế no, Ngi đ ni ra như thế ấy. Nguyn nhn của việc g khiến Ngi lại ni lời dối tr?

 

 

▪ 17 - 09

 

 

▪ 17 - 09

 

Pahīnamalamohassa mānamakkhappahāyino
handāhaṃ kittayissāmi giraṃ vaṇṇupasaṃhitaṃ.

 

Giờ đy con sẽ thuật lại lời ni đức độ của bậc đ dứt bỏ vết nhơ v si m, của bậc c sự dứt bỏ ng mạn v gim pha.

 

1132. Bậc đ đoạn trừ hết,
Uế nhiễm v si m,
Bậc đ diệt trừ sạch,
Kiu mạn v gim pha,
Con sẽ ni tn thn,
m thanh vi diệu ấy.

(Kinh Tập, chương V)

Pahīnamalamohassā ti - Malan ti rāgo malaṃ, doso malaṃ, moho malaṃ, māno malaṃ, diṭṭhi malaṃ, kileso malaṃ, sabbaduccaritaṃ malaṃ, sabbabhavagāmikammaṃ malaṃ. Moho ti yaṃ dukkhe aāṇaṃ pe avijjālaṅgī moho akusalamūlaṃ, ayaṃ vuccati moho. Malaca moho ca buddhassa bhagavato pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvakatā āyatiṃ anuppādadhammā, tasmā buddho pahīnamalamoho ti - pahīnamalamohassa.

 
 

Mānamakkhappahāyino ti - Māno ti ekavidhena māno: yā cittassa unnati.

 
 

Duvidhena māno: attukkaṃsanamāno paravambhanamāno.

 

 

Tividhena māno: seyyohamasmī ti māno, sadisohamasmī ti māno, hīnohamasmī ti māno.
 

 

Trang 432:

 

Trang 433:

 

Catubbidhena māno: lābhena mānaṃ janeti, yasena mānaṃ janeti, pasaṃsāya mānaṃ janeti, sukhena mānaṃ janeti.

 
 

Pacavidhena māno: lābhīmhi manāpikānaṃ rūpānanti mānaṃ janeti, lābhīmhi manāpikānaṃ saddānaṃ - gandhānaṃ - rasānaṃ - phoṭṭhabbānanti - mānaṃ janeti.

 
 

Chabbidhena māno: cakkhusampadāya mānaṃ janeti, sotasampadāya ghānasampadāya jivhāsampadāya kāyasampadāya manosampadāya mānaṃ janeti.

 
 

Sattavidhena māno: māno atimāno mānātimāno omāno adhimāno asmimāno micchāmāno.

 
 

Aṭṭhavidhena māno lābhena mānaṃ janeti, alābhena omānaṃ janeti, yasena mānaṃ janeti, ayasena omānaṃ janeti, pasaṃsāya mānaṃ janeti, nindāya omānaṃ janeti, sukhena mānaṃ janeti, dukkhena omānaṃ janeti.

 
 

Navavidhena māno: seyyassa seyyohamasmī ti māno, seyyassa sadisohamasmī ti māno, seyyassa hīnohamasmī ti māno, sadisassa seyyohamasmī ti māno, sadisassa sadisohamasmī ti māno, sadisassa hīnohamasmī ti māno, hīnassa seyyohamasmī ti māno, hīnassa sadisohamasmī ti māno, hīnassa hīnohamasmī ti māno.

 

 

Dasavidhena māno: idhekacco mānaṃ janeti jātiyā vā gottena vā kolaputtiyena vā vaṇṇapokkharatāya vā dhanena vā ajjhenena vā kammāyatanena vā sippāyatanena vā vijjāṭṭhānena vā sutena vā paṭibhānena vā aataraatarena vā vatthunā.

 

 

Yo evarūpo māno maanā maitattaṃ unnati unnamo dhajo sampaggāho ketukamyatā cittassa. Ayaṃ vuccati māno.
 

 

Trang 434:

 

Trang 435:

 

Makkho ti yo makkho makkhāyanā makkhāyitattaṃ niṭṭhuriyaṃ niṭṭhuriyakammaṃ, ayaṃ vuccati makkho. Buddhassa bhagavato māno ca makkho ca pahīnā, ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvakatā āyatiṃ anuppādadhammā. Tasmā buddho mānamakkhappahāyī ti - mānamakkhappahāyino.

 
 

Handāhaṃ kittayissāmi giraṃ vaṇṇupasaṃhitan ti - Handāhan ti padasandhi padasaṃsaggo padapāripūri akkharasamavāyo byajanasiliṭṭhatā padānupubbatāpetaṃ handāhan ti. Kittayissāmi giraṃ vaṇṇupasaṃhitan ti vaṇṇena upetaṃ samupetaṃ upagataṃ samupagataṃ upapannaṃ samupapannaṃ samannāgataṃ vācaṃ giraṃ byappathaṃ udīraṇaṃ kittayissāmi desissāmi paapessāmi paṭṭhapessāmi vivarissāmi vibhajissāmi uttānīkarissāmi pakāsissāmī ti - handāhaṃ kittayissāmi giraṃ vaṇṇupasaṃhitaṃ.

 
 

Tenāha thero piṅgiyo:

Pahīnamalamohassa mānamakkhappahāyino,
handāhaṃ kittayissāmi giraṃ vaṇṇupasaṃhitan
ti.
 

V thế, vị trưởng lo Piṅgiya đ ni:

 

Giờ đy con sẽ thuật lại lời ni đức độ của bậc đ dứt bỏ vết nhơ v si m, của bậc c sự dứt bỏ ng mạn v gim pha.

 

 

▪ 17 - 10

 

 

▪ 17 - 10

 

Tamonudo buddho samantacakkhu
lokantagū sabbabhavātivatto,
anāsavo sabbadukkhappahīno
saccavhayo brahme upāsito me
.

 

Đức Phật, đấng Ton Nhn, bậc xa tan sự tăm tối, vị đ đi đến tận cng thế giới, đ vượt trội mọi hữu, khng cn lậu hoặc, đ dứt bỏ tất cả khổ, vị c danh xưng chn thật, thưa vị B-la-mn, đ được hầu cận bởi con.

 

1133. Bậc qut sạch u m,
Phật-đ, bậc Biến nhn,
đến, tận cng đời,
vượt qua sanh hữu,
Bậc khng c lậu hoặc,
oạn tận mọi đau khổ,
Vị được gọi sự thật,
Hỡi vị B-la-mn,
Con được hầu vị ấy.

(Kinh Tập, chương V)

Tamonudo buddho samantacakkhū ti - Tamonudo ti rāgatamaṃ dosatamaṃ mohatamaṃ mānatamaṃ diṭṭhitamaṃ kilesatamaṃ duccaritatamaṃ andhakaraṇaṃ acakkhukaraṇaṃ aāṇakaraṇaṃ paānirodhikaṃ vighātapakkhikaṃ anibbānasaṃvattanikaṃ nudi panudi pajahi vinodesi byantīakāsi anabhāvaṃ gamesi. Buddho ti yo so bhagavā pe sacchikā paatti, yadidaṃ buddhoti. Samantacakkhu vuccati sabbautaāṇaṃ pe tathāgato tena samantacakkhū ti - tamonudo buddho samantacakkhu.
 

 

Trang 436:

 

Trang 437:

 

Lokantagū sabbabhavātivatto ti - Loko ti eko loko: bhavaloko.
Dve lokā: bhavaloko ca sambhavaloko ca, sampattibhavaloko ca sampattisambhavaloko ca, vipattibhavaloko vipattisambhavaloko ca.
 

 

Tayo lokā: tisso vedanā.
Cattāro lokā: cattāro āhārā.
Paca lokā: pacupādānakkhandhā.
Cha lokā: cha ajjhattikāni āyatanāni.
Satta lokā: satta viāṇaṭṭhitiyo.
 

 

Aṭṭha lokā: aṭṭha lokadhammā.
Nava lokā: nava sattāvāsā.
Dasa lokā: dasa āyatanāni.
Dvādasa lokā: dvādasāyatanāni.
Aṭṭhārasa lokā: aṭṭhārasa dhātuyo.

 

 

Lokantagū ti bhagavā lokassa antagato antappatto, koṭigato koṭippatto, nibbānagato nibbānappatto. So vutthavāso ciṇṇacaraṇo pe jātimaraṇasaṃsāro natthi tassa punabbhavo ti - lokantagū. Sabbabhavātivatto ti - Bhavā ti dve bhavā: kammabhavo ca paṭisandhiko ca punabbhavo. Katamo kammabhavo? Puābhisaṅkhāro apuābhisaṅkhāro ānejābhisaṅkhāro, ayaṃ kammabhavo. Katamo paṭisandhiko punabbhavo? Paṭisandhikā rūpaṃ vedanā saā saṅkhārā viāṇaṃ, ayaṃ paṭisandhiko punabbhavo. Bhagavā kammabhavaṃ ca paṭisandhikaṃ ca punabbhavaṃ ativatto atikkanto vītivatto ti - lokantagū sabbabhavātivatto. 

 

 

Anāsavo sabbadukkhappahīno ti - Anāsavo ti cattāro āsavā: kāmāsavo bhavāsavo diṭṭhāsavo avijjāsavo. Te āsavā buddhassa bhagavato pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvakatā āyatiṃ anuppādadhammā; tasmā buddho anāsavo. Sabbadukkhappahīno ti sabbaṃ tassa paṭisandhikaṃ jātidukkhaṃ jarādukkhaṃ vyādhidukkhaṃ maraṇadukkhaṃ sokaparidevadukkhadomanassupāyāsadukkhaṃ pe diṭṭhibyasanaṃ dukkhaṃ pahīnaṃ samucchinnaṃ vūpasantaṃ paṭippassaddhaṃ abhabbuppattikaṃ āṇagginā daḍḍhaṃ, tasmā buddho sabbadukkhappahīno ti - anāsavo sabbadukkhappahīno.
 

 

Trang 438:

 

Trang 439:

 

Saccavhayo brahme upāsito me ti - Saccavhayo ti saccavhayo sadisanāmo sadisavhayo saccasadisavhayo. Vipassī bhagavā sikhī bhagavā vessagū bhagavā kakusandho bhagavā konāgamano bhagavā kassapo bhagavā, te buddhā bhagavanto sadisanāmā sadisavhayā. Bhagavāpi sakyamuni tesaṃ buddhānaṃ bhagavantānaṃ sadisanāmo sadisavhayo; tasmā buddho saccavhayo. Brahme upāsito me ti so mayā bhagavā āsito upāsito payirupāsito paripucchito paripahito ti - saccavhayo brahme upāsito me. 

 

 

Tenāha thero piṅgiyo:

Tamonudo buddho samantacakkhu
lokantagū sabbabhavātivatto,
anāsavo sabbadukkhappahīno
saccavhayo brahme upāsito me
ti.
 

V thế, vị trưởng lo Piṅgiya đ ni:

 

Đức Phật, đấng Ton Nhn, bậc xa tan sự tăm tối, vị đ đi đến tận cng thế giới, đ vượt trội mọi hữu, khng cn lậu hoặc, đ dứt bỏ tất cả khổ, vị c danh xưng chn thật, thưa vị B-la-mn, đ được hầu cận bởi con.

 

 

▪ 17 - 11

 

 

▪ 17 - 11

 

Dvijo yathā kubbanakaṃ pahāya
bahupphalaṃ kānanamāvaseyya,
evampahaṃ appadasse pahāya
mahodadhiṃ haṃsoriva ajjhapatto.

 

Giống như loi lưỡng sanh, sau khi la bỏ khu rừng cy nhỏ, c thể sống ở khu rừng c nhiều tri cy, cũng như vậy, sau khi la bỏ người c tầm nhn nhỏ nhoi, con tựa như con chim thin nga đ đạt đến biển lớn.

 

1134. Như chim bỏ rừng hoang,
ến ở rừng nhiều tri,
Cũng vậy con từ bỏ,
Những bậc thấy nhỏ nhen,
Con đạt đến biển lớn,
Chẳng khc con thin nga.

(Kinh Tập, chương V)

Dvijo yathā kubbanakaṃ pahāya bahupphalaṃ kānanamāvaseyyā ti - Dvijo vuccati pakkhi. Kiṃkāraṇā dvijo vuccati pakkhi? Dvikkhattuṃ jāyatīti dvijo mātukucchimhā ca aṇḍakosamhā ca, taṃkāraṇā dvijo vuccati pakkhīti dvijo. Yathā kubbanakaṃ pahāyā ti yathā dvijo kubbanakaṃ rittavanakaṃ parittakaṃ vanaṃ appaphalaṃ appabhakkhaṃ appodakaṃ pahāya jahitvā atikkamitvā samatikkamitvā vītivattetvā aaṃ bahupphalaṃ bahubhakkhaṃ bahurukkhaṃ bahūdakaṃ mahantaṃ kānanaṃ vanasaṇḍaṃ adhigaccheyya vindeyya paṭilabheyya, tasmiṃ ca vanasaṇḍe vāsaṃ kappeyyā ti - dijo yathā kubbanakaṃ pahāya bahupphalaṃ kānanamāvaseyya.
 

 

Trang 440:

 

Trang 441:

 

Evampahaṃ appadasse pahāya mahodadhiṃ haṃsoriva ajjhapatto ti - Evan ti opammasampaṭipādanaṃ. Appadasse pahāyā ti yo ca bāvarī brāhmaṇo ye cae tassa ācariyā buddhaṃ bhagavantaṃ upādāya appadassā, parittadassā thokadassā omakadassā lāmakadassā chattakadassā vā, te appadasse parittadasse thokadasse omakadasse lāmakadasse chattakadasse pahāya pajahitvā atikkamitvā samatikkamitvā vītivattetvā buddhaṃ bhagavantaṃ appamāṇadassaṃ aggadassaṃ seṭṭhadassaṃ viseṭṭhadassaṃ pāmokkhadassaṃ uttamadassaṃ pavaradassaṃ asamaṃ asamasamaṃ appaṭisamaṃ appaṭibhāgaṃ appaṭipuggalaṃ devātidevaṃ narāsabhaṃ purisasīhaṃ purisanāgaṃ purisājaaṃ purisanisabhaṃ purisadhorayhaṃ dasabaladhāriṃ adhigacchiṃ vindiṃ paṭilabhiṃ. Yathā vā haṃso mahantaṃ mānasakaṃ vā saraṃ anotattaṃ vā dahaṃ mahāsamuddaṃ vā akkhobhaṃ amitodakaṃ jalarāsiṃ adhigaccheyya vindeyya paṭilabheyya, evamevaṃ buddhaṃ bhagavantaṃ akkhobhaṃ amitatejaṃ pabhinnaāṇaṃ vivaṭacakkhuṃ paāpabhedakusalaṃ adhigatapaṭisambhidaṃ catuvesārajjappattaṃ saddhādhimuttaṃ setapaccattaṃ advayabhāṇiṃ tādiṃ tathāpaṭiaṃ aparittaṃ mahantaṃ gambhīraṃ appameyyaṃ duppariyogāhaṃ pahūtaratanaṃ sāgarasamaṃ chaḷaṅgupekkhāya samannāgataṃ atulaṃ vipulaṃ appameyyaṃ taṃ tādisaṃ pavadataṃ maggavādinaṃ merumiva nāgānaṃ garuḷamiva dvijānaṃ sīhamiva migānaṃ udadhimiva aṇṇavānaṃ adhigacchiṃ taṃ satthāraṃ jinapavaraṃ mahesin ti - evampahaṃ appadasse pahāya mahodadhiṃ haṃsoriva ajjhapatto.

 
 

Tenāha thero piṅgiyo:

Dvijo yathā kubbanakaṃ pahāya
bahupphalaṃ kānanaṃ āvaseyya,
evampahaṃ appadasse pahāya
mahodadhiṃ haṃsoriva ajjhapatto
ti.
 

V thế, vị trưởng lo Piṅgiya đ ni:

 

Giống như loi lưỡng sanh, sau khi la bỏ khu rừng cy nhỏ, c thể sống ở khu rừng c nhiều tri cy, cũng như vậy, sau khi la bỏ người c tầm nhn nhỏ nhoi, con tựa như con chim thin nga đ đạt đến biển lớn.

 

Trang 442:

 

Trang 443:

 

 

▪ 17 - 12

 

 

▪ 17 - 12

 

Ye me pubbe viyākaṃsu
huraṃ gotamasāsanā
iccāsi iti bhavissati
sabbaṃ taṃ itihītihaṃ
sabbaṃ taṃ takkavaḍḍhanaṃ.

 

Những người no trước đy đ giải đp cho con khc với lời dạy của đức Gotama (ni rằng): Đ l như vầy, sẽ l như vầy, mọi điều ấy đều do nghe ni lại theo truyền thống, mọi điều ấy đều l sự tăng trưởng của suy nghĩ.

 

1135. Những ai trong đời khc,
ni cho con nghe,
Lời dạy bậc C-đm
Như vậy đ xảy ra,
Như vậy sẽ xảy đến,
Tất cả l tin đồn,
Chỉ lm tăng nghi ngờ.

(Kinh Tập, chương V)

Ye me pubbe viyākaṃsū ti - Ye ti yo ca bāvarī brāhmaṇo ye cae tassa ācariyā, te sakaṃ diṭṭhiṃ sakaṃ khantiṃ sakaṃ ruciṃ sakaṃ laddhiṃ sakaṃ ajjhāsayaṃ sakaṃ adhippāyaṃ viyākaṃsu ācikkhiṃsu desayiṃsu paapiṃsu paṭṭhapiṃsu vivariṃsu vibhajiṃsu uttānīakaṃsu pakāsesun ti - ye me pubbe viyākaṃsu.

 
 

Huraṃ gotamasāsanā ti huraṃ gotamasāsanā paraṃ gotamasāsanā pure gotamasāsanā paṭhamataraṃ gotamasāsanā buddhasāsanā jinasāsanā tathāgatasāsanā devātidevasāsanā arahantasāsanā ti - huraṃ gotamasāsanā.

 

 

Iccāsi iti bhavissatī ti evaṃ kira āsi, evaṃ kira bhavissatī ti - iccāsi iti bhavissati.

 

 

Sabbaṃ taṃ itihītihan ti sabbaṃ taṃ itihītihaṃ itikirāya paramparāya piṭakasampadāya takkahetu nayahetu ākāraparivitakkena diṭṭhinijjhānakkhantiyā na sāmaṃ sayaṃ abhiātaṃ na attapaccakkhaṃ dhammaṃ kathayiṃsū ti - sabbaṃ taṃ itihītihaṃ.

 

 

Sabbaṃ taṃ takkavaḍḍhanan ti sabbaṃ taṃ takkavaḍḍhanaṃ vitakkavaḍḍhanaṃ saṅkappavaḍḍhanaṃ kāmavitakkavaḍḍhanaṃ vyāpādavitakkavaḍḍhanaṃ vihaṃsāvitakkavaḍḍhanaṃ ātivitakkavaḍḍhanaṃ janapadavitakkavaḍḍhanaṃ amarāvitakkavaḍḍhanaṃ parānuddayatāpaṭisaṃyuttavitakkavaḍḍhanaṃ lābhasakkārasilokapaṭisaṃyuttavitakkavaḍḍhanaṃ anavaattipaṭisaṃyuttavitakkavaḍḍhanan ti - sabbaṃ taṃ takkavaḍḍhanaṃ.

 

 

Tenāha thero piṅgiyo:

Ye me pubbe viyākaṃsu
huraṃ gotamasāsanā,
iccāsi iti bhavissati
sabbaṃ taṃ itihītihaṃ
sabbaṃ taṃ takkavaḍḍhanan
ti.
 

V thế, vị trưởng lo Piṅgiya đ ni:

 

Những người no trước đy đ giải đp cho con khc với lời dạy của đức Gotama (ni rằng): Đ l như vầy, sẽ l như vầy, mọi điều ấy đều do nghe ni lại theo truyền thống, mọi điều ấy đều l sự tăng trưởng của suy nghĩ.

 

Trang 444:

 

Trang 445:

 

 

▪ 17 - 13

 

 

▪ 17 - 13

 

Eko tamonudāsīno
jutimā so pabhaṅkaro
gotamo bhūripaāṇo
gotamo bhūrimedhaso.
 

Vị xa tan sự tăm tối, một mnh, đang ngồi,

c sự sng chi, bậc tạo ra nh sng ấy

l vị Gotama c tuệ bao la,

l vị Gotama c sự thng minh bao la.

 

1136. Chỉ một vị an tr,
Qut sạch cc hắn m,
Sanh trưởng gia đnh qu,
Vị ấy chiếu ho quang,
C-đm, bậc quảng tuệ,
C-đm, bậc quảng tr.

(Kinh Tập, chương V)

Eko tamonudāsīno ti - Eko ti bhagavā pabbajjāsaṅkhātena eko, adutiyaṭṭhena eko, taṇhāya pahānaṭṭhena eko, ekantavītarāgoti eko, ekantavītadosoti eko, ekantavītamohoti eko, ekantanikkilesoti eko, ekāyanamaggaṃ gatoti eko, eko anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddho ti - eko.  

 

 

Kathaṃ bhagavā pabbajjāsaṅkhātena eko? Bhagavā daharova samāno susukāḷakeso bhadrena yobbanena samannāgato paṭhamena vayasā akāmakānaṃ mātāpitunnaṃ assumukhānaṃ rudantānaṃ vilapantānaṃ ātisaṅghaṃ pahāya sabbaṃ gharāvāsapaḷibodhaṃ chinditvā puttadārapaḷibodhaṃ chinditvā ātipaḷibodhaṃ chinditvā mittāmaccapaḷibodhaṃ chinditvā kesamassuṃ ohāretvā kāsāyāni vatthāni acchādetvā agārasmā anagāriyaṃ pabbajitvā akicanabhāvaṃ upagantvā eko carati viharati irīyati vatteti pāleti yapeti yāpetī ti - evaṃ bhagavā pabbajjāsaṅkhātena eko. 

 

 

Kathaṃ bhagavā adutiyaṭṭhena eko? Evaṃ pabbajito samāno eko arae vanapatthāni pantāni senāsanāni paṭisevati appasaddāni appanigghosāni vijanavātāni manussarāhaseyyakāni paṭisallānasāruppāni. So eko carati eko gacchati, eko tiṭṭhati, eko seyyaṃ kappeti, eko gāmaṃ piṇḍāya pavisati, eko paṭikkamati, eko raho nisīdati, eko caṅkamaṃ adhiṭṭhāti, eko carati, viharati irīyati vatteti pāleti yapeti yāpetī ti - evaṃ bhagavā adutiyaṭṭhena eko.

 

 

Kathaṃ bhagavā taṇhāya pahānaṭṭhena eko? So evaṃ eko adutiyo appamatto ātāpī pahitatto viharanto najjā nerajarāya tīre bodhirukkhamūle mahāpadhānaṃ padahanto māraṃ sasenaṃ kaṇhaṃ namuciṃ pamattabandhuṃ vidhametvā taṇhājāliniṃ visaṭaṃ visattikaṃ pajahi vinodesi byantīakāsi anabhāvaṃ gamesi.
 

 

Trang 446:

 

Trang 447:

 

1. Taṇhā dutiyo puriso dīghamaddhāna saṃsaraṃ,
itthabhāvaathābhāvaṃ saṃsāraṃ nātivattati.

 

1. C tham i l bạn lữ, trong khi lun chuyển một thời gian di đến ci ny v ci khc, con người khng vượt qua được lun hồi.

 

2. Etamādīnavaṃ atvā taṇhaṃ dukkhassa sambhavaṃ,
vītataṇho anādāno sato bhikkhu paribbaje
ti.

Evaṃ bhagavā taṇhāya pahānaṭṭhena eko.

 

2. Sau khi biết được sự bất lợi như vậy, (biết được) tham i l nguồn sanh khởi của khổ, vị tỳ khưu, đ xa la tham i, khng c nắm giữ, c niệm, nn ra đi du phương.

 

Đức Thế Tn l một mnh với nghĩa dứt bỏ tham i nghĩa l như vậy.

 

Kathaṃ bhagavā ekantavītarāgoti eko? Rāgassa pahīnattā ekantavītarāgoti eko, dosassa pahīnattā ekantavītadosoti eko, mohassa pahīnattā ekantavītamohoti eko, kilesānaṃ pahīnattā ekantanikkilesoti eko.

 
 

Kathaṃ bhagavā ekāyanamaggaṃ gatoti eko? Ekāyanamaggo vuccati cattāro satipaṭṭhānā pe ariyo aṭṭhaṅgiko maggo.
 

 

3. Ekāyanaṃ jātikhayantadassī
maggaṃ pajānāti hitānukampī,
etena maggena tariṃsu pubbe
tarissanti ye ca taranti oghan
ti.

Evaṃ bhagavā ekāyanamaggaṃ gatoti eko.

 

3. Vị nhn thấy sự tiu hoại v chấm dứt của sanh, c lng thương tưởng đến điều lợi ch, nhận biết con đường độc đạo. Trong thời qu khứ cc vị đ vượt qua, (trong thời vị lai) cc vị sẽ vượt qua, v (trong thời hiện tại) cc vị đang vượt qua dng lũ bằng con đường ny.

Đức Thế Tn l vị một mnh đ đi con đường độc đạo nghĩa l như vậy.

 

Kathaṃ bhagavā eko anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddhoti eko? Bodhi vuccati catusu maggesu āṇaṃ paā paindriyaṃ paābalaṃ pedhammavicayasambojjhaṅgo vīmaṃsā vipassanā sammādiṭṭhi. Bhagavā tena bodhiāṇena sabbe saṅkhārā aniccā ti bujjhi, sabbe saṅkhārā dukkhā ti bujjhi, sabbe dhammā anattā ti bujjhi, pe yaṃ kici samudayadhammaṃ sabbaṃ taṃ nirodhadhamman ti bujjhi.

 

 

Athavā yaṃ bujjhitabbaṃ anubujjhitabbaṃ paṭibujjhitabbaṃ sambujjhitabbaṃ adhigantabbaṃ phassitabbaṃ sacchikātabbaṃ sabbaṃ taṃ tena bodhiāṇena bujjhi anubujji paṭibujjhi sambujjhi adhigacchi phassi sacchākāsi. Evaṃ bhagavā eko anuttaraṃ sammāsambodhiṃ abhisambuddhoti eko.

 

 

Trang 448:

 

Trang 449:

 

Tamonudo ti bhagavā rāgatamaṃ dosatamaṃ mohatamaṃ diṭṭhitamaṃ kilesatamaṃ duccaritatamaṃ andhakaraṇaṃ acakkhukaraṇaṃ aāṇakaraṇaṃ paānirodhikaṃ vighātapakkhikaṃ anibbānasaṃvattanikaṃ panudi nudi pajahi vinodesi byantīkāsi anabhāvaṃ gamesi. Āsīno ti nisinno bhagavā pāsāṇake cetiye ti - āsīno.

 
 

4. Nagassa passe āsīnaṃ muniṃ dukkhassa pāraguṃ,
sāvakā payirupāsanti tevijjā maccuhāyino
ti.

 

Evampi bhagavā āsīno.

 

4. Cc vị Thinh Văn, c ba Minh, c sự chiến thắng Thần Chết, hầu cận bậc Hiền Tr, vị đ đi đến bờ kia của khổ đau, đang ngồi ở sườn của ngọn ni.

 

Đức Thế Tn đang ngồi cn l như vậy.

 

Athavā bhagavā appossukkapaṭippassaddhattā āsīno, so vutthavāso ciṇṇacaraṇo pe jātimaraṇasaṃsāro natthi tassa punabbhavo ti. Evampi bhagavā āsīno ti - eko tamonudāsīno.

 
 

Jutimā so pabhaṅkaro ti - Jutimā ti jutimā matimā paṇḍito paavā buddhimā āṇī vibhāvī medhāvī. Pabhaṅkaro ti pabhaṅkaro ālokakaro obhāsakaro dīpaṅkaro padīpaṅkaro ujjotakaro pajjotakaro ti - jutimā so pabhaṅkaro.

 
 

Gotamo bhūripaāṇo ti gotamo bhūripaāṇo āṇapaāṇo paādhajo paāketu paādhipateyyo vicayabahulo pavicayabahulo pekkhāyanabahulo samekkhāyanabahulo vibhūtavihārī taccarito tabbahulo taggaruko tanninno tappono tappabbhāro tadadhimutto tadadhipateyyo.

 

 

5. Dhajo rathassa paāṇaṃ dhūmo paāṇamaggino,
rājā raṭṭhassa paāṇaṃ bhattā paāṇamitthiyā
ti.

 

5. L cờ l tiu biểu của cỗ xe, khi l tiu biểu của ngọn lửa, vị vua l tiu biểu của đất nước, người chồng l tiu biểu của phụ nữ.

 

Evameva gotamo bhūripaāṇo āṇapaāṇo paādhajo paāketu paādhipateyyo vicayabahulo pavicayabahulo pekkhāyanabahulo samekkhāyanabahulo vibhūtavihārī taccarito tabbahulo taggaruko tanninno tappono tappabbhāro tadadhimutto tadadhipateyyo ti - gotamo bhūripaāṇo.
 

 

Trang 450:

 

Trang 451:

 

Gotamo bhūrimedhaso ti bhūri vuccati paṭhavī. Bhagavā tāya paṭhavisamāya paāya vipulāya vitthatāya samannāgato. Medhā vuccati paā, yā paā pajānanā pe amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi. Bhagavā imāya medhāya upeto samupeto upāgato samupāgato upapanno sampanno samannāgato, tasmā buddho sumedhaso ti - gotamo bhūrimedhaso.

 
 

Tenāha thero piṅgiyo:

Eko tamonudāsīno
jutimā so pabhaṅkaro,
gotamo bhūripaāṇo
gotamo bhūrimedhaso
ti.
 

V thế, vị trưởng lo Piṅgiya đ ni:

 

Vị xa tan sự tăm tối, một mnh, đang ngồi,

c sự sng chi, bậc tạo ra nh sng ấy

l vị Gotama c tuệ bao la,

l vị Gotama c sự thng minh bao la.

 

 

▪ 17 - 14

 

 

▪ 17 - 14

 

Yo me dhammamadesesi sandiṭṭhikamakālikaṃ,
taṇhakkhayamanītikaṃ yassa natthi upamā kvaci.

 

Vị ấy đ thuyết giảng cho con Gio Php c thể thấy được bởi tự thn, khng bị chi phối bởi thời gian, c sự diệt trừ tham i, khng c tai họa. Đối với php (Niết Bn) ấy, điều tương đương l khng c ở bất cứ đu.

 

1137. Ai thuyết php cho con,
Php thiết thực hiện tại,
ến ngay khng chờ đợi,
i diệt, vượt đau khổ,
Vị ấy khng ai snh.

(Kinh Tập, chương V)

Yo me dhammamadesesī ti - Yo ti yo so bhagavā sayambhū anācariyako pubbe ananussutesu dhammesu sāmaṃ saccāni abhisambujjhi, tattha ca sabbautaṃ patto balesu ca vasībhāvaṃ. Dhammadesesī ti - Dhamman ti ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyajanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ, cattāro satipaṭṭhāne pe ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ nibbānaca nibbānagāminica paṭipadaṃ ācikkhi, desesi paapesi paṭṭhapesi vivari vibhaji uttānīakāsi pakāsesī ti - yo me dhammamadesesi.

 
 

Sandiṭṭhikamakālikan ti sandiṭṭhikaṃ akālikaṃ ehipassikaṃ opanayikaṃ paccattaṃ veditabbaṃ viūhī ti. Evampi sandiṭṭhikaṃ. Athavā yo diṭṭheva dhamme ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, tassa maggassa anantarā samanantarā adhigacchateva phalaṃ vindati paṭilabhatī ti. Evampi sandiṭṭhikamakālikaṃ. Yathā manussā kālikaṃ dhanaṃ datvā anantarā na labhanti kālaṃ āgamenti, nevāyaṃ dhammo. Yo diṭṭheva dhamme ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, tassa maggassa anantarā samanantarā adhigacchateva phalaṃ vindati paṭilabhati na parattha na paraloke. Evaṃ akālikan ti - sandiṭṭhikamakālikaṃ.
 

 

Trang 452:

 

Trang 453:

 

Taṇhakkhayamanītikan ti - Taṇhā ti rūpataṇhā pe dhammataṇhā. Taṇhakkhayan ti taṇhakkhayaṃ rāgakkhayaṃ dosakkhayaṃ mohakkhayaṃ gatikkhayaṃ upapattikkhayaṃ paṭisandhikkhayaṃ bhavakkhayaṃ saṃsārakkhayaṃ vaṭṭakkhayaṃ. Anītikan ti īti vuccanti kilesā ca khandhā ca abhisaṅkhārā ca, ītippahānaṃ ītivūpasamaṃ ītipaṭinissaggaṃ ītipaṭippassaddhiṃ amataṃ nibbānan ti - taṇhakkhayamanītikaṃ.

 
 

Yassa natthi upamā kvacī ti - Yassā ti nibbānassa. Natthi upamā ti upamā natthi, upanidhā natthi, sadisaṃ natthi, paṭibhāgo natthi na sati na saṃvijjati nūpalabbhati. Kvacī ti kvaci kimhici katthaci ajjhattaṃ vā bahiddhā vā ajjhattabahiddhā vā ti - yassa natthi upamā kvaci.

 

 

Tenāha thero piṅgiyo:

Yo me dhammamadesesi sandiṭṭhikamakālikaṃ,
taṇhakkhayamanītikaṃ yassa natthi upamā kvacī
ti.
 

V thế, vị trưởng lo Piṅgiya đ ni:

 

Vị ấy đ thuyết giảng cho con Gio Php c thể thấy được bởi tự thn, khng bị chi phối bởi thời gian, c sự diệt trừ tham i, khng c tai họa. Đối với php (Niết Bn) ấy, điều tương đương l khng c ở bất cứ đu.

 

 

▪ 17 - 15

 

 

▪ 17 - 15

 

Kinnu tamhā vippavasasi muhuttamapi piṅgiya,
gotamā bhūripaāṇā gotamā bhūrimedhasā.

 

Tại sao ngươi lại sống xa la vị ấy, ny Piṅgiya, dầu chỉ trong chốc lt, đối với vị Gotama c tuệ bao la, đối với vị Gotama c sự thng minh bao la?

 

Bvari:
1138. Hỡi ny Pin-gi-ya,
Sao ng lại khng thể,
Sống xa lnh vị ấy,
Chỉ trong một chốc lt,
Bậc C-đm quảng tuệ,
Bậc C-đm quảng tr.

(Kinh Tập, chương V)

Kinnu tamhā vippavasasī ti kinnu buddhamhā vippavasasi apesi apagacchasi vinā hosī ti - kinnu tamhā vippavasasi.

 

 

Muhuttamapi piṅgiyā ti muhuttamapi khaṇamapi layamapi vayamapi addhampī ti - muhuttamapi. Piṅgiyā ti bāvarī taṃ jāmātaraṃ nāmena ālapati.

 

 

Gotamā bhūripaāṇā ti gotamā bhūripaāṇā āṇapaāṇā paādhajā paāketumhā paādhipateyyamhā vicayabahulā pavicayabahulā pekkhāyanabahulā samekkhāyanabahulā vibhūtavihārimhā taccaritā tabbahulā taggarukā tanninnā tapponā tappabbhārā tadadhimuttā tadadhipateyyamhā ti - gotamā bhūripaāṇā.

 

 

Gotamā bhūrimedhasā ti bhūri vuccati paṭhavī. Bhagavā tāya paṭhavisamāya paāya vipulāya vitthatāya samannāgato. Medhā vuccati paā, yā paā pajānanā pe amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi. Bhagavā imāya medhāya paāya upeto samupeto upagato samupagato upapanno sampanno samannāgato, tasmā buddho sumedhaso ti - gotamā bhūrimedhasā.

 

 

Tenāha so brāhmaṇo:

Kinnu tamhā vippavasasi muhuttamapi piṅgiya,
gotamā bhūripaāṇā gotamā bhūrimedhasā
ti.
 

V thế, vị B-la-mn ấy đ ni rằng:

 

Tại sao ngươi lại sống xa la vị ấy, ny Piṅgiya, dầu chỉ trong chốc lt, đối với vị Gotama c tuệ bao la, đối với vị Gotama c sự thng minh bao la?

 

Trang 454:

 

Trang 455:

 

 

▪ 17 - 16

 

 

▪ 17 - 16

 

Yo te dhammamadesesi sandiṭṭhikamakālikaṃ,
taṇhakkhayamanītikaṃ yassa natthi upamā kvaci.

 

Vị ấy đ thuyết giảng cho ngươi Gio Php c thể thấy được bởi tự thn, khng bị chi phối bởi thời gian, c sự diệt trừ tham i, khng c tai họa. Đối với php (Niết Bn) ấy, khng c điều tương đương ở bất cứ đu.

 

1139. Vị thuyết php cho người,
Php thiết thực hiện tại,
ến ngay khng chờ đợi,
i diệt, vượt đau khổ,
Vị ấy khng ai snh.

(Kinh Tập, chương V)

Yo te dhammamadesesī ti - Yo ti yo so bhagavā pe tattha ca sabbautaṃ patto balesu ca vasībhāvaṃ. Dhammadesesī ti - Dhamman ti ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pe nibbānaca nibbānagāminica paṭipadaṃ ācikkhi desesi paapesi paṭṭhapesi vivari vibhaji uttānīakāsi pakāsesī ti - yo te dhammamadesesi.

 

 

Sandiṭṭhikamakālikan ti sandiṭṭhikaṃ akālikaṃ ehipassikaṃ opanayikaṃ paccattaṃ veditabbaṃ viūhī ti, evampi sandiṭṭhikaṃ. Athavā yo diṭṭheva dhamme ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, tassa maggassa anantarā samanantarā adhigacchateva phalaṃ vindati paṭilabhatī ti, evampi sandiṭṭhikaṃ. Akālikan ti yathā manussā kālikaṃ dhanaṃ datvā anantarā na labbhanti kālaṃ āgamenti, nevāyaṃ dhammo. Yo diṭṭheva dhamme ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, tassa maggassa anantarā samanantarā adhigacchateva phalaṃ, vindati paṭilabhati na parattha na paraloke, evaṃ akālikan ti - sandiṭṭhikamakālikaṃ. 

 

 

Taṇhakkhayamanītikan ti - Taṇhā ti rūpataṇhā saddataṇhā pe dhammataṇhā. Taṇhakkhayan ti taṇhakkhayaṃ rāgakkhayaṃ dosakkhayaṃ mohakkhayaṃ gatikkhayaṃ upapattikkhayaṃ paṭisandhikkhayaṃ bhavakkhayaṃ saṃsārakkhayaṃ vaṭṭakkhayaṃ. Anītikan ti īti vuccanti kilesā ca khandhā ca abhisaṅkhārā ca. Ītippahānaṃ ītivūpasamaṃ ītipaṭinissaggaṃ ītipaṭippassaddhiṃ amataṃ nibbānan ti - taṇhakkhayamanītikaṃ. 

 

 

Yassa natthi upamā kvacī ti - Yassā ti nibbānassa. Natthi upamā ti upamā natthi, upanidhā natthi, sadisaṃ natthi, paṭibhāgo natthi na sati na saṃvijjati nūpalabbhati. Kvacī ti kvaci kimhici katthaci ajjhattaṃ vā bahiddhā vā ajjhattabahiddhā vā ti - yassa natthi upamā kvaci.

 

 

Tenāha so bāvarī brāhmaṇo:

Yo te dhammamadesesi sandiṭṭhikamakālikaṃ,
taṇhakkhayamanītikaṃ yassa natthi upamā kvacī
ti.
 

V thế, vị B-la-mn Bāvari ấy đ ni rằng:

 

Vị ấy đ thuyết giảng cho ngươi Gio Php c thể thấy được bởi tự thn, khng bị chi phối bởi thời gian, c sự diệt trừ tham i, khng c tai họa. Đối với php (Niết Bn) ấy, khng c điều tương đương ở bất cứ đu.

 

Trang 456:

 

Trang 457:

 

 

▪ 17 - 17

 

 

▪ 17 - 17

 

Nāhaṃ tamhā vippavasāmi muhuttamapi brāhmaṇa,
gotamā bhūripaāṇā gotamā bhūrimedhasā.

 

Con khng sống xa la vị ấy, thưa vị B-la-mn, dầu chỉ trong chốc lt, đối với vị Gotama c sự hiểu biết bao la, đối với vị Gotama c sự thng minh bao la.

 

Pingiya:
1140. Hỡi ny B-la-mn,
Con khng c thể được,
Sống xa lnh vị ấy
Chỉ trong một chốc lt,
Gotama quảng tuệ,
Gotama quảng tr.

(Kinh Tập, chương V)

Nāhaṃ tamhā vippavasāmī ti nāhaṃ buddhamhā vippavasāmi apemi apagacchāmi vinā homī ti - nāhaṃ tamhā vippavasāmi. 

 

 

Muhuttamapi brāhmaṇā ti muhuttampi khaṇampi layampi vayampi addhampī ti - muhuttamapi. Brāhmaṇā ti gāravena mātulaṃ ālapati.  

 

 

Gotamā bhūripaāṇā ti gotamā bhūripaāṇā āṇapaāṇā paādhajā paāketumhā paādhipateyyamhā vicayabahulā pavicayabahulā pekkhāyanabahulā samekkhāyanabahulā vibhūtavihārimhā taccaritā tabbahulā taggarukā tanninnā tapponā tappabbhārā tadadhimuttā tadadhipateyyamhā ti - gotamā bhūripaāṇā. 

 

 

Gotamā bhūrimedhasā ti bhūri vuccati paṭhavī. Bhagavā tāya paṭhavisamāya paāya vipulāya vitthatāya samannāgato. Medhā vuccati paā, yā paā pajānanā pe amoho dhammavicayo sammādiṭṭhi. Bhagavā imāya medhāya paāya upeto samupeto upagato samupagato upapanno sampanno samannāgato, tasmā buddho sumedhaso ti - gotamo bhūrimedhasā. 

 

 

Tenāha thero piṅgiyo:

Nāhaṃ tamhā vippavasāmi muhuttamapi brāhmaṇa,
gotamā bhūripaāṇā gotamā bhūrimedhasā
ti.
 

V thế, vị trưởng lo Piṅgiya đ ni:

 

Con khng sống xa la vị ấy, thưa vị B-la-mn, dầu chỉ trong chốc lt, đối với vị Gotama c sự hiểu biết bao la, đối với vị Gotama c sự thng minh bao la.

 

 

▪ 17 - 18

 

 

▪ 17 - 18

 

Yo me dhammamadesesi sandiṭṭhikamakālikaṃ,
taṇhakkhayamanītikaṃ yassa natthi upamā kvaci.
 

Vị ấy đ thuyết giảng cho con Gio Php c thể thấy được bởi tự thn, khng bị chi phối bởi thời gian, c sự diệt trừ tham i, khng c tai họa. Đối với php (Niết Bn) ấy, khng c điều tương đương ở bất cứ đu.

 

1141. Vị thuyết php cho con,
Php thiết thực hiện tại,
ến ngay khng chờ đợi,
i diệt, vượt đau khổ,
Vị ấy khng ai snh.

(Kinh Tập, chương V)

Yo me dhammamadesesī ti yo so bhagavā sayambhū anācariyako pubbe ananussutesu dhammesu sāmaṃ saccāni abhisambujjhi, tattha ca sabbautaṃ patto balesu ca vasībhāvaṃ. Dhammadesesī ti - Dhamman ti ādikalyāṇaṃ majjhekalyāṇaṃ pariyosānakalyāṇaṃ sātthaṃ sabyajanaṃ kevalaparipuṇṇaṃ parisuddhaṃ brahmacariyaṃ, cattāro satipaṭṭhāne cattāro sammappadhāne cattāro iddhipāde pacindriyāni paca balāni satta bojjhaṅge ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ nibbānaca nibbānagāminica paṭipadaṃ ācikkhi desesi paapehi paṭṭhapesi vivari vibhaji uttānīakāsi pakāsesī ti - yo me dhammamadesesi.
 

 

Trang 458:

 

Trang 459:

 

Sandiṭṭhikamakālikan ti sandiṭṭhikaṃ akālikaṃ ehipassikaṃ opanayikaṃ paccattaṃ veditabbaṃ viūhī ti, evampi sandiṭṭhikaṃ. Athavā yo diṭṭheva dhamme ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, tassa maggassa anantarā samanantarā adhigacchateva phalaṃ vindati paṭilabhatī ti, evampi sandiṭṭhikaṃ. Akālikan ti yathā manussā kālikaṃ dhanaṃ datvā anantarā na labhanti, kālaṃ āgamenti, nevāyaṃ dhammo. Yo diṭṭheva dhamme ariyaṃ aṭṭhaṅgikaṃ maggaṃ bhāveti, tassa maggassa anantarā samanantarā adhigacchateva phalaṃ vindati paṭilabhati, na parattha na paraloke ti, evaṃ akālikan ti - sandiṭṭhikamakālikaṃ.

 

 

Taṇhakkhayamanītikan ti - Taṇhā ti rūpataṇhā pe dhammataṇhā. Taṇhakkhayan ti taṇhakkhayaṃ rāgakkhayaṃ dosakkhayaṃ mohakkhayaṃ gatikkhayaṃ upapattikkhayaṃ paṭisandhikkhayaṃ bhavakkhayaṃ saṃsārakkhayaṃ vaṭṭakkhayaṃ. Anītikan ti - Īti vuccanti kilesā ca khandhā ca abhisaṅkhārā ca. Ītippahānaṃ ītivūpasamaṃ ītipaṭinissaggaṃ ītipaṭippassaddhiṃ amataṃ nibbānan ti - taṇhakkhayamanītikaṃ.

 

 

Yassa natthi upamā kvacī ti - Yassā ti nibbānassa. Natthi upamā ti upamā natthi, upanidhā natthi, sadisaṃ natthi, paṭibhāgo natthi, na sati na saṃvijjati nūpalabbhati. Kvacī ti kvaci kimhici katthaci ajjhattaṃ vā bahiddhā vā ajjhattabahiddhā vā ti - yassa natthi upamā kvaci. 

 

 

Tenāha thero piṅgiyo:

Yo me dhammamadesesi sandiṭṭhikamakālikaṃ,
taṇhakkhayamanītikaṃ yassa natthi upamā kvacī
ti.
 

V thế, vị trưởng lo Piṅgiya đ ni:

 

Vị ấy đ thuyết giảng cho con Gio Php c thể thấy được bởi tự thn, khng bị chi phối bởi thời gian, c sự diệt trừ tham i, khng c tai họa. Đối với php (Niết Bn) ấy, khng c điều tương đương ở bất cứ đu.

 

 

▪ 17 - 19

 

 

▪ 17 - 19

 

Passāmi naṃ manasā cakkhunā vā
rattiṃ divaṃ brāhmaṇa appamatto,
namassamāno vivasemi rattiṃ
teneva maāmi avippavāsaṃ.

 

Con nhn thấy Ngi ấy bằng hoặc bằng mắt, ban đm v ban ngy, thưa vị B-la-mn, khng bị xao lng. Trong khi knh lễ (đến Ngi), con sống qua đm; chnh bằng cch ấy, con nghĩ l sống khng xa la.

 

1142. Chnh con thấy vị ấy,
Với , với con mắt,
Ngy đm khng phng dật,
Knh thưa B-la-mn,
Con trải qua suốt đm
ảnh lễ, knh vị ấy,
Do vậy con nghĩ rằng,
Con khng xa vị ấy.

(Kinh Tập, chương V)

Passāmi naṃ manasā cakkhunā vā ti yathā cakkhumā puriso āloke rūpagatāni passeyya dakkheyya olokeyya nijjhāyeyya upaparikkheyya, evamevāhaṃ buddhaṃ bhagavantaṃ manasā passāmi dakkhāmi olokemi nijjhāyāmi upaparikkhāmī ti - passāmi naṃ manasā cakkhunā vā.
 

 

Trang 460:

 

Trang 461:

 

Rattiṃ divaṃ brāhmaṇa appamatto ti rattiṃ ca divā ca buddhānussatiṃ manasā bhāvento appamatto ti - rattiṃ divaṃ brāhmaṇa appamatto.

 
 

Namassamāno vivasemi rattin ti - Namassamāno ti kāyena vā namassamāno, vācāya vā namassamāno, cittena vā namassamāno, anvatthapaṭipattiyā vā namassamāno, dhammānudhammapaṭipattiyā vā namassamāno, sakkārayamāno garukārayamāno mānayamāno pūjayamāno rattiṃ divaṃ vivasemi atināmemi atikkamāmī ti - namassamāno vivasemi rattiṃ.

 
 

Teneva maāmi avippavāsan ti tāya buddhānussatiyā bhāvento. Avippavāso ti taṃ maāmi avippavutthoti taṃ maāmi jānāmi evaṃ jānāmi evaṃ ājānāmi, evaṃ vijānāmi, evaṃ paṭivijānāmi, evaṃ paṭivijjhāmī ti - teneva maāmi avippavāsaṃ.

 
 

Tenāha thero piṅgiyo:

Passāmi naṃ manasā cakkhunā vā
rattiṃ divaṃ brāhmaṇa appamatto,
namassamāno vivasemi rattiṃ
teneva maāmi avippavāsan
ti.
 

V thế, vị trưởng lo Piṅgiya đ ni:

 

Con nhn thấy Ngi ấy bằng hoặc bằng mắt, ban đm v ban ngy, thưa vị B-la-mn, khng bị xao lng. Trong khi knh lễ (đến Ngi), con sống qua đm; chnh bằng cch ấy, con nghĩ l sống khng xa la.

 

 

▪ 17 - 20

 

 

▪ 17 - 20

 

Saddhā ca pītī ca mano satī ca
nāpenti me gotamasāsanamhā,
yaṃ yaṃ disaṃ vajati bhūripao
sa tena teneva natohamasmi.

 

Tn, hỷ, , v niệm của con khng la xa lời giảng dạy của đức Gotama. Mỗi phương hướng no bậc c tuệ bao la di chuyển đến, con đy đều knh lễ theo chnh phương hướng ấy.

 

1143. Với tn v với hỷ,
Với lun chnh niệm,
Khng lm con xa rời,
Lời dạy Gotama!
Chnh tại phương hướng no,
Bậc quảng tuệ đi đến,
Chnh ở phương hướng ấy,
Con được dắt dẫn đến.

(Kinh Tập, chương V)

Saddhā ca pītī ca mano satī cā ti - Saddhā ti yā ca bhagavantaṃ ārabbha saddhā saddahanā okappanā abhippasādo saddhā saddhindriyaṃ saddhābalaṃ pe. Pītī ti yā bhagavantaṃ ārabbha pīti pāmojjaṃ āmodanā pamodanā hāso pahāso vitti tuṭṭhi odagyaṃ attamanatā cittassa. Mano ti yaṃ ca bhagavantaṃ ārabbha cittaṃ mano mānasaṃ hadayaṃ paṇḍaraṃ mano manāyatanaṃ manindriyaṃ viāṇaṃ viāṇakkhandho tajjā manoviāṇadhātu. Satī ti yā bhagavantaṃ ārabbha sati anussati nt sammāsatī ti - saddhā ca pītī ca mano satī ca.
 

 

Trang 462:

 

Trang 463:

 

Nāpenti me gotamasāsanamhā ti ime cattāro dhammā gotamasāsanā buddhasāsanā jinasāsanā tathāgatasāsanā devadevasāsanā arahantasāsanā. Nāpentī ti nāpenti na gacchanti na vijahanti na vināsentī ti - nāpenti me gotamasāsanamhā.

 
 

Yaṃ yaṃ disaṃ vajati bhūripao ti - Yaṃ yaṃ disan ti puratthimaṃ vā disaṃ pacchimaṃ vā disaṃ dakkhiṇaṃ vā disaṃ uttaraṃ vā disaṃ vajati gacchati kamati abhikkamati. Bhūripao ti bhūripao mahāpao tikkhapao puthupao hāsapao javanapao nibbedhikapao. Bhūri vuccati paṭhavī. Bhagavā tāya paṭhavisamāya paāya vipulāya vitthatāya samannāgato ti - yaṃ yaṃ disaṃ vajati bhūripao.

 
 

Sa tena teneva natohamasmī ti so yena buddho tena teneva nato tantinno tappono tappabhāro tadadhimutto tadadhipateyyo ti - sa tena teneva natohamasmi.

 
 

Tenāha thero piṅgiyo:

Saddhā ca pītī ca mano satī ca
nāpenti me gotamasāsanamhā,
yaṃ yaṃ disaṃ vajati bhūripao
sa tena teneva natohamasmī
ti.
 

V thế, vị trưởng lo Piṅgiya đ ni:

 

Tn, hỷ, , v niệm của con khng la xa lời giảng dạy của đức Gotama. Mỗi phương hướng no bậc c tuệ bao la di chuyển đến, con đy đều knh lễ theo chnh phương hướng ấy.

 

 

▪ 17 - 21

 

 

▪ 17 - 21

 

Jiṇṇassa me dubbalathāmakassa
teneva kāyo na paleti tattha,
saṅkappayattāya vajāmi niccaṃ
mano hi me brāhmaṇa tena yutto.
 

Đối với con, l người đ gi nua, c thể lực v sức mạnh km cỏi, chnh v thế, thn xc của con khng theo đến được nơi ấy. Con thường đi đến bằng cch hướng tm, thưa vị B-la-mn, bởi v của con đ được gắn b với Ngi ấy.

 

1144. Với con tuổi đ gi,
Yếu đuối, khng sức mạnh,
Do vậy thn thể ny,
Khng đến được chỗ ấy,
Với tm tư quyết ch,
Con thường hằng đi đến.
V rằng thưa Phạm ch,
con cột vị ấy.

(Kinh Tập, chương V)

Jiṇṇassa me dubbalathāmakassā ti - Jiṇṇassā ti jiṇṇassa vuddhassa mahallakassa addhagatassa vayo-anupattassa. Dubbalathāmakassā ti dubbalathāmakassa appathāmakassa parittathāmakassā ti - jiṇṇassa me dubbalathāmakassa. 

 

 

Teneva kāyo na paleti tatthā ti kāyo yena buddho tena na paleti na vajati na gacchati nābhikkamatī ti - teneva kāyo na paleti tattha.
 

 

Trang 464:

 

Trang 465:

 

Saṅkappayattāya vajāmi niccan ti saṅkappagamanena vitakkagamanena āṇagamanena paāgamanena buddhigamanena vajāmi gacchāmi abhikkamāmī ti - saṅkappayattāya vajāmi niccaṃ.

 
 

Mano hi me brāhmaṇa tena yutto ti - Mano ti yaṃ cittaṃ mano mānasaṃ pe tajjā manoviāṇadhātu. Mano hi me brāhmaṇa tena yutto ti mano yena buddho tena yutto payutto saṃyutto ti - mano hi me brāhmaṇa tena yutto.

 
 

Tenāha thero piṅgiyo:

Jiṇṇassa me dubbalathāmakassa
teneva kāyo na paleti tattha,
saṅkappayattāya vajāmi niccaṃ
mano hi me brāhmaṇa tena yutto
ti.
 

V thế, vị trưởng lo Piṅgiya đ ni:

 

Đối với con, l người đ gi nua, c thể lực v sức mạnh km cỏi, chnh v thế, thn xc của con khng theo đến được nơi ấy. Con thường đi đến bằng cch hướng tm, thưa vị B-la-mn, bởi v của con đ được gắn b với Ngi ấy.

 

 

▪ 17 - 22

 

 

▪ 17 - 22

 

Paṅke sayāno pariphandamāno
dīpā dīpaṃ upaplaviṃ,
athaddasāsiṃ sambuddhaṃ
oghatiṇṇamanāsavaṃ.

Trong khi nằm ở đm bn (ngũ dục), đang trăn trở,

con đ bơi từ hn đảo ny đến hn đảo khc.

Rồi con đ nhn thấy đức Phật Ton Gic,

vị đ vượt qua dng lũ, khng cn lậu hoặc.

 

1145. Nằm di trong vũng bn,
Vng vẫy, vật qua lại,
Con đ bơi qua lại,
ảo ny đến đảo khc,
Con đ thấy đức Phật,
Vượt bộc lưu, v lậu.

(Kinh Tập, chương V)

Paṅke sayāno pariphandamāno ti - Paṅke sayāno ti kāmapaṅke kāmakaddame kāmakilese kāmapalipe kāmapariḷāhe kāmapaḷibodhe semāno sayamāno vasamāno āvasamāno parivasamāno ti - paṅke sayāno. Pariphandamāno ti taṇhāphandanāya phandamāno, diṭṭhiphandanāya phandamāno, kilesaphandanāya phandamāno, payogaphandanāya phandamāno, vipākaphandanāya phandamāno, manoduccaritaphandanāya phandamāno, ratto rāgena phandamāno, duṭṭho dosena phandamāno, mūḷho mohena phandamāno, vinibaddho mānena phandamāno, parāmaṭṭho diṭṭhiyā phandamāno, vikkhepagato uddhaccena phandamāno, aniṭṭhaṃ gato vicikicchāya phandamāno, thāmagato anusayehi phandamāno, lābhena phandamāno, alābhena phandamāno, yasena phandamāno, ayasena phandamāno, pasaṃsāya phandamāno, nindāya phandamāno, sukhena phandamāno, dukkhena phandamāno,
 

 

Trang 466:

 

Trang 467:

 

jātiyā phandamāno, jarāya phandamāno, byādhinā phandamāno, maraṇena phandamāno, sokaparidevadukkhadomanassupāyāsehi phandamāno, nerayikena dukkhena phandamāno, tiracchānayonikena dukkhena phandamāno, pettivisayikena dukkhena phandamāno, mānusakena dukkhena phandamāno, gabbhokkantimūlakena dukkhena phandamāno, gabbhaṭṭhitimūlakena dukkhena phandamāno, gabbhavuṭṭhānamūlakena dukkhena phandamāno, jātassupanibandhakena dukkhena jātassa parādheyyakena dukkhena attūpakkamena dukkhena parūpakkamena dukkhena [dukkhadukkhena ] saṅkhāradukkhena viparināmadukkhena cakkhurogena dukkhena sotarogena dukkhena ghānarogena dukkhena jivhārogena dukkhena kāyarogena dukkhena sīsarogena dukkhena kaṇṇarogena dukkhena mukharogena dukkhena dantarogena dukkhena kāsena sāsena pināsena ḍahena jarena kucchirogena mucchāya pakkandikāya sūlāya visūcikāya kuṭṭhena gaṇḍena kilāsena sosena apamārena dadduyā kaṇḍuyā kacchuyā rakhasāya vitacchikāya lohitapittena madhumehena aṃsāya piḷakāya bhagandalena pittasamuṭṭhānena ābādhena semhasamuṭṭhānena ābādhena vātasamuṭṭhānena ābādhena sannipātikena ābādhena utuparināmajena ābādhena visamaparihārajena ābādhena opakkamikena ābādhena kammavipākajena ābādhena sītena uṇhena jighacchāya pipāsāya uccārena passāvena ḍaṃsamakasavātātapasiriṃsapa samphassena dukkhena mātumaraṇena dukkhena pitumaraṇena dukkhena [bhātumaraṇena dukkhena bhaginīmaraṇena dukkhena ] puttamaraṇena dukkhena dhītumaraṇena dukkhena ātivyasanena dukkhena bhogavyasanena dukkhena rogavyasanena dukkhena sīlavyasanena dukkhena diṭṭhivyasanena dukkhena phandamāno samphandamāno vipphandamāno vedhamāno pavedhamāno sampavedhamāno ti - paṅke sayāno pariphandamāno.

 
 

Dīpā dīpaṃ upaplavin ti satthārato satthāraṃ dhammakkhānato dhammakkhānaṃ gaṇato gaṇaṃ diṭṭhiyā diṭṭhiṃ paṭipadāya paṭipadaṃ maggato maggaṃ plaviṃ uplaviṃ upaplaviṃ samupaplavin ti - dīpā dīpaṃ upaplaviṃ.
 

 

Trang 468:

 

Trang 469:

 

Athaddasāsiṃ sambuddhan ti - Athā ti padasandhi padasaṃsaggo padapāripūri akkharasamavāyo byajanasiliṭṭhatā padānupubbatāpetaṃ athā ti. Addasāsin ti addasaṃ addakkhiṃ apassiṃ paṭivijjhiṃ. Buddho ti yo so bhagavā sayambhū anācariyako pe sacchikā paatti, yadidaṃ buddho ti - athaddasāsiṃ sambuddhaṃ.

 
 

Oghatiṇṇamanāsavan ti - Oghatiṇṇan ti bhagavā kāmoghaṃ tiṇṇo, bhavoghaṃ tiṇṇo, diṭṭhoghaṃ tiṇṇo, avijjoghaṃ tiṇṇo, sabbasaṃsārapathaṃ tiṇṇo, uttiṇṇo nittiṇṇo atikkanto samatikkanto vītivatto, so vutthavāso ciṇṇacaraṇo pe jātimaraṇasaṃsāro natthi tassa punabbhavo ti - oghatiṇṇaṃ. Anāsavan ti cattāro āsavā: kāmāsavo bhavāsavo diṭṭhāsavo avijjāsavo. Te āsavā buddhassa bhagavato pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvakatā āyatiṃ anuppādadhammā, tasmā buddho anāsavo ti - oghatiṇṇamanāsavaṃ.

 
 

Tenāha thero piṅgiyo:

Paṅke sayāno pariphandamāno
dīpā dīpaṃ upaplaviṃ,
athaddasāsiṃ sambuddhaṃ
oghatiṇṇamanāsavan
ti.
 

V thế, vị trưởng lo Piṅgiya đ ni:

 

Trong khi nằm ở đm bn (ngũ dục), đang trăn trở,

con đ bơi từ hn đảo ny đến hn đảo khc.

Rồi con đ nhn thấy đức Phật Ton Gic,

vị đ vượt qua dng lũ, khng cn lậu hoặc.

 

 

▪ 17 - 23

 

 

▪ 17 - 23

 

 

 

ến đy, khi chng đang ni, đức Phật hiện ra v ni:

Yathā ahu vakkali muttasaddho
bhadrāvudho ālavigotamo ca,
evameva tvampi pamucassu saddhaṃ
gamissasi tvaṃ piṅgiya maccudheyyassa pāraṃ.

 

Giống như Vakkali c đức tin đ được cởi tri, Bhadrāvudha v Ālavigotama (cũng vậy), tương tự y như vậy, ngươi cũng hy giải thot bằng đức tin. Ny Piṅgiya, ngươi sẽ đi đến bờ kia đối với lnh địa của Thần Chết.[1]


[1] Vo thời điểm ny, đức Phật đang ngự tại thnh Sāvatthi. Biết được sự chn muồi về khả năng của Piṅgiya v Bāvari, Ngi đ phng ra ho quang c mu sắc vng chi. Piṅgiya, ngay trong lc đang ngồi tn dương n đức của Phật cho Bāvari, đ nhn thấy ho quang ấy. Trong lc đang xem xt ci g đy? Piṅgiya nhn thấy đức Thế Tn như đang đứng trước mặt. Piṅgiya đ bảo vị B-la-mn Bāvari rằng: Đức Phật đ ngự đến. B-la-mn Bāvari đ từ chỗ ngồi chắp tay ln v đứng dậy. Đức Thế Tn sau khi phng ra ho quang đ hiện thn cho vị B-la-mn thấy. Sau khi thấy thời điểm ph hợp cho cả hai vị, trong lc chỉ dạy ring cho Piṅgiya, Ngi đ ni ln kệ ngn ny (SnA. ii,606).

Thế Tn:
1146. Cũng như Vak-ka-li
Nhờ tin, được giải thot,
Với Bhad-r-vu-dha,
A-la-vi, C-đm,
Cũng vậy, ng đ được,
Giải thot nhờ lng tin.
Hỡi ny Pin-gi-ya,
ng sẽ đi đến được,
ến được bờ bn kia,
Của thế giới thần chết.

(Kinh Tập, chương V)

Yathā ahu vakkali muttasaddho bhadrāvudho ālavigotamo cā ti yathā vakkalithero muttasaddho saddhāgaruko saddhāpubbaṅgamo saddhādhimutto saddhādhipateyyo arahattappatto, yathā bhadrāvudho thero muttasaddho saddhāgaruko saddhāpubbaṅgamo saddhādhimutto saddhādhipateyyo arahattappatto, yathā ālavigotamo thero muttasaddho saddhāgaruko saddhāpubbaṅgamo saddhādhimutto saddhādhipateyyo arahattappatto ti - yathā ahū vakkali muttasaddho bhadrāvudho ālavigotamo ca.
 

 

Trang 470:

 

Trang 471:

 

Evameva tvampi pamucassu saddhan ti evameva tvampi saddhaṃ mucassu pamucassu sampamucassu adhimucassu okappehi. Sabbe saṅkhārā aniccā ti saddhaṃ mucassu pamucassu sampamucassu adhimucassu okappehi, sabbe saṅkhārā dukkhā ti sabbe dhammā anattā ti saddhaṃ mucassu pamucassu sampamucassu adhimucassu okappehi, pe yaṃ kici samudayadhammaṃ taṃ nirodhadhamman ti saddhaṃ mucassu pamucassu sampamucassu adhimucassu okappehī ti - evameva tvampi pamucassu saddhaṃ.

 
 

Gamissasi tvaṃ piṅgiya maccudheyyassa pāran ti maccudheyyaṃ vuccati kilesā ca khandhā ca abhisaṅkhārā ca. Maccudheyyassa pāraṃ vuccati amataṃ nibbānaṃ yo so sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhakkhayo virāgo nirodho nibbānaṃ. Gamissasi tvaṃ piṅgiya maccudheyyassa pāran ti tvaṃ pāraṃ gamissasi pāraṃ adhigamissasi pāraṃ phassissasi pāraṃ sacchikarissasī ti - gamissasi tvaṃ piṅgiya maccudheyyassa pāraṃ.

 
 

Tenāha bhagavā:

Yathā ahu vakkali muttasaddho
bhadrāvudho ālavigotamo ca,
evameva tvampi pamucassu saddhaṃ
gamissasi tvaṃ piṅgiya maccudheyyassa pāran
ti.
 

V thế, đức Thế Tn đ ni rằng:

 

Giống như Vakkali c đức tin đ được cởi tri,

Bhadrāvudha v Ālavigotama (cũng vậy),

tương tự y như vậy, ngươi cũng hy giải thot bằng đức tin.

Ny Piṅgiya, ngươi sẽ đi đến bờ kia đối với lnh địa của Thần Chết.

 

 

▪ 17 - 24

 

 

▪ 17 - 24

 

Esa bhīyo pasīdāmi sutvāna munino vaco,
vivattacchado sambuddho akhilo paṭibhānavā.

 

Con đy cng thm tịnh tn sau khi lắng nghe lời ni của bậc hiền tr. Ngi l đức Phật Ton Gic, c mn che đ được cuốn ln, khng cằn cỗi, c ti biện giải.

 

Pingiya:
1147. ược nghe lời ẩn sĩ,
Con tăng trưởng tịnh tn,
Bậc Chnh đẳng Chnh gic,
vn ln tấm mn,
Khng cứng cỏi, biện ti.

(Kinh Tập, chương V)

Esa bhīyo pasīdāmī ti esa bhīyo pasīdāmi, bhīyo bhīyo saddahāmi bhīyo bhīyo okappemi, bhīyo bhīyo adhimuccāmi; sabbe saṅkhārā aniccā ti bhīyo bhīyo pasīdāmi, bhīyo bhīyo saddahāmi, bhīyo bhīyo okappemi, bhīyo bhīyo adhimuccāmi; sabbe saṅkhārā dukkhā ti bhīyo bhīyo pasīdāmi pe sabbe dhammā anattā ti bhīyo bhīyo pasīdāmi pe yaṃ kici samudayadhammaṃ taṃ nirodhadhamman ti bhīyo bhīyo pasīdāmi, bhīyo bhīyo saddahāmi, bhīyo bhīyo okappemi, bhīyo bhīyo adhimuccāmī ti - esa bhīyo pasīdāmi.
 

 

Trang 472:

 

Trang 473:

 

Sutvāna munino vaco ti - Munī ti monaṃ vuccati āṇaṃ, yā paā pajānanā pe saṅgajālamaticca so muni. Sutvāna munino vaco ti tuyhaṃ vacanaṃ byappathaṃ desanaṃ anusāsanaṃ anusiṭṭhiṃ sutvāna uggahetvāna upadhārayitvāna upalakkhiyitvānā ti - sutvāna munino vaco.

 
 

Vivattacchado sambuddho ti - Chadanan ti paca chadanāni: taṇhāchadanaṃ diṭṭhichadanaṃ kilesachadanaṃ duccaritachadanaṃ avijjāchadanaṃ. Tāni chadanāni buddhassa bhagavato vivaṭāni viddhaṃsitāni ugghaṭitāni samugghaṭitāni pahīnāni samucchinnāni vūpasantāni paṭippassaddhāni abhabbuppattikāni āṇagginā daḍḍhāni, tasmā buddho vivattacchado. Buddho ti yo so bhagavā pe sacchikā paatti, yadidaṃ buddho ti - vivattacchado sambuddho.

 
 

Akhilo paṭibhānavā ti - Akhilo ti rāgo khilo, doso khilo, moho khilo, kodho khilo, upanāho khilo pe sabbākusalābhisaṅkhārā khilā. Te khilā buddhassa bhagavato pahīnā ucchinnamūlā tālāvatthukatā anabhāvakatā āyatiṃ anuppādadhammā, tasmā buddho akhilo. Paṭibhānavā ti tayo paṭibhānavanto: pariyattipaṭibhānavā paripucchāpaṭibhānavā adhigamapaṭibhānavā. Katamo pariyatti paṭibhānavā? Idhekaccassa pakatiyā pariyāputaṃ hoti suttaṃ geyyaṃ vyākaraṇaṃ gāthaṃ udānaṃ itivuttakaṃ jātakaṃ abbhutadhammaṃ vedallaṃ. Tassa pariyattiṃ nissāya paṭibhāti, ayaṃ pariyattipaṭibhānavā.

 
 

Katamo paripucchāpaṭibhānavā? Idhekacco paripucchito hoti atthe ca āye ca lakkhaṇe ca kāraṇe ca ṭhānāṭhāne ca. Tassa paripucchaṃ nissāya paṭibhāti, ayaṃ paripucchāpaṭibhānavā.

 
 

Katamo adhigamapaṭibhānavā? Idhekaccassa adhigatā honti cattāro satipaṭṭhānā, cattāro sammappadhānā, cattāro iddhipādā, pacindriyāni, paca balāni, satta bojjhaṅgā, ariyo aṭṭhaṅgiko maggo, cattāro ariyamaggā, cattāri sāmaaphalāni, catasso paṭisambhidāyo, cha abhiāyo. Tassa attho āto, dhammo āto, nirutti ātā. Atthe āte attho paṭibhāti, dhamme āte dhammo paṭibhāti, niruttiyā ātāya nirutti paṭibhāti. Imesu tīsu āṇesu āṇaṃ paṭibhānapaṭisambhidā. Bhagavā imāya paṭibhānapaṭisambhidāya upeto samupeto upagato samupagato upapanno sampanno samannāgato; tasmā buddho paṭibhānavā. Yassa pariyatti natthi, paripucchā natthi, adhigamo natthi, kiṃ tassa paṭibhāyissatī ti - akhilo paṭibhānavā.
 

 

Trang 474:

 

Trang 475:

 

Tenāha thero piṅgiyo:

Esa bhīyo pasīdāmi sutvāna munino vaco,
vivattacchado sambuddho akhilo paṭibhānavā
ti.
 

V thế, vị trưởng lo Piṅgiya đ ni:

 

Con đy cng thm tịnh tn sau khi lắng nghe lời ni của bậc hiền tr. Ngi l đức Phật Ton Gic, c mn che đ được cuốn ln, khng cằn cỗi, c ti biện giải.

 

 

▪ 17 - 25

 

 

▪ 17 - 25

 

Adhideve abhiāya sabbaṃ vedi paroparaṃ,
pahānantakaro satthā kaṅkhīnaṃ paṭijānataṃ.

 

Sau khi biết r chư Thin bậc cao, Ngi đ hiểu biết tất cả từ thấp đến cao. Bậc Đạo Sư l vị giải quyết dứt điểm cc cu hỏi của những người c sự nghi ngờ đang by tỏ (với Ngi).

 

1148. Thắng tri cc chư Thin,
Biết tất cả cao thấp,
Bậc ạo Sư chấm dứt,
Tất cả cc cu hỏi,
Với những ai tự nhận,
Cn c chỗ nghi ngờ.

(Kinh Tập, chương V)

Adhideve abhiāyā ti - Devā ti tayo devā sammutidevā uppattidevā visuddhidevā. Katame sammutidevā? Sammutidevā vuccanti rājāno ca rājakumārā ca deviyo ca, ime vuccanti sammutidevā. Katame uppattidevā? Uppattidevā vuccanti cātummahārājikā devā tāvatiṃsā devā pe brahmakāyikā devā ye ca devā taduttari, ime vuccanti uppattidevā. Katame visuddhidevā? Visuddhidevā vuccanti tathāgatā tathāgatasāvakā arahanto khīṇāsavā, ye ca paccekasambuddhā, ime vuccanti visuddhidevā. Bhagavā sammutideve adhidevāti abhiāya uppattideve adhidevāti abhiāya visuddhideve adhidevāti abhiāya jānitvā tulayitvā tīrayitvā vibhāvayitvā vibhūtaṃ katvā ti - adhideve abhiāya.

 
 

Sabbaṃ vedi paroparan ti bhagavā attano ca paresaṃ ca adhidevakare dhamme vedi aāsi apassi paṭivijjhi. Katame attano adhidevakarā dhammā? Sammāpaṭipadā anulomapaṭipadā apaccanīkapaṭipadā anvatthapaṭipadā dhammānudhammapaṭipadā sīlesu paripūrikāritā indriyesu guttadvāratā bhojane mattautā jāgariyānuyogo satisampajaaṃ cattāro satipaṭṭhānā pe ariyo aṭṭhaṅgiko maggo. Ime vuccanti attano adhidevakarā dhammā. Katame paresaṃ adhidevakarā dhammā? Sammāpaṭipadā pe ariyo aṭṭhaṅgiko maggo. Ime vuccanti paresaṃ adhidevakarā dhammā. Evaṃ bhagavā attano ca paresaṃ ca adhidevakare dhamme vedi aāsi apassi paṭivijjhī ti - sabbaṃ vedi paroparaṃ.
 

 

Trang 476:

 

Trang 477:

 

Pahānantakaro satthā ti bhagavā pārāyanikapahānaṃ antakaro pariyantakaro paricchedakaro parivaṭumakaro. Sabhiyapahānaṃ antakaro pariyantakaro paricchedakaro parivaṭumakaro; sakkapahānaṃ suyāmapahānaṃ bhikkhupahānaṃ bhikkhunīpahānaṃ upāsakapahānaṃ upāsikāpahānaṃ rājapahānaṃ khattiyapahānaṃ brāhmaṇa-vessa-suddapahānaṃ devapahānaṃ brahmapahānaṃ antakaro pariyantakaro paricchedakaro parivaṭumakaro ti - pahānantakaro. Satthā ti bhagavā satthavāho. Yathā satthavāho satthe kantāraṃ tāreti, corakantāraṃ tāreti, vāḷakantāraṃ tāreti, dubbhikkhakantāraṃ tāreti, nirudakakantāraṃ tāreti, uttāreti nittāreti patāreti khemantabhūmiṃ sampāpeti; evameva bhagavā satthavāho satte kantāraṃ tāreti jātikantāraṃ tāreti, jarā-vyādhi-maraṇa -soka-parideva-dukkha-domanassupāyāsakantāraṃ tāreti, rāgakantāraṃ tāreti, dosa-moha-māna-diṭṭhi-kilesa-duccaritakantāraṃ tāreti, rāgagahanaṃ tāreti, dosagahanaṃ mohagahanaṃ diṭṭhi-kilesa-duccaritagahanaṃ tāreti uttāreti nittāreti patāreti khemantabhūmiṃ amataṃ nibbānaṃ sampāpetī ti - evampi bhagavā satthavāho.

 
 

Athavā bhagavā netā vinetā anunetā paāpetā nijjhāpetā pekkhetā pasādetā ti - evampi bhagavā satthavāho. Athavā bhagavā anuppannassa maggassa uppādetā, asajātassa maggassa sajanetā, anakkhātassa maggassa akkhātā, maggaū maggavidū maggakovido maggānugā ca panassa etarahi sāvakā viharanti pacchā samannāgatā ti - evampi bhagavā satthavāho ti - pahānantakaro satthā.

 
 

Kaṅkhīnaṃ paṭijānatan ti sakaṅkhā āgantvā nikkaṅkhā sampajjanti, salekhā āgantvā nillekhā sampajjanti, sadveḷhakā āgantvā nidveḷhakā sampajjanti, savicikicchā āgantvā nibbicikicchā sampajjanti, sarāgā āgantvā vītarāgā sampajjanti, sadosā āgantvā vītadosā sampajjanti, samohā āgantvā vītamohā sampajjanti, sakilesā āgantvā nikkilesā sampajjantī ti - kaṅkhīnaṃ paṭijānataṃ.

 
 

Tenāha thero piṅgiyo:

Adhideve abhiāya sabbaṃ vedi paroparaṃ,
pahānantakaro satthā kaṅkhīnaṃ paṭijānatan
ti.
 

V thế, vị trưởng lo Piṅgiya đ ni:

 

Sau khi biết r chư Thin bậc cao, Ngi đ hiểu biết tất cả từ thấp đến cao. Bậc Đạo Sư l vị giải quyết dứt điểm cc cu hỏi của những người c sự nghi ngờ đang by tỏ (với Ngi).

 

Trang 478:

 

Trang 479:

 

 

▪ 17 - 26

 

 

▪ 17 - 26

 

Asaṃhīraṃ asaṅkuppaṃ
yassa natthi upamā kvaci,
addhā gamissāmi na mettha kaṅkhā
evaṃ maṃ dhārehi adhimuttacittaṃ.

 

Đương nhin, con sẽ đi đến trạng thi (Niết Bn) khng bị chuyển dịch, khng bị lay động. Đối với php (Niết Bn) ấy, khng c điều tương đương ở bất cứ đu. Con khng c sự nghi ngờ về nơi ny. Xin Ngi hy ghi nhận con l người c tm đ được thin về như vậy.

 

1149. Khng run rẩy, dao động,
Khng ai c thể snh,
Chắc chắn con sẽ đi,
Tại đy, con khng nghi,
Như vậy, thọ tr Ta
Như tm người tn giải.

(Kinh Tập, chương V)

Asaṃhīraṃ asaṅkuppan ti asaṃhīraṃ vuccati amataṃ nibbānaṃ, yo so sabbasaṅkhārasamatho sabbūpadhipaṭinissaggo taṇhakkhayo virāgo nirodho nibbānaṃ. Asaṃhīran ti rāgena dosena mohena kodhena upanāhena makkhena palāsena issāya macchariyena māyāya sāṭheyyena thambhena sārambhena mānena atimānena madena pamādena sabbakilesehi sabbaduccaritehi sabbapariḷāhehi sabbāsavehi sabbadarathehi sabbasantāpehi sabbākusalābhisaṅkhārehi asaṃhāriyaṃ nibbānaṃ niccaṃ dhuvaṃ sassataṃ aviparināmadhamman ti - asaṃhīraṃ. Asaṅkuppan ti asaṅkuppaṃ vuccati amataṃ nibbānaṃ, yo so sabbasaṅkhārasamatho pe nirodho nibbānaṃ, yassa na uppādo paāyati, na vayo paāyati, na3 tassa aathattaṃ paāyati, nibbānaṃ niccaṃ dhuvaṃ sassataṃ aviparināmadhamman ti - asaṃhīraṃ asaṅkuppaṃ.

 
 

Yassa natthi upamā kvacī ti - Yassā ti nibbānassa. Natthi upamā ti upamā natthi upanidhā natthi sadisaṃ natthi paṭibhāgo natthi na santi na saṃvijjati nūpalabbhati. Kvacī ti kvaci kimhici katthaci ajjhattaṃ vā bahiddhā vā ajjhattabahiddhā vā ti - yassa natthi upamā kvaci.

 
 

Addhā gamissāmi na mettha kaṅkhā ti - Addhā ti ekaṃsavacanaṃ nissaṃsayavacanaṃ nikkaṅkhāvacanaṃ advejjhavacanaṃ adveḷhakavacanaṃ niyogavacanaṃ anvatthavacanaṃ apaṇṇakavacanaṃ aviruddhavacanaṃ avatthāpanavacanametaṃ addhā ti. Gamissāmī ti gamissāmi adhigamissāmi phassissāmi sacchikarissāmī ti - addhā gamissāmi. Na mettha kaṅkhā ti - Etthā ti nibbāne. Kaṅkhā natthi vicikicchā natthi dveḷhakaṃ natthi saṃsayo natthi na santi6 na saṃvijjati nūpalabbhati pahīno samucchinno vūpasanto paṭippassaddho abhabbuppattiko āṇagginā daḍḍho ti - addhā gamissāmi na mettha kaṅkhā.
 

 

Trang 480:

 

Trang 481:

 

Evaṃ maṃ dhārehi adhimuttacittan ti - Evaṃ maṃ dhārehī ti evaṃ maṃ upalakkhehi cittaṃ nibbānaninnaṃ nibbānaponaṃ nibbānapabbhāraṃ nibbānādhimuttan ti - evaṃ maṃ dhārehi adhimuttacittanti.

 
 

Tenāha thero piṅgiyo:

Asaṃhīraṃ asaṅkuppaṃ
yassa natthi upamā kvaci
addhā gamissāmi na mettha kaṅkhā
evaṃ maṃ dhārehi adhimuttacittan
ti.

 

V thế, vị trưởng lo Piṅgiya đ ni:

 

Đương nhin, con sẽ đi đến trạng thi (Niết Bn) khng bị chuyển dịch, khng bị lay động. Đối với php (Niết Bn) ấy, khng c điều tương đương ở bất cứ đu. Con khng c sự nghi ngờ về nơi ny. Xin Ngi hy ghi nhận con l người c tm đ được thin về như vậy.

 

Piṅgiyasuttantaṃ soḷasi.

Pārāyanavaggo niṭṭhito.
.

 

 Kinh Piṅgiya thứ mười su.

Phẩm Đường Đi Đến Bờ Kia được chấm dứt.
 

Phẩm "Con Đường

Đi Đến Bờ Bn Kia"

đ xong.

 

<Trang Trước>

<Trang Kế>

 

<Mục Lục Mahāniddesa>

<Đầu Trang>